Πανδημία και “Αρνητικός Κοινωνικός Δαρβινισμός”

Γράφει ο Χρ.Ι.Στεφανάδης για το Πρώτο θέμα

Ο Κάρολος Δαρβίνος, θεωρείται ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες στην ιστορία. Διατύπωσε την θεωρία της εξέλιξης των ειδών, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος την προέλευσή του και την εξέλιξή του.

Σε νεαρή ηλικία ξεκίνησε από την Αγγλία για ένα μεγάλο ταξίδι. Είχε σκοπό να πραγματοποιήσει χαρτογραφικές μετρήσεις στην Νότιο Αμερική, Αυστραλία και Νότιο Αφρική. Κατά την διάρκεια του ταξιδιού, ο Δαρβίνος μελετούσε φυτά και ζώα σε κάθε χώρα που επισκεπτόταν. Στα δεκατρία ηφαιστιογενή νησιά Γκαλαπάγκος , στην Δυτική ακτή του κράτους του Ισημερινού, συνέλαβε την θεωρία του. Διαπίστωσε, πως πουλιά, χελώνες και ερπετά είχαν διαφορές από το ένα νησί στο άλλο. Τελικά , μετά από 20 χρόνια, στις 22 Νοεμβρίου του 1859, δημοσίευσε το βιβλίο του “Η καταγωγή των ειδών”, που περιέγραφε τους μηχανισμούς εξέλιξης και στο οποίο βιβλίο, για πρώτη φορά, εισήγαγε τον όρο “φυσική επιλογή”. Οι αντιδράσεις στις επαναστατικές, για την εποχή εκείνη, θεωρίες του Δαρβίνου ήταν ανάμεικτες: μια μερίδα του επιστημονικού κόσμου τις αποδέχθηκε και τις στήριξε , ενώ μια άλλη μερίδα ,τις απέρριπτε με σφοδρότητα .

Το κομμάτι στο οποίο ασκήθηκε η εντονότερη συζήτηση, αφορούσε την προέλευση του ανθρώπου, ο οποίος σύμφωνα με την θεωρία αυτή, προέρχεται από την εξέλιξη κάποιου άλλου θηλαστικού.

Την θεωρία του Δαρβίνου, εκμεταλλευθήκαν θιασώτες ρατσιστικών απόψεων, όπως το φασιστικό Γερμανικό καθεστώς , και διατύπωσαν την θεωρία του “Κοινωνικού Δαρβινισμού”, δηλαδή την άποψη της κοινωνικής επιβίωσης και επιβολής της “ανωτέρας φυλής”… Ο Δαρβίνος όμως , δεν πίστευε ότι η επιστημονική του θεωρία μπορεί να αποτελέσει βάση για οποιαδήποτε πολιτικά συστήματα διακυβέρνησης των κοινωνιών.

…Η εξέλιξη του ανθρώπου , από την πρωτοεμφάνησή του στις κοιλάδες της Ανατολικής Αφρικής πριν από 400.000 περίπου χρόνια και από την μετανάστευσή του προς την Ευρώπη, πριν 50.000 χρόνια, όχι μόνο από βιολογικής πλευράς, αλλά και από ψυχοκοινωνικής, είναι αδιαμφισβήτητη. Η εξέλιξη αυτή , προέκυψε βασικά από τις μεταλλάξεις που συμβαίνουν στο γενετικό υλικό του ανθρώπου, και που η σημερινή επιστήμη της γενετικής μπορεί να καθορίσει. Την εποχή του Δαρβίνου, αυτό όμως δεν ήταν εφικτό. Και η έννοια της “φυσικής επιλογής” που πρότεινε, επενεργεί σε συνδυασμό με τις μεταλλάξεις. Δηλαδή οι οργανισμοί που προκύπτουν από μετάλλαξη, ή δεν μπορούν να προσαρμοστούν στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον και πεθαίνουν, ή είναι περισσότερο προσαρμόσιμοι , πολλαπλασιάζονται και επικρατούν…  

Έτσι, ο κοινωνικός άνθρωπος της εποχής μας, μικρή σχέση έχει με τον ανάλογο άνθρωπο παλαιοτέρων εποχών. Όχι όσον αφορά μόνο στα βιολογικά του χαρακτηριστικά, αλλά και ως προς τα χαρακτηριστικά πού καθορίζουν την κοινωνική του ένταξη, τη δημιουργία, την αλληλεγγύη, την συντροφικότητα και εν τέλει την συμβολή του σε αυτό που αποκαλούμε πολιτισμό. Η κοινωνική αυτή εξέλιξη του ανθρώπου, συμβάλλει στην ακμή των κοινωνιών. Ακμή σε όλους τους τομείς της λειτουργίας μια κοινωνίας: στην παιδεία, στην οικονομία, στις επιστήμες ,στον ανθρωπισμό, στις τέχνες. Αυτή η κοινωνική εξέλιξη του ανθρώπου, προϋποθέτει και ομαλή κοινωνική ζωή. 

Σε καταστάσεις βίαιης ανατροπής των κοινωνικών κεκτημένων, που αφορούν την υγεία, την οικονομία, την παιδεία και τα δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών, η ψυχοκοινωνική εξέλιξη του σύγχρονου ανθρώπου μπορεί να ανασταλεί, ή και να παλινδρομήσει. 

Αυτό συμβαίνει σήμερα στην παγκόσμια κοινότητα. Η πανδημία covid-19, έχει προκαλέσει τεράστιες ανατροπές στην ανθρώπινη συμπεριφορά από ορισμένα άτομα. 

– Έχει πυροδοτήσει ένα ανεξέλεγκτο φόβο του θανάτου με φοβογόνο αντικείμενο ένα επικίνδυνο ιό που μέχρι σήμερα η επιστήμη δεν έχει κατορθώσει να νικήσει.  

-Έχει πυροδοτήσει απογοήτευση από την απώλεια των εισοδημάτων.

-Έχει πυροδοτήσει ανασφάλεια για το σήμερα και για την προοπτική του αύριο…

-Έχει πυροδοτήσει τελικά οργή που δεν μπορεί να εκτονωθεί , αφού προέρχεται από πολλούς παράγοντες . Οργή που επιτείνεται με τους περιορισμούς και την καραντίνα, και σε πολλές περιπτώσεις γίνεται ανεξέλεγκτη… 

Αυτό το πρωτόγνωρο και δυσμενές περιβάλλον σε όλο τον πλανήτη και στην χώρα μας, που έχει προκύψει από  την πανδημία,  εάν παραταθεί για μεγάλο ακόμα χρονικό διάστημα,  υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργήσει ένα  “αρνητικό κοινωνικό Δαρβινισμό”. Δηλαδή, σε κοινωνικό επίπεδο, να εκφράζονται ακραία άτομα, μειοψηφικές απόψεις και συμπεριφορές, που μπορεί να θέσουν τελικά σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή και το πολιτισμικό κεκτημένο.

… Τις μεταλλάξεις του Κορωνοϊού , η επιστήμη θα τις αντιμετωπίσει με την πρόληψη, τα εμβόλια ή τα νέα φάρμακα.

Για τις “κοινωνικές μεταλλάξεις” όμως  και τον “αρνητικό κοινωνικό Δαρβινισμό” που απειλούν την κοινωνική συνοχή, η ευθύνη αντιμετώπισης, βαρύνει την μεγάλη  κοινωνική  πλειοψηφία . Όλους αυτούς,  που λειτουργούν , όχι με το αχαλίνωτο συναίσθημα , αλλά με την λογική. 

Όλους αυτούς , και είναι πολύ περισσότεροι, που πιστεύουν στον τελικό έλεγχο της πανδημίας. 

Που πιστεύουν στα μέτρα προφύλαξης. 

Που πιστεύουν στην αξία του εμβολιασμού. 

Που εμπιστεύονται τους ειδικούς και τους αρμόδιους κρατικούς φορείς…  

Σχολιάστε Ελεύθερα