24 Μαρτίου 1999: 22 Χρόνια μετά τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας

Βασισμένο σε άρθρο του Γεώργιου Στάμκου (tvxs)

Σαν σήμερα, το 1999, ξεκίνησαν οι Νατοϊκοί βομβαρδισμοί κατά της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, που σχημάτιζαν τότε τη λεγόμενη «μικρή Γιουγκοσλαβία» (1992-2006). Από εκείνο το μικρό και βραχύβιο κράτος προέκυψε η σημερινή Σερβία και το Μαυροβούνιο το 2006.

Η Γιουγκοσλαβία

Η Γιουγκοσλαβία ήταν ένα κράτος που ιδρύθηκε το 1918 ως βασίλειο και αποτελούνταν από την Κροατία, την Σερβία, το Μαυροβούνιο, την Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την Σλοβενία.Αργότερα το βασίλειο μετονομάστηκε σε Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (1944). Οι ομοσπονδίες του κράτους ήταν οι Σοσιαλιστικές δημοκρατίες της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Μακεδονίας,της Σερβίας, της Κροατίας, του Μαυροβούνιο και της Σλοβενίας, ενώ υπήρχαν δυο επαρχίες που ανήκαν στη Σερβία, δηλαδή το Κοσσυφοπέδιο και η Βαϊδοβίνα.

Μετά από την οικονομική και πολιτική κρίση της δεκαετίας του 1980 και την άνοδο του εθνικισμού, η Γιουγκοσλαβία διαλύθηκε και χωρίστηκε στις επιμέρους δημοκρατίες της, στα ήδη υπάρχοντα σύνορά τους, στην αρχή σε πέντε κράτη που τελικά οδηγήθηκαν σε πόλεμο μεταξύ τους. Μετά τη διάλυση, οι δημοκρατίες της Σερβίας και του Μαυροβουνίου σχημάτισαν ένα μικρότερο κράτος την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (ΟΔΓ), η οποία φιλοδοξούσε να έχει την ιδιότητα του μοναδικού νόμιμου διαδόχου της ΣΟΔΓ, αλλά οι ισχυρισμοί αυτοί βρήκαν αντίθετες τις άλλες δημοκρατίες.

Τελικά, η Σερβία και το Μαυροβούνιο αποδέχθηκαν την γνώμη της επιτροπής Μπατιντέρ για την από κοινού διαδοχή. Η ΟΔΓ μετονομάσθηκε σε Ένωση Κρατών Σερβίας και Μαυροβουνίου το 2003. Η Σερβία και το Μαυροβούνιο χωρίστηκαν το 2006 και έγιναν ανεξάρτητα κράτη, ενώ το Κοσσυφοπέδιο διακήρυξε την ανεξαρτησία του το 2008.

Οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ

Ήταν 24 Μαρτίου του 1999, ώρα 19:45, όταν οι πρώτοι πύραυλοι τύπου Κρουζ εκτοξεύτηκαν από πολεμικά σκάφη του ΝΑΤΟ στην Αδριατική πλήττοντας αρχικά τα συστήματα αεράμυνας, στο Κόσοβο, στο Μαυροβούνιο και στη δυτική Σερβία. Η διαταγή για την έναρξη των βομβαρδισμών δόθηκε στον στρατηγό Γουέσλι Κλαρκ, διοικητή των Νατοϊκών δυνάμεων, από τον τότε Γ. Γ. του ΝΑΤΟ, τον Ισπανό Χαβιέ Σολάνα.

Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία “Operation Allied Force” ξεκίνησε δίχως να υπάρχει έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και παρά τις σοβαρές αντιρρήσεις της Ρωσίας και της Κίνας. Στις επιχειρήσεις, που διήρκεσαν 78 ημέρες, με αλλεπάλληλους βομβαρδισμούς στρατιωτικών και πολιτικών στόχων -με τις αναπόφευκτες “παράπλευρες απώλειες”– σε Σερβία, Μαυροβούνιο και Κόσοβο, συμμετείχαν στρατιωτικά 12 χώρες του ΝΑΤΟ, ενώ η Ελλάδα, λόγω της φιλοσερβικής πολιτικής της, κράτησε ουδέτερη στάση.

Η επίθεση κατά της Σερβίας από το ΝΑΤΟ, από την πιο ισχυρή στρατιωτική δύναμη στον κόσμο, συνέπεσε με τον εορτασμό της επετείου των 50 χρόνων από την ίδρυση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ως “δώρο” και “επίδειξη δύναμης” σε βάρος μιας μικρής βαλκανικής χώρας κι ενός λαού, που είχε δαιμονοποιηθεί. Ο τυπικός στόχος τους ήταν η ανατροπή του καθεστώτος Μιλόσεβιτς και η προστασία των Κοσοβάρων από το ενδεχόμενο εθνοκάθαρσης. Το Βελιγράδι μέσα σε αυτές τις μέρες διαλύθηκε ολοσχερώς, ενώ συνολικά από τον πόλεμο που κράτησε παραπάνω από μια δεκαετία, μετά τη διάλυση της Σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας, σκοτώθηκαν χιλιάδες αθώοι άνθρωποι και πάρα πολλά σημαντικά μνημεία του πολιτισμού. Σήμερα πλέον η παλαιά Γιουγκοσλαβία είναι χωρισμένη στα εξής κράτη:

  1. Σερβία (Πρωτεύουσα: Βελιγράδι, πληθυσμός: 6.926.705)
  2. Κροατία (Πρωτεύουσα:Ζάγκρεμπ, πληθυσμός: 4.0581.165)
  3. Μαυροβούνιο (Πρωτεύουσα: Ποντγκόριτσα, πληθυσμός:621.873)
  4. Κοσσυφοπέδιο ή Κόσοβο (Πρωτεύουσα: Πρίστινα, πληθυσμός:1.782.115)
  5. Βόρεια Μακεδονία (Πρωτεύουσα: Σκόπια, πληθυσμός: 2.076.755)
  6. Σλοβενία (Πρωτεύουσα: Λιουμπλιάνα, πληθυσμός: 2.100.126)
  7. Βοσνία-Ερζεγοβίνη (Πρωτεύουσα: Σαράγεβο, πληθυσμός:3.281.000)

Ο Απολογισμός των βομβαρδισμών

Κατά τη διάρκεια των 78 ημερών (24.3.1999 – 9.6.1999) των Νατοϊκών βομβαρδισμών κατά της Γιουγκοσλαβίας (Σερβία & Μαυροβούνιο) ο θλιβερός απολογισμός σε ανθρώπινες απώλειες και υλικές ζημιές ήταν περίπου ο εξής:

  • 1.150 μαχητικά αεροπλάνα του ΝΑΤΟ συμμετείχαν στις επιθέσεις.
  • Εκτοξεύτηκαν 420.600 πύραυλοι.
  • Η συνολική μάζα των πυραύλων που έπεσαν ήταν περίπου 22.000 τόνοι.
  • 59 βάσεις του ΝΑΤΟ στο έδαφος 12 χωρών-μελών του ήταν στη διάθεση για να βοηθήσουν Νατοϊκές επιθέσεις κατά της Σερβίας και Μαυροβουνίου.
  • Εκτοξεύτηκαν περίπου 20.000 μεγάλοι πύραυλοι αέρος-εδάφους.
  • Από τα Νατοϊκά πλοία στην Αδριατική 1300 πύραυλοι τύπου Κρούζ (Cruise).
  • Σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια εκτιμήθηκε περίπου το κόστος της υλικής ζημιάς που προκλήθηκε με τους βομβαρδισμούς, σε Σερβία, Μαυροβούνιο και Κόσοβο.
  • 1.002 μέλη του Γιουγκοσλαβικού Στρατού σκοτώθηκαν και περίπου 2.000 πολίτες σε Σερβία και Μαυροβούνιο. Τα δε θύματα των βομβαρδισμών στο Κόσοβο, όπου η σερβική κυβέρνηση δεν έχει πρόσβαση, ήταν περίπου 4.000.
  • Τραυματίστηκαν 12.500 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 2.700 παιδιά.
  • 54 μέσα μαζικής μεταφοράς καταστράφηκαν, 305 σχολές, νοσοκομεία και άλλα δημόσια κτίρια.
  • Καταστράφηκαν 176 μνημεία πολιτισμού κι ανάμεσά τους και 23 μεσαιωνικά μοναστήρια.
  • 45 γέφυρες και 28 σιδηροδρομικές γέφυρες. 148 σπίτια πολιτών. 561 κατασκευές του Γιουγκοσλαβικού Στρατού καταστράφηκαν ολοσχερώς και 686 έπαθαν σοβαρές ζημίες.
  • Καταστράφηκαν συνολικά 25.000 κτίρια, όλες οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις, 14 αεροδρόμια, δύο διυλιστήρια, το 1/3 των εργοστασίων ηλεκτροπαραγωγής, σχεδόν όλα τα εργοστάσια της χώρας, αχρηστεύτηκαν 595 χιλιόμετρα σιδηρογραμμών, 470 χιλιόμετρα ασφαλτοστρωμένων οδικών αρτηριών.
  • Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 2.300 επιθέσεις μαχητικών του ΝΑΤΟ.
  • Μόνο στη Σερβία -εκτός του Κοσόβου- έχουν εντοπιστεί 14 σημεία που επλήγησαν με βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου (Depleted Uranium). Στό Κόσοβο είναι πολύ περισσότερα.
  • Το ΝΑΤΟ ποτέ δεν ανακοίνωσε τις απώλειες που είχε. Στο μουσείο αεροπορίας του Βελιγραδίου, ωστόσο, ακόμη και σήμερα εκτίθενται τα συντρίμμια του αποκαλούμενου “αόρατου” αεροσκάφους F-117, ενός F-16 και κάποιων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που κατέρριψε η γιουγκοσλαβική αεράμυνα.
  • Το οικονομικό κόστος της εμπλοκής του ΝΑΤΟ υπολογίστηκε σε 13 δισεκατομμύρια δολάρια.
  • Το οικονομικό κόστος από την καταστροφή των υποδομών σε Σερβία και Μαυροβούνιο εκτιμήθηκε σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
  • Το περιβαλλοντικό κόστος και το κόστος στην ανθρώπινη υγεία των πολιτών σε Σερβία, Μαυροβούνιο και Κόσοβο από την ρύπανση του περιβάλλοντος και τη χρήση βομβών απεμπλουτισμένου ουρανίου (Depleted Uranium) θεωρείται τεράστιο και θα έχει επιπτώσεις και στις μελλοντικές γενιές.

Το τέλος των βομβαρδισμών

Τελικά οι Νατοϊκοί βομβαρδισμοί τερματίστηκαν με την υπογραφή, στις 9 Ιουνίου 1999, της λεγόμενης “Συμφωνίας του Κουμάνοβο” (στη Βόρεια Μακεδονία), η οποία και προέβλεπε την ανάπτυξη ειρηνευτικών δυνάμεων (KFOR) στο Κόσοβο υπό τη διοίκηση του ΟΗΕ, αποτελούμενες από 37.200 στρατιώτες από 36 χώρες, ανάμεσά τους και μια ισχυρή ελληνική στρατιωτική δύναμη με έδρα το Ουρόσεβατς, ώσπου να διευθετηθεί το καθεστώς αυτονομίας του Κοσόβου. Το Κόσοβο έγινε τελικά ανεξάρτητο το 2008 και αναγνωρίστηκε ήδη από 108 χώρες, όχι όμως από άλλες 100 χώρες (ανάμεσα τους και η Ελλάδα) και φυσικά από τη Σερβία, η οποία αρνείται ακόμη να αποδεχθεί και να αναγνωρίσει επίσημα τη βίαιη απόσπαση του 15% των εδαφών της, που κατοικούνται από σερβική μειονότητα και όπου φιλοξενείται πλήθος μεσαιωνικών Σερβοορθόδοξων μοναστηριών.



Categories: ΑΠΟΨΕΙΣ

Tags: , ,

Σχολιάστε Ελεύθερα

Αρέσει σε %d bloggers: