Ο Νίκος Φάκαρος στο Sputnik: «Δεν μπορώ να φανταστώ την Ικαρία χωρίς πανηγύρια»

«Ένα καλοκαίρι χωρίς μουσική θα είναι τρομακτικό. Δεν μπορώ να φανταστώ την Ικαρία χωρίς πανηγύρια». Ζώντας ένα πρωτόγνωρο καλοκαίρι εν μέσω πανδημίας, το Sputnik φιλοξενεί τον Νίκο Φάκαρο, τον πιο αγαπητό βιολιστή της Ικαρίας.

Ο Νίκος Φάκαρος, Ιούνιος 2020

Η σύνθετη αρχαία λέξη πανήγυρις προέρχεται από την ένωση των λέξεων πας, που σημαίνει όλοι ανεξαιρέτως, και άγυρις, που σημαίνει συνάθροιση. Παραπέμπει στη μεγάλη γιορτή, στο γλέντι σε υπαίθριο χώρο συνοδεία φαγητού, ζωντανής μουσικής και χορού. Εν μέσω της πανδημίας του νέου κορονοϊού που επιβάλλει την κοινωνική απόσταση και τις προφυλάξεις, αυτό που ξέραμε μέχρι σήμερα ως πανηγύρι μοιάζει απαγορευτικό.

Η σχετική δήλωση που έκανε, πρόσφατα, ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Νίκος Παπαθανάσης, λέγοντας ότι τα πανηγύρια θα επιτραπούν με τους συμμετέχοντες να είναι κυρίως καθήμενοι, ήρθε να τονίσει περαιτέρω τη διαφορετικότητα του φετινού καλοκαιριού. Μετά τις αντιδράσεις διοργανωτών, μουσικών, αλλά κι αιρετών σε δήμους και χωριά ανά την ελληνική επικράτεια, ο υφυπουργός προχώρησε στην αποσαφήνιση ότι ο χορός θα επιτραπεί αλλά με μέτρο και αποστάσεις.

Νοείται πανηγύρι χωρίς χορό; Νοείται καλοκαίρι χωρίς πανηγύρι;

Πρωτόγνωροι περιορισμοί και υγειονομικά πρωτόκολλα αλλάζουν καθοριστικά τον τρόπο που οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους, τον τρόπο που αγγίζονται και κοιτάζονται, τις άλλοτε αγαπημένες συνήθειες τους. Τους στοιχίζουν την όποια ανεμελιά προσδοκούσαν από το καλοκαίρι. Με την αρχή να ανιχνεύεται στις πρώτες κοινωνίες ιστορικά, οι άνθρωποι διοργανώνουν πανηγύρια για να γιορτάσουν μαζί τη μνήμη ενός αγίου ή άλλη θρησκευτική επέτειο, σε μέρα που θεωρούν ιερή. Οι κάτοικοι μίας ή και περισσότερων περιοχών ανταμώνουν σε ποικίλες διασκεδαστικές και εθιμικές εκδηλώσεις, αναζητώντας από κοινού χαρά.

«Πανηγύρι είναι όλη αυτή η μαγεία που ζει ο καθένας όταν πηγαίνει να ακούσει μουσική, να ξεδώσει, να αισθανθεί πιο ελεύθερος, να ξεχαστεί από τα προβλήματά του», λέει στο Sputnik, ο Νίκος Φάκαρος, μάλλον ο πιο αγαπητός Ικαριώτης βιολιστής.

«Οι μουσικοί αισθάνονται παροπλισμένοι»

Σχεδόν τέσσερις μήνες χωρίς ζωντανές εμφανίσεις κι εν αναμονή μίας εξαιρετικά δύσκολης σεζόν, οι βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα οι μουσικοί είναι η οικονομική δυσπραγία και ο ψυχολογικός αντίκτυπος.

«Παροπλισμένοι, δεν έχουμε την επικοινωνία που είχαμε συνηθίσει να έχουμε με τον κόσμο, δεν εισπράττουμε την αγάπη του κι αυτό μας έχει στοιχίσει ψυχολογικά», εξομολογείται ο Νίκος Φάκαρος.

Το περασμένο καλοκαίρι μαζί με τους πολύ δικούς του ανθρώπους, την ορχήστρα Musicaroiέπαιξαν μουσική για 7.000 ανθρώπους που χόρευαν αγκαλιασμένοι. Από το μεγαλύτερο πανηγύρι του Αιγαίου, ίσως και το διασημότερο της Ελλάδας, που πραγματοποιείται κάθε Δεκαπενταύγουστο στη Λαγκάδα της Ικαρίας, ο Νίκος Φάκαρος βίωσε για πρώτη φορά μία μακρά απομόνωση στο σπίτι του στον Πειραιά. Η τελευταία φορά που έπαιξε μπροστά σε κόσμο πριν την καραντίνα ήταν στο μεζεδοπωλείο Ζεύκιν στις 8 Μαρτίου 2020. Όπως λέει, στη σκέψη ενός καλοκαιριού χωρίς μουσική, τρομάζει.

«Είχα μάθει να είμαι συνέχεια έξω, με τον κόσμο και απότομα βρέθηκα σε απομόνωση. Πρώτη φορά στη ζωή μου βίωσα τέτοια στέρηση. Ήταν σα να με πίεζαν με ένα μαξιλάρι στο πρόσωπο. Πώς να αναπνεύσει κανείς έτσι; Στην καραντίνα δεν είχα καμία όρεξη να πιάσω το βιολί, το παραμέλησα. Δε σου κρύβω ότι άνοιγα τη θήκη και το κοίταζα, αλλά δεν είχα όρεξη να παίξω. Η σχέση μας ανακτήθηκε μετά την ελευθερία που πήραμε βγαίνοντας έξω. Κοιτάζοντας πίσω, στεναχωριέμαι που δεν αξιοποίησα τον χρόνο μου πιο δημιουργικά. Το κόστος, βέβαια, εκτός από ψυχολογικό ήταν σίγουρα και οικονομικό, αφού βιοπορίζομαι από τη μουσική. Η καραντίνα στοίχισε πολύ σε όλους τους μουσικούς, ενώ η αγωνία και η αβεβαιότητα παραμένουν για το τι θα γίνει από δω και μπρος. Θα δουλέψουμε φέτος; Θα έρθει ο κόσμος; Ένα καλοκαίρι χωρίς μουσική, χωρίς συναυλίες και θέατρα δε θα είναι το καλοκαίρι που ξέραμε. Χωρίς ελευθερία και πολιτισμό, θα είναι πολύ τρομακτικό».

Νησί συνώνυμο των πανηγυριών η Ικαρία

Γεννημένος και μεγαλωμένος στον Χριστό Ραχών της Ικαρίας, ο Νίκος Φάκαρος ξέρει πολύ καλά τι σημαίνει πανηγύρι. Το νησί μετράει περισσότερα από 50 πανηγύρια κάθε χρόνο, με τον Ικαριώτικο χορό να επαναλαμβάνεται πολλές φορές μέχρι την ανατολή του ήλιου. Ο Νίκος θαύμαζε από μικρό παιδί τους οργανοπαίχτες, στεκόταν πλάι στην ορχήστρα και χάζευε από την προετοιμασία και την πρόβα μέχρι την τελική τους εμφάνιση. Δεν ξέφυγε της αγάπης του για την παράδοση κι έτσι γύρω στα 12 έπιασε πρώτη φορά το δοξάρι.

«Η συγχωρεμένη η γιαγιά μου μου έκανε δώρο το πρώτο βιολάκι. Το συναίσθημα όταν το έπιασα στα χέρια μου ήταν ασυναγώνιστο. Από τότε κούμπωσε στο σαγόνι μου και δεν έφυγε ποτέ. Οι γονείς μου ήθελαν να ακολουθήσω άλλη πορεία, εγώ όμως αγαπούσα πολύ το βιολί. Ακολούθησα την παραδοσιακή μουσική γιατί είμαι από τη φύση μου εξωστρεφής και επιθυμώ το μοίρασμα που έβλεπα από παιδί να υπάρχει στα γλέντια. Εκεί που ο κόσμος ξεδίνει, ξεχνάει τα προβλήματά του, εκφράζεται ελεύθερα. Αυτή η μαγεία με έσπρωξε στον παραδοσιακό δρόμο. Χαίρομαι πάρα πολύ που τον διάλεξα κι έτσι θα ζήσω μέχρι να αφήσω αυτόν τον κόσμο, μαζί και το βιολάκι μου. Η μουσική δε σταματάει ποτέ κι όσο ζω θα μαθαίνω».

Χορταίνεται, άραγε, η αγάπη που εισπράττει σε κάθε πανηγύρι; «Όταν ξεκίνησα, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα παίζω για τόσο κόσμο. Η αγάπη αυτή που εισπράττω δε χορταίνεται. Ούτε το πανηγύρι στην Ικαρία χορταίνεται. Κάθε φορά που τελειώνει ανυπομονώ για την επόμενη».

Στην πλούσια σε έθιμα Νικαριά, όπως τη λένε οι νησιώτες, που φημίζεται μάλιστα για τη μακροζωία των κατοίκων της, παραμένει ο φόβος μετάδοσης του ιού. Από την άλλη, εντείνεται η αγωνία να κινηθούν στοιχειωδώς οι τοπικές οικονομίες. Αντιμέτωποι με αυτό το δίλημμα, οι Ικαριώτες αναρωτιούνται πώς θα κινηθούν φέτος στο νησί που είναι συνώνυμο των πανηγυριών.

«Για τα ξακουστά πανηγύρια της Ικαρίας που κρατούν μέχρι το ξημέρωμα έρχονται άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι του Ικαριακού πολιτισμού και της παράδοσης του νησιού. Δεν μπορώ να φανταστώ την Ικαρία χωρίς πανηγύρια. Τώρα αμφιταλαντευόμαστε για το αν πρέπει να γίνουν εν μέσω αυτής της κατάστασης, διότι αποτελούν βασικό παράγοντα της οικονομίας του νησιού μας. Αν δε γίνουν καθόλου, δε θα είμαστε οι εαυτοί μας. Το ερώτημα είναι, βέβαια, πώς να γίνουν; Όποιος είπε ότι μπορούν να γίνουν μόνο με καθήμενους, δεν πρέπει να έχει πάει ποτέ του. Πώς θα κουμαντάρεις τόσους ανθρώπους; Τρεις δοξαριές του Ικαριώτικου φτάνουν για να τους σηκώσουν όλους στο πόδι. Όποιος το έχει ζήσει, καταλαβαίνει».

Sputnik



Categories: ΑΠΟΨΕΙΣ, ΙΚΑΡΙΑ

Tags: , ,

Σχολιάστε Ελεύθερα

Αρέσει σε %d bloggers: