Εν Καλλιθέα :Γιώργος Θεοφανόπουλος-Εισαγγελέας-Λογοτέχνης

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα

Ο Γιώργος Θεοφανόπουλος έιναι ένα από τα θύματα της τρομοκρατίας στην Ελλάδα. Γεννήθηκε στις 13 Νοεμβρίου του 1935 στη Μαμουσιά Αιγίου και δολοφονήθηκε στην Καλλιθέα στις 1 Απριλίου του 1985 από μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης «Αντικρατική Πάλη».

Στις 13 Νοεμβρίου του 1935 και στο χωριό Μαμουσιά Αιγίου, η πάμφτωχη οικογένεια του Αλέξανδρου και της Μαρίας Θεοφανοπούλου θα αποκτήσει το έκτο από τα επτά παιδιά της, τον Γιώργο.

Δύσκολα χρόνια, σκληρός ο αγώνας του αγρότη και ρητινοσυλλέκτη (ρετσινάς) πατέρα Αλέξανδρου για το ανάθρεμμα των παιδιών του, έξη αγοριών και ενός κοριτσιού.

Ο μικρός Γιώργος τελειώνει το Δημοτικό σχολείο της Μαμουσιάς που τόσο την αγαπούσε ώστε νεαρός πλέον να υπογράφει τα πρώτα του ποιήματα ως ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΜΟΥΣΕΑΣ και κατόπιν φοιτά στο Γυμνάσιο Διακοφτού. 8 χιλιόμετρα, ναι 8 (!) χλμ. περπάτημα καθημερινά από το Δερβένι όπου έμενε με άλλα Μαμουσόπουλα συμμαθητές του μέχρι το Γυμνάσιο στο Διακοφτό και επιστροφή το βράδυ έχοντας πάντα τα … παπούτσια στον ώμο για να μην φθαρούν.

Πολλές οι στερήσεις για τον φιλομαθή και άριστο μαθητή Γιώργο, ο οποίος τελειόφοιτος θα πάρει μία μεγάλη χαρά όταν στο Γυμν. Διακοφτού θα παιχτεί το πρώτο του θεατρικό έργο και μάλιστα σε δική του σκηνοθεσία! Αρωγός και προστάτης του νεαρού φοιτητή της Νομικής Σχολής Γιώργου, ο μεγαλύτερός του αδελφός Λεωνίδας Θεοφανόπουλος καθηγητής Θεολόγος. Ολοκληρώνει, ο Γιώργος τις Παν. Σπουδές του δουλεύοντας σκληρά ακόμα και σε οικοδομές και έχοντας ταυτόχρονα δίπλα στα επιστημονικά του βιβλία, τετράδια όπου γράφει, γράφει αποτυπώνοντας στο χαρτί το πρώιμο λογοτεχνικό του ταλέντο.

Ο Γ. Θεοφανόπουλος, υπηρέτησε στο Στρατό στις Ειδικές Δυνάμεις Ορεινών Καταδρομών και ως Έφεδρος Ανθυπολοχαγός. Υπήρξε δε, πρωταθλητής στην ρίψη του λίθου στον στίβο.

Ο Γιώργος Θεοφανόπουλος άρχισε την υπηρεσία του στον Εισαγγελικό Κλάδο στις 13 Φεβρουαρίου του 1969 και προήχθη σε Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών στις 26 Νοεμβρίου του 1977. Για δύο χρόνια, από το 1981 έως το 1983 υπηρέτησε στο Γραφείο ποινικής Αγωγής της Εισαγγ. Αθηνών (απεμακρύνθει με την συμπλήρωση 2ετίας τον Οκτώβρη του 1983).

10 Φεβρουαρίου 1983. Ο Γ. Θεοφανόπουλος, Εισαγγελέας έδρας στην δίκη για την κατάληψη της Νομικής Σχολής επιρρίπτει ευθύνες στις διωκτικές αρχές και ζητά την απαλλαγή των κατηγορούμενων φοιτητών.

19 Μαρτίου 1983. στο Γραφ. Ποιν. Αγ. και την ημέρα εκείνη Εισαγγελέας Υπηρεσίας ο Γ. Θεοφανόπουλος. Είναι η ημέρα δολοφονίας του εκδότη της εφημερίδας «Βραδυνή», Τζώρτζη Αθανασιάδη.

Ο Γ. Θεοφανόπουλος ως Εισαγγελέας Υπηρεσίας θα φτάσει αμέσως μετά την δολοφονία στα γραφεία της εφημερίδας και θα χαρακτηρίσει πολιτική την δολοφονία του εκδότη.

Λυκούργου 160, Καλλιθέα όπου και η οικία του εκλεκτού δικαστικού λειτουργού, Εισαγγελέα Γιώργου Θεοφανόπουλου, έγγαμου και πατέρα δύο ανηλίκων αγοριών, ημέρα Δευτέρα, 1η Απριλίου 1985, ώρα 8 παρά 10΄ το βράδυ …

Αναπαράσταση της δολοφονίας του («Η Καλλιθέα του χτες και του σήμερα»
Χρ. Παπάζογλου/2000)

… Κείνο το βράδυ τα μυστήρια σιμώσανε.

Ναοί και τάφοι και συντρίμμια αρμαθιές.

Τα παγανά και οι άγγελοι ανταμώσανε:

Κείνο το βράδυ γίναν στάχτη οι χαρές!…

Απόσπασμα από το ποίημα «Κείνο το Βράδυ»

Γιώργος Θεοφανόπουλος, 19-11-1973.

… Βράδυ της δολοφονίας του πνευματικού ανθρώπου, ποιητή – λογοτέχνη και Δικαστικού Λειτουργού, του εισαγγελέα Γιώργου Θεοφανόπουλου. Αντιγράφω:

Οι κάτοικοι της Καλλιθέας, συγκλονίζονται από την είδηση της δολοφονίας του συμπολίτη μας Εισαγγ. Γεωργίου Θεοφανόπουλου, ετών 50, που έγινε μπροστά στο σπίτι του στην οδό Λυκούργου την 1η Απριλίου 1985.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, οι εκτελεστές ανήκουν στην «Αντικρατική Πάλη» και τα ονόματα που ανακοινώθηκαν είναι Τζουτζουβής, Μπαλάφας, Πρέκας και Λεσπέρογλου. Απ’ αυτούς ο Μπαλάφας έχει λογοδοτήσει στην Δικαιοσύνη και έχει κριθεί αθώος».

Η κηδεία του Γιώργου Θεοφανόπουλου ετελέσθη την Τετάρτη 3-4-1985 και ώρα 3.00 μ.μ. στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών. 28 χρόνια μετά την δολοφονία του δύο εκλεκτοί Δικαστικοί Λειτουργοί οι αξιότιμοι κ. Σταυρούλα Βρυώνη-Κωνσταντινίδη νυν Πρόεδρος Εφετών και ο κ. Δημήτρης Λινός νυν Επίτιμος Πρόεδρος Αρείου Πάγου δηλώνουν για τον Γιώργο Θεοφανόπουλο.

Ο Γιώργος Θεοφανόπουλος υπήρξε σημαντική προσωπικότητα, ήταν ένας άνθρωπος γεμάτος καλοσύνη. Επαγγελματικά συνεργάστηκα μαζί του στο κτίριο του Αρσακείου, τακτικός δικαστής Ποινικ. Δικαστ. εγώ και Εισαγγελέας εκείνος. Ο Γιώργος Θεοφανόπουλος, υπήρξε ένας από τους καλύτερους δικαστικούς λειτουργούς, πιστός τηρητής του νόμου, το ύφος και το ήθος του συμβάδιζαν με την προσωπικότητά του. Άνθρωπος «καλός» και «αγαθός» προς την κοινωνία και τους συναδέλφους του, ανθρωπιστής, ένας σπουδαίος άνθρωπος. Δυστυχώς η δολοφονία του δεν διελευκάνθη.

Δημήτρης Λινός

Ε.Π. Αρείου Πάγου

Εξίσου λιτή και η δήλωση της κυρίας Στ. Βρυώνη-Κωνσταντινίδη (Πρόεδρος Εφετών Ε.Τ).

Η εισαγγελική έδρα έχει αγκάθια, τόσα περισσότερα όσο σημαντικότερα είναι τα θέματα που προσεγγίζει και η τόλμη των Λειτουργών που υπερασπίζονται την πραγμάτωση του Δικαίου. Ματωμένα υπήρξαν τα αγκάθια της έδρας των εισαγγελικών Λειτουργών Γ. Θεοφανόπουλου, Γ. Βερνάρδου, Γ. Ανδρουλιδάκη και Ταρασουλέα, όταν κατά την πλέον καίρια ώρα της εκτελέσεως των εισαγγελικών τους καθηκόντων δολοφονήθηκαν, κτυπημένοι τελείως ανυπεράσπιστοι από εγκληματικά χέρια που ήθελαν να αποφύγουν να λογοδοτήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης και επεδίωκαν να εκφοβήσουν εισαγγελείς και δικαστές. Πλήρωσαν με το αίμα τους οι μάρτυρες αυτοί της Δικαιοσύνης την ακεραιότητα, την ικανότητά τους και την τόλμη τους στην υπεράσπιση του Δικαίου. Είχα συνυπηρετήσει με τον Γιώργο Θεοφανόπουλο.

Γέμιζε την έδρα με την παρουσία του, την ζωντάνια και την μαχητικότητά του στο να πολεμάει για την απόδοση ουσιαστικής Δικαιοσύνης. Δυστυχώς δεν βρέθηκε το εγκληματικό χέρι που τον δολοφόνησε. Πολλά χρόνια μετά ο πρώην Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Νώντας Ζαφειρόπουλος μου είπε ότι ο Γ. Θεοφανόπουλος βρισκόνταν λίγο πριν τον θάνατό του πολύ κοντά στην εξιχνίαση μεγάλης σπείρας εγκληματιών. Δυστυχώς δεν ήταν σε θέση να μου αποκαλύψει λεπτομέρειες της υποθέσεως αυτής.

Γ. Θεοφανόπουλε, Γ. Βερνάρδε, Ανδρουλιδάκη και Ταρασουλέα η ιστορία έχει γράψει τα ονόματά σας με χρυσά γράμματα … και η ΙΣΤΟΡΙΑ δεν ξεχνάει ποτέ.

Σταυρούλα Βρυώνη-Κωνσταντινίδη

Πρόεδρος Εφετών Ε.Τ.

Λίγο μετά την δολοφονία του Γ. Θεοφανόπουλου στην Καλλιθέα

Εξώφυλλο της εφημερίδας ταχυδρόμος της εποχής

« Η μεγάλη αγάπη του Γιώργου ήταν τα γράμματα», η δήλωση του Λεωνίδα Θεοφανόπουλου νυν συνταξ. Θεολόγου, επιστήμονα με πολυετείς σπουδές Μουσικής, Δ/ντή επί σειρά ετών ορχήστρας Ελαφρού τραγουδιού και συγγραφέα στα Μ.Μ.Ε μια μέρα μετά την δολοφονία του αδελφού του Γ. Θεοφανόπουλου και, ο κ. Λεωνίδας Θεοφανόπουλος δηλώνει σήμερα: «Ο αδελφός μου, κ. Γαΐλα, υπήρξε πρώτα ποιητής – λογοτέχνης και μετά Εισαγγελέας»

Ένα Μηδέν κι ένα Άπειρο πιασμένα με το Σύμπαν.

Είμαι ο ποιητής! ….

Απόσπασμα από το ποίημα: «Ο ποιητής»

Γ. Θεοφανόπουλος, Ιούνιος, 1959.

Ένα το μεγάλο πάθος στη ζωή του Γ. Θεοφανόπουλου. Το γράψιμο. Παραμύθια (το 1988, 3 χρόνια μετά τον θάνατο του λογοτέχνη, η τότε ΥΕΝΕΔ παρουσίασε σε συνέχειες καθημερινές και επί 5 μήνες το παραμύθι του «Ο ΜΠΑΤΖΑΝΟΔΗΜΗΤΡΗΣ», θεατρικά έργα, σάτιρα, ποίηση, πεζό.

Ο Γιώργος Θεοφανόπουλος μέλος της Ε.Ε.Λ. εκδίδει το 1976 το πρώτο βιβλίο του «Ο ΣΑΡΚΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ, στης θλίψης τις ψιχάλες». Συλλογή ποιητική, αιτία να γίνει λόγος στους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής (1976) για την εμφάνιση ενός νέου Παλαμά.

Στίχοι λυρικοί, χρήση διαφόρων τεχνοτροπιών, κλασσική διαχρονική ποίηση ανωτέρου επιπέδου.

Ακούμπησα τη σκέψη μου

πάνω σε μάρμαρο καυτό

 μπροστά στο αντιστήλι

της παγκόσμιας θεώρησης

της αναρμόνιστης αρμονίας

σ’ επιθανάτιο καντήλι

και μούσκαψε τα τρίσβαθα

του νου μου η αναιμική φλόγα του …

Απόσπασμα από το: «Του νου ταξείδια».

Γ. Θεοφανόπουλος

Η εκδοθείσα εργογραφία του Γ. Θεοφανόπουλου:

  •   Ο σαρκασμός του ποιητή, στης θλίψης τις ψιχάλες. Ποίηση, Αθήνα, 1976.
  •  Η Μπουρού. Μικρά πεζά, Εκδ. Gutenberg, 1980.
  • Ηλιοπυρπώλιση. Ποίηση, Εκδ. Gutenberg, 1981.
  •  Η ζωή στο εδώλιο. Σάτιρα, Εκδ. Gutenberg, 1982.
  •  Πορεία οδύνης. Μυθιστόρημα, Εκδ. Δίφρος, 1984.

Η άποψη ενός ομοτέχνου του Γ. Θεοφανόπουλου. Ο κ. Κώστας Λιάκος μέλος της Εν. Ελλ. Λογ. και Ε.Ε.Λ. πεζογράφος και κριτικός λογοτεχνίας δηλώνει:

Συνήθως, ποιότητα και ποσότητα δεν συμβαδίζουν. Ένα έργο και μάλιστα λογοτεχνικό, εφόσον συγκινεί, προβληματίζει και τέρπει, δεν μπορεί παρά στον χώρο τον ποιοτικό να βρίσκεται.

Μιλάμε για την περίπτωση του πρόωρα χαμένου εισαγγελέα, Γιώργου  Θεοφανόπουλου σε ηλικία 50 ετών, το 1985.

Από το 1960 μέχρι το 1976, κατάφερε -παρά τις επαγγελματικές του υποχρεώσεις- να συγκεντρώσει ένα πνευματικό υλικό αποτελούμενο από πέντε βιβλία. Είναι κάτι που συνήθως χρειάζεται, ο υπεύθυνος μόχθος μιας ολόκληρης ζωής για να επιτευχθεί.

Ξεκίνησε από μαθητής, με ένα θεατρικό έργο που έγραψε και παίχτηκε στο σχολείο. Επίσης ένα μεγάλο παραμύθι, που μεταφέρθηκε αργότερα στην τηλεόραση -στην τότε ΥΕΝΕΔ- το 1988.

Ακολούθησε το βιβλίο του «Στιγμιότυπα η ζωή στο εδώλιο», κάποια σατιρικά περιστατικά, την χρονική περίοδο που υπηρετούσε ως δικαστικός. Το 1976 εξέδωσε την ποιητική συλλογή «Ο σαρκασμός του στοχασμού». Το μυθιστόρημα «Πορεία οδύνης» το 1984. Έγραψε ακόμα το βιβλίο «Η Μπουρού». Είναι μικρά πεζά βιωματικά διηγήματα.

Ο Γ. Θεοφανόπουλος ασχολήθηκε με όλα τα είδη του λόγου. Είναι κάτι που καταξιωμένοι, σπουδαίοι άνθρωποι στον χώρο της τέχνης και του πνεύματος, προσέφεραν και εμπλούτισαν τα γράμματα και τον πολιτισμό, ασχολούμενοι με ένα, συνήθως, είδος λόγου. Ο ίδιος όμως, ξεδίπλωσε το ταλέντο του, σε όλα τα είδη. Ίσως αυτό, να οφείλεται σε μιά βαθύτερη εσωτερική ανάγκη, σε τέτοιο βαθμό, που δεν μπορούσε να περιοριστεί. Ο πρόωρος χαμός του, δεν μας βοηθά δυστυχώς, στο να ξέρουμε πια θα ήταν η περαιτέρω εξέλιξή του. Όπως για παράδειγμα, εάν θα έριχνε το εκφραστικό βάρος των σκέψεων και προβληματισμών του -κάποια στιγμή- στον έμμετρο ή πεζό λόγο.

ΚΩΣΤΑΣ ΛΙΑΚΟΣ

Το πάμφτωχο αγόρι από τη Μαμουσιά, ο Γιώργος Θεοφανόπουλος, μαθητής Γυμνασίου στο Διακοφτό με τα παπούτσια στον ώμο για να μη φθαρούν, δεν σταματούσε ούτε με το κρύο ούτε με τη βροχή. Ξυπόλητος, νηστικός, χιλιόμετρα για το Γυμνάσιο Διακοφτού και …

Αν έχεις νοιώσει καφτερή την ειρωνεία

απ’ τους ανθρώπους· κι αν σε πλήγωσαν βαριά

κι αν αγκαλιάσαν εχτρικά την ερμηνεία

των λογισμών σου να την σπάσουν με σφυριά,

μη σταματάς! Προχώρα!

Απόσπασμα από το ποίημα «Μη σταματάς»

Γ. Θεοφανόπουλος, 1959.

«ΜΗ ΣΤΑΜΑΤΑΣ … ΠΡΟΧΩΡΑ», αυτοί οι στίχοι του δημιουργού Γ. Θεοφανόπουλου, είναι γραμμένοι στον τάφο του στο Ζ΄ Τμήμα του Α΄ Νεκροταφείου Αθηνών.

Κάνε να δω την Άνοιξη, χρώματα να μαζώξω,

να πλέξω την Ανάσταση μοναδική κορώνα,

ή να πεθάνω δίκαια, ορθός, στον ήλιο όξω,

σα δέντρο στο πελέκημα, σαν πλοίο στον τυφώνα.

Απόσπασμα από το ποίημα «Επίκληση»

Γ. Θεοφανόπουλος, 1964.

Ώρα 8 παρά 10΄ Δευτέρα, 1η Απριλίου 1985, έξω από το σπίτι του στην οδό Λυκούργου 160, ο Γ. Θεοφανόπουλος δέχεται τρία θανατηφόρα τραύματα από όπλο 45 χιλιοστών και μεταφέρεται νεκρός στην Γενική Κλινική Καλλιθέας. Ίσως …

Είναι μοιραίο

κάθε ωραίο,

    όπου γεννιέται στερνά να πεθαίνη

    και με το δάκρυ του ο πόνος το ραίνει

    κι ίσως στ’ αλήθεια

    στα παραμύθια

    να ζη και να ‘ναι τ’ ωραίο γραμμένο,

    στης φαντασίας τους κόσμους πνιγμένο.

Απόσπασμα από το ποίημα «Τραγούδι του αλήτη»

Γ. Θεοφανόπουλος, 1960.

Του επιλέκτου στελέχους της Ελλ. Δικαιοσύνης, ακεραίου Δικαστ. Λειτουργού καθώς και του πνευματικού ανθρώπου – λογοτέχνη Γεωργίου Θεοφανόπουλου ΑΙΩΝΙΑ Η ΜΝΗΜΗ.

Σημ.: Τα αποσπάσματα των ποιημάτων είναι από τη συλλογή του Γ. Θεοφανόπουλου ¨Ο Σαρκασμός του στοχασμού» ευγενική παραχώρηση από τον κ. Λεωνίδα Θεοφανόπουλου.

Πηγές:

  • Δημοσιεύματα αθηναϊκού τύπου 2-3-4 Απριλίου 1985.
  • Εφημερίδα «Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΜΑΜΟΥΣΙΑΣ» φ. 21, Μάρτιος 1991.
  • Αρχείο κ. Λεωνίδα Θεοφανόπουλου.
  • Χρ. Παπάζογλου: «Η Καλλιθέα του χτες και του σήμερα». Αθήνα, 2000.
  • Αναγνωστήριο Εθνικής Βιβλιοθήκης

Σχολιάστε Ελεύθερα