Οι θησαυροί της Εθνικής Πινακοθήκης

Η Εθνική πινακοθήκη μετά από 10 χρόνια ανοίγει τις πύλες της για τους υψηλούς προσκεκλημένους της από τη Γαλλία, την Αγγλία και την Ρωσία. Στο κοινό ανοίγει το καλοκαίρι με την αναμενόμενη άρση των περιορισμών λόγω του κορωνοΐού. Η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα μέσω της ΕΡΤ, κάνει μια εικονική ξενάγηση του χώρου, η οποία αξίζει να τη δείτε στο βίντεο που ακολουθεί.

Το μεγάλο έργο επέκτασης της Εθνικής Πινακοθήκης ξεκίνησε το 2011 και ολοκληρώθηκε το 2021, δέκα χρόνια μετά. Το 2014 το έργο παραδόθηκε χωρίς προβλήματα και με εγγυημένη τη χρηματοδότησή του. Θα μπορούσε βέβαια να είχε παραδοθεί νωρίτερα, αν δεν είχαν μεσολαβήσει τα γραφειοκρατικά προβλήματα, και δεν υπήρξε πρόβλημα συντονισμού των εμπλεκομένων φορέων, ελλειπές χρονοδιάγραμμα και  κακός προγραμματισμός των εργασιών. Η ανακαίνιση της Πινακοθήκης ωστόσο αποδείχτηκε έργο πολυσύνθετο το οποίο χρειαζόταν συνεχή επίβλεψη του ΥΠΠΟΑ και επίλυση επί τόπου των προβλημάτων που ανέκυπταν.

Η πινακοθήκη με την επέκτασή της αποκτά νέους εκθεσιακούς χώρους 2.230 τετραγωνικών μέτρων, σύγχρονες αποθήκες έργων τέχνης 1645 τ.μ., αμφιθέατρο 350 θέσεων, χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αίθουσα υποδοχής 910 τ.μ. όπου φιλοξενείται, εκτός από το εκδοτήριο εισιτηρίων και το βεστιάριο, δύο πωλητήρια και σαλόνι ψηφιακής πληροφόρησης.

Η ιστορία της πινακοθήκης

Η Εθνική πινακοθήκη ιδρύθηκε το 1900 με βάση τη διαθήκη του νομικού και φιλότεχνου με σπουδές στην Αθήνα και το Παρίσι και ιδρυτικού μέλους της εταιρείας «Φίλοι του Λαού» Αλεξάνδρου Σούτζου (1839-1895), που κληροδότησε την κινητή και ακίνητη περιουσία του, όπως και τη συλλογή έργων τέχνης και νομισμάτων του στο κράτος με σκοπό τη δημιουργία ενός «Μουσείου Καλών Τεχνών».

Καθοριστικός υπήρξε ο νόμος του τότε υπουργού Παιδείας Αθ. Ευταξία το 1897 ‘Περί ιδρύσεως Μουσείου Καλών τεχνών’, ενώ επισήμως η Εθνική Πινακοθήκη ιδρύθηκε τρία χρόνια αργότερα, στα 1900, με τον νόμο ΒΨΛΔ΄ «Περί μισθού του εφόρου της εν Αθήναις Πινακοθήκης» (10/4/1900) και το Βασιλικό Διάταγμα «Περί κανονισμού της Εθνικής Πινακοθήκης» (28/6/1900).

Πρώτος διευθυντής διορίστηκε ο ζωγράφος Γεώργιος Ιακωβίδης, ο οποίος για το λόγο αυτό επέστρεψε από τη Γερμανία όπου διέμενε, ενώ για τη στέγαση του μουσείου παραχωρήθηκαν προσωρινά τρεις αίθουσες του πρώτου ορόφου του κεντρικού κτηρίου του Πολυτεχνείου. Η συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης αποτελείτο αρχικά από 258 έργα τέχνης που ανήκαν στις συλλογές του Πολυτεχνείου (στο οποίο είχε δημιουργηθεί λίγα χρόνια πριν μια μικρή πινακοθήκη) και του Πανεπιστημίου Αθηνών (ανάμεσά τους και οι δωρεές των Θεόδωρου Βρυζάκη και Στέφανου Ξένου), καθώς και από τα 107 έργα του κληροδοτήματος του Α. Σούτζου.

Κατά τα επόμενα χρόνια η συλλογή εμπλουτίστηκε κυρίως με έργα δυτικοευρωπαϊκής τέχνης από δωρεές και κληροδοτήματα κυρίως εύπορων Ελλήνων της διασποράς, όπως οι Γρηγόριος Μαρασλής, Θεόδωρος και Αικατερίνη Ροδοκανάκη, Μάρκος Δραγούμης κ.ά. Με μια σειρά νομοθετημάτων στα 1909-1910, διασφαλίστηκε η αυτοτέλεια της Εθνικής Πινακοθήκης, διορίστηκε μόνιμος συντηρητής ο Γεώργιος Χατζόπουλος και παραχωρήθηκε στο μουσείο και η συλλογή έργων τέχνης του Γεωργίου Αβέρωφ που μέχρι τότε ανήκε στο Πολυτεχνείο.

Το 1918 ο λογοτέχνης και τεχνοκρίτης Ζαχαρίας Παπαντωνίου αντικατέστησε τον Ιακωβίδη στη διεύθυνση της Εθνικής Πινακοθήκης, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του την 1η Φεβρουαρίου 1940.

Με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου τα έργα του μουσείου συσκευάστηκαν σε κιβώτια και μεταφέρθηκαν στα υπόγεια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Τον Ιούνιο του 1949 διορίστηκε στη θέση του διευθυντή ο βυζαντινολόγος και τεχνοκρίτης Μαρίνος Καλλιγάς, ο οποίος και παρουσίασε τμήμα της μόνιμης συλλογής του μουσείου στις αίθουσες του Ζαππείου την περίοδο 1953-1959. Ο Καλλιγάς ήταν εκείνος που κατόρθωσε το 1954 να συγχωνεύσει με νόμο την Εθνική Πινακοθήκη με το κληροδότημα Αλεξάνδρου Σούτζου απ’ όπου προέρχεται και η διπλή της ονομασία, ενώ το 1956 προχώρησε στην προκήρυξη αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για την κατασκευή ιδιόκτητου κτηρίου του μουσείου. Από τις 40 συνολικά προτάσεις 75 αρχιτεκτόνων που υποβλήθηκαν, επιλέχθηκε τελικά το σχέδιο των Ν. Μουτσόπουλου, Παύλου Μυλωνά και Δημήτρη Φατούρου. Μετά από καθυστερήσεις η Πινακοθήκη θεμελιώθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1964 από τον Γεώργιο Παπανδρέου, ενώ το πρώτο τμήμα ήταν έτοιμο το 1968 και ξεκίνησε να λειτουργεί το 1969. Το 1976 εγκαινιάστηκε τελικά το νέο κτίριο.

Το Ίδρυμα Ωνάση χρηματοδότησε ένα νέο παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης στο Ναύπλιο, ενώ τα γλυπτά απέκτησαν δικό τους κτίριο με την Εθνική Γλυπτοθήκη η οποία βρίσκεται κοντά στη λεωφόρο Κατεχάκη, στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Γουδή.

Τα έργα που βρίσκονται στις συλλογγές της Εθνικής πινακοθήκης είναι σημαντικότατα, αφού έργα σπουδαίων ζωγράφων βρίσκονται στο χώρο. Άλλα έργα ανήκουν την πινακοθήκη και άλλα τα έχει δανειστεί όπως βέβαια έχει Δανείσει κατά καιρούς έργα η πινακοθήκη σε αυτή την πορεία των 120 ετών. Έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, του Νικηφόρου Λύτρα, του Διονυσίου Τζόκου, του Θεόδωρου Βρυζάκη, του Κωνσταντίνου Βολανάκη, του Νικόλαου Γύζη και άλλων σπουδαίων καλλιτεχνών βρίσκονται στις συλλογές της πινακοθήκης

Στην ιστοσελίδα του ιδρύματος μπορείτε να περιηγηθείτε ηλεκτρονικά στις συλλογές, ενώ όσοι θέλετε να θαυμάσετε τα έργα αλλά και τον ανακαινισμένο χώρο, θα πρέπει να περιμένετε την άδεια απο την επιτροπή λοιμοξιολόγων. Κορωνοϊού επιτρέποντος θα απολαύσουμε τα σημαντικά αυτά έργα του εθνικού μας θησαυρού.



Categories: ΕΛΛΑΔΑ

Tags: , ,

Σχολιάστε Ελεύθερα

Αρέσει σε %d bloggers: