24 Ιουλίου 1974: Γεννιέται η σύγχρονη Ελληνική αστική Δημοκρατία

Ήταν τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου του 1974 όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίστηκε πρωθυπουργός και επικεφαλής της κυβέρνησης «εθνικής ενότητας», που σχηματίστηκε μετά την κατάρρευση της επταετούς δικτατορίας υπό το βάρος της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.

47 χρόνια μετά η Ελληνική αστική Δημοκρατία παραμένει ζωντανή, με όλες τις αντιξοότητες που μπορεί να πέρασε, παραμένει εκεί, να μας θυμίζει τους αγώνες που έκαναν κάποιοι για να την έχουμε. Η αριστερά νομιμοποιημένη από την πρώτη ημέρα, ολοκλήρωσε μια πορεία που ξεκίναγε από το 1929 και έφτανε μέχρι την ολοκλήρωση της επτάχρονης δικτατορίας.

Τα γεγονότα που προηγήθηκαν

Η Ελλάδα είχε μπει στο γύψο από την 21η Απριλίου του 1967, ο Καραμανλής ζούσε εξόριστος στο Παρίσι από το 1963, οι πολιτικοί όλων των κομμάτων από το 1967 βρίσκονταν είτε σε φυλακές είτε σε εξορίες ή ζούσαν εξόριστοι εκτός Ελλάδας. Το 1973 είχαν προηγηθεί τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, ο Ιωαννίδης θα διαδεχόταν τον Παπαδόπουλο -Μαρκεζίνη, που θα μπαίναν σε περιορισμό. Από τον Νοέμβριο του 1973 μέχρι τον Ιούλιο του 1974 ο Ιωαννίδης θα είχε την εξουσία. Αυτός ο βραχυπρόθεσμος δικτάτορας θα έγραφε το πιο τραγικό τέλος για την Κύπρο, αφού στις 15 Ιουλίου του 1974 θα ήταν ο άνθρωπος που θα ήταν πίσω από μια προσπάθεια καθιέρωσης Δικτατορίας στην Κύπρο, με σκοπό την ένωση με την Ελλάδα.

Ο Νίκος Σαμψών θα ανέτρεπε τον Μακάριο και στις 20 Ιουλίου θα προκαλούσε την εισβολή των Τούρκων στο νησί, με τα γνωστά γεγονότα. Στις 23 Ιουλίου η ηγεσία του καθεστώτος θα αποφάσιζε την παράδοση της εξουσίας στους πολιτικούς, ο άνθρωπος που θα επιλεγόταν θα ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, τα ξημερώματα της επόμενης ημέρας ο Καραμανλής θα γύρναγε στην Ελλάδα, θα ορκιζόταν πρωθυπουργός υπό το βλέμμα του προέδρου-στρατηγού Φαίδωνα Γκιζίκη, και θα αναλάμβανε την επίλυση του Κυπριακού. Έγιναν πολλά λάθη που κατέληξαν στο σημερινό πρόβλημα της Κύπρου, αυτό όμως με την ιστορική φράση του Καραμανλή ότι η Κύπρος κείται μακριά, θα έδινε το έναυσμα για την αστική δημοκρατία που ζούμε. Στην Ελλάδα θα επέστρεφαν όλοι οι πολιτικοί εξόριστοι μεταξύ των οποίων και ο Ανδρέας Παπανδρέου, αλλά και ο μουσικοσυνθέτης Μίκης Θεοδωράκης.

Η κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, θα έμενε στην εξουσία μέχρι της 17 Νοεμβρίου, όπου θα γινόταν η πρώτη εκλογική αναμέτρηση, με το νεόδμητο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας να γίνεται κυβέρνηση και η Ένωση Κέντρου, Γεώργιος Μαύρος αντί του Γεωργίου Παπανδρέου, να γίνεται αξιωματική αντιπολίτευση, και το ΠΑΣΟΚ που ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1974 να παίρνει την τρίτη θέση. Από πίσω η ενωμένη αριστερά με πρόεδρο τον Ηλία Ηλιού, που πήρε 8 έδρες στην βουλή. Η ενωμένη αριστερά αποτελούνταν από το ΚΚΕ, ΚΚΕ-Εσωτερικού, ΕΔΑ. Από τους βουλευτές της ενωμένης αριιστεράς 5 προέρχονταν από το ΚΚΕ,2 από το ΚΚΕ Εσωτερικού και 1 από την ΕΔΑ. Με τη λήξη της κοινοβουλευτικής θητείας το 1977, η Ενωμένη Αριστερά θα διασπαζόταν. Το ΚΚΕ θα συνέχιζε αυτόνομη πορεία, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα μαζί με άλλους σχηματισμούς θα δημιουργούσαν την Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων. Η Ιστορία των σχηματισμών της αριστεράς είναι γνωστή. Στο δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου ο λαός θα αποφάσιζε την αστική μη βασιλευόμενη δημοκρατία, ενώ 10 μέρες μετά ο Γκιζίκης θα έφευγε από την προεδρία, που θα την έπαιρνε ο Μιχαήλ Στασινόπουλος ως προσωρινός πρόεδρος και λίγο αργότερα ως εκλεγμένος, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος. Μέσα από όλη αυτή την πορεία το 2020 θα φτάναμε στη σημερινή πρόεδρο της Δημοκρατίας, την Κατερίνα Σακελλαροπούλου, όπου σήμερα ως συνηθίζεται παραθέτει δεξίωση στο προεδρικό μέγαρο, προς τιμή της μεγάλης αυτής ημέρας.

Η δεξίωση για την 47η επέτειο της αποκατάστασης της Δημοκρατίας

Όπως τόνισε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, «η φιλελεύθερη δημοκρατία δεν αποτελεί για τους Έλληνες απλά μια πολιτειακή σύμβαση, αλλά βίωμα καθημερινό, πολιτικό και προσωπικό» και προσέθεσε ότι «σήμερα είναι μια ημέρα τιμής για τους αγωνιστές της δημοκρατίας. Η αποκατάστασή της, τον Ιούλιο του 1974, στάθηκε το εφαλτήριο για την επούλωση των πληγών του παρελθόντος, την ομαλότητα και την ευημερία μας».

Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι «παρά τα λάθη και τις διαιρέσεις, οι Έλληνες διέκριναν, στις κρίσιμες στιγμές, το ουσιώδες και το αληθές και οικοδόμησαν μια συμπεριληπτική πολιτική κοινωνία. Οι βάσεις της Δημοκρατίας μας είναι ισχυρές και οι προοπτικές της ευοίωνες. Αρκεί όλοι μας, η πολιτική ηγεσία και ο καθένας ξεχωριστά, να κρατάμε αμείωτη την εμπιστοσύνη μας σε αυτή».

Υπενθύμισε, επίσης, ότι η επέτειος δεν μας γεμίζει μόνο με συναισθήματα χαράς και υπερηφάνειας, καθώς η τραγωδία της Κύπρου παραμένει το πιο μεγάλο τραύμα του Ελληνισμού. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να δεχθεί τετελεσμένα και επεκτατικές ενέργειες. Καμία υποχώρηση δεν χωρεί στις απαράδεκτες εξαγγελίες της Τουρκίας για την περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου. Η συμπαράστασή μας στην Κύπρο είναι απόλυτη. Το ίδιο και η αποφασιστικότητά μας απέναντι στην τουρκική παραβατικότητα και επιθετικότητα».

Οι πρόεδροι των κοινοβουλευτικών κομμάτων στη δεξίωση της προέδρου της Δημοκρατίας (ΕΡΤ)

Τα πολιτικά μηνύματα

«Η 24η Ιουλίου είναι αφιερωμένη στους πρωταγωνιστές της αντιδικτατορικής πάλης. Ταυτόχρονα, όμως, είναι ενταγμένη και στη συλλογική συνείδηση ως μία σταθερά αναστοχασμού. Ως πεδίο προβληματισμού για μία καλύτερη ζωή στον παρόντα χρόνο», τόνισε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ ανακοίνωσε μεταξύ άλλων: «Τιμούμε όλους εκείνους που με τους αγώνες και τις θυσίες τους οδήγησαν στην κατάρρευση ενός σκληρού δικτατορικού καθεστώτος. Όλους εκείνους που πίστεψαν ότι στον τόπο αυτό είναι εφικτή η Δημοκρατία, η Ισότητα και η Δικαιοσύνη».

«Τιμούμε όλους όσους αγωνίστηκαν κατά της Χούντας, επισημαίνει η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά στο μήνυμά της για την επέτειο, υπογραμμίζοντας ότι στα χρόνια της μεταπολίτευσης πετύχαμε πολλά, οι αλυσιδωτές όμως κρίσεις, οικονομική και υγειονομική και η επιθετική αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας, δημιουργούν νέες προκλήσεις για την πατρίδα μας.

Το ΚΚΕ στην ανακοίνωση του επισημαίνει: «Η σημερινή επέτειος φέρνει στη μνήμη μας όσους βασανίστηκαν, εξορίστηκαν, φυλακίστηκαν, δολοφονήθηκαν από τη Χούντα και συνέβαλαν στην πάλη κατά της δικτατορίας.

Να απέχει από την τελετή επέλεξε ο Κυριάκος Βελόπουλος, διαφωνώντας για την επιλογή των προσκεκλημένων.

«Σήμερα, γιορτάζουμε και αγωνιζόμαστε να ΜΗΝ στεριώσει η Μετα-Δημοκρατία που γέννησε η Μεγάλη Κρίση του καπιταλισμού», δήλωσε ο Γραμματέας του Μέρα25, Γιάνης Βαρουφάκης .

Κομμάτια από το ρεπορτάζ της ΕΡΤ

Σχολιάστε Ελεύθερα