Εκλογές Ιουνίου 1989: Οι εκλογές που ταράξαν τα νερά της πολιτικής

Οι εκλογές της 18ης Ιουνίου 1989 που διεξήχθησαν από την κυβέρνηση του Α. Παπανδρέου κερδήθηκαν από τον Κ. Μητσοτάκη, αλλά χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Οι εκλογές διεξήχθησαν με το σύστημα του Νόμου 1847/1989 (παραλλαγή της απλής αναλογικής) που είχε ψηφίσει η κυβέρνηση λίγο πριν τις εκλογές. Έτσι, ο Ανδρέας Παπανδρέου παρέμεινε πρωθυπουργός μέχρι τις 2 Ιουλίου 1989, οπότε η Νέα Δημοκρατία και ο Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου αποφάσισαν τον σχηματισμό της κυβέρνησης Τζαννετάκη.

Οι πρωταγωνιστές της επόμενης μέρας των εκλογών

Η ΝΔ με 44,3% των ψήφων κατέλαβε 145 έδρες, το ΠΑΣΟΚ με 39,1% 125 έδρες, ο Συνασπισμός με 13,1% 28 έδρες και από 1 έδρα κατέλαβαν η ΔΗΑΝΑ με 1% και ο ανεξάρτητος Μουσουλμάνος με 0,5%. Οι εκλογές έγιναν με το σκάνδαλο Κοσκωτά να απασχολεί σχεδόν αποκλειστικά την επικαιρότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το φθινόπωρο του 1988 οι εφημερίδες «Έθνος», «Βήμα», «Νέα» και «Ελευθεροτυπία», που μέχρι τότε υποστήριζαν το ΠΑΣΟΚ, άρχισαν σκληρές προσωπικές επιθέσεις στον Ανδρέα Παπανδρέου και σε όσους υπουργούς θεωρούσαν συνεργάτες του Κοσκωτά, σε καθημερινή βάση.

Επίσης, από το Νοέμβριο του 1988 η δεξιά εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος», που εξέδιδε ο Άρης Βουδούρης (πρώην οπαδός του Παπανδρέου που μεταβλήθηκε σε πολέμιό του) είχε κατακτήσει την πρώτη θέση στην κυκλοφορία, με συνεχείς επιθέσεις σε πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος του πρωθυπουργού, όπως η ερωμένη του Δήμητρα Λιάνη και ο επιχειρηματίας και επιστήθιος φίλος του Γιώργος Λούβαρης. Τα μόνα στηρίγματα που απέμεναν στον Ανδρέα Παπανδρέου στον χώρο του Τύπου ήταν η «Αυριανή», που διατηρούσε υψηλή κυκλοφορία αλλά είχε πλέον χάσει την πρώτη θέση, και η «Επικαιρότητα», εφημερίδα που εξέδιδε από τα τέλη του 1988 ο φίλος του πρωθυπουργού επιχειρηματίας Σωκράτης Κόκκαλης.

Ο έλεγχος της ΕΡΤ από το ΠΑΣΟΚ δεν μπορούσε να παίξει αποφασιστικό ρόλο στις εκλογές, καθώς εν πολλοίς αντισταθμιζόταν από τους δεκάδες αντικυβερνητικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς που είχαν ιδρυθεί τα αμέσως προηγούμενα χρόνια. Στις 16 Ιουνίου δημοσιεύθηκε διακήρυξη 165 καλλιτεχνών υπέρ της Νέας Δημοκρατίας, ενώ στις 17 Ιουνίου διακήρυξη 224 καλλιτεχνών και λογοτεχνών υπέρ του ΠΑΣΟΚ. Ανάμεσα σε αυτούς που υποστήριξαν την ΝΔ συγκαταλέγονταν και οι Νίκος Φώσκολος, Ντίνος Ηλιόπουλος Ρίκα Διαλυνά, Τζένη Βάνου και Γιάννης Φλωρινιώτης, ενώ ανάμεσα σε αυτούς που τάχθηκαν υπέρ του ΠΑΣΟΚ οι Γιώργος Φούντας, Λάκης Κομνηνός, Ελένη Ανουσάκη, Μαρία Δημητριάδη και Δημήτρης Λάγιος.

Η κυβέρνηση Τζαννετάκη, με την αφύσικη σύμπραξη της Δεξιάς με την Αριστερά είχε διακηρυγμένο στόχο την παραπομπή των υπευθύνων για την υπόθεση Κοσκωτά και βέβαια δεν θα μακροημέρευε, με αποτέλεσμα οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις που ακολούθησαν, του Νοεμβρίου του 1989 και του Απριλίου του 1990. Από τα δυσάρεστα βέβαια φαινόμενα της προεκλογικής αλλά και της μετεκλογικής περιόδου ήταν οι συμπλοκές ανάμεσα σε οπαδούς του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ.

Οι πιο μάλιστα εκτεταμένες συγκρούσεις μεταξύ οπαδών των δύο κομμάτων έγιναν το βράδυ της 10ης Ιουνίου στη Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα 29 άνθρωποι να τραυματιστούν, μεταξύ των οποίων και ο τότε προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης Δημήτριος Σιδέρης. Το πιο δυσάρεστο όμως περιστατικό συνέβη στις 29 Ιουνίου στο χωριό Ηράκλεια του νομού Φθιώτιδας, όταν οπαδοί του ΠΑΣΟΚ ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου τον πρόεδρο του χωριού και στέλεχος της ΝΔ Σπύρο Λατσούδα. Στα γεγονότα της εποχής εντάσσεται και η δολοφονία του καθηγητή Τεμπονέρα στην Πάτρα στις 8 Ιανουαρίου του 1991

Τα αποτελέσματα

ΚΟΜΜΑΨΗΦΟΙΠΟΣΟΣΤΟΕΔΡΕΣ
ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ2.887.48844,28%145
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ2.551.51839,13%125
ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ855.94413,13%28
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ65.6141,01%1
ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ34.1450,52%1
ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ21.1490,32%
ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ-ΑΝΑΝΕΩΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ18.1140,28%
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ13.8330,21%
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ11.4500,18%
ΚΟΜΜΑ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ9.0010,14%
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ7.9410,12%
ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ7.7700,12%
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ6.1540,09%
ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ5.8440,09%
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ4.2690,07%
ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΩΤΗΡΙΑΣ3.7160,06%
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Μ-Λ3.3610,05%
ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ2.7600,04%
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ2.7380,04%
ΑΥΤΟΔΥΝΑΜΟ ΚΙΝΗΜΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ2.0960,03%
Μ-Λ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ1.5940,02%
ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΝΤΙΪΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ1.4870,02%
ΟΛΥΜΠΙΣΜΟΣ1.3760,02%
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΚΕ9690,01%
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ8800,01%
ΕΓΚΥΡΑ6.521.21197,78%
ΑΚΥΡΑ148.0172,22%
ΛΕΥΚΑ
ΣΥΝΟΛΟ6.669.22880,33%300
ΑΠΟΧΗ1.633.18419,67%
ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ8.302.412100,00%
  • ΔΗΑΝΑ

Η Δημοκρατική Ανανέωση (ΔΗ.ΑΝΑ.) ήταν ελληνικό πολιτικό κόμμα,που ιδρύθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου του 1985 από τον Κωστή Στεφανόπουλο, ο οποίος προηγουμένως είχε αποχωρήσει από τη Νέα Δημοκρατία, καθώς είχε αποτύχει να εκλεγεί αρχηγός της το 1984 (εξελέγη ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης). Θεωρούνταν κόμμα της κεντροδεξιάς και ήταν προσωποπαγές ενώ τα περισσότερα στελέχη της προέρχονταν από τη Νέα Δημοκρατία.

Κατέβηκε στις εκλογές του Ιουνίου 1989 λαμβάνοντας ποσοστό 1,01% και μία έδρα για τον πρόεδρό της στην Α’ Αθήνας, καθώς και στις Ευρωεκλογές που διεξήχθησαν την ίδια μέρα (ποσοστό 1,36% και μία έδρα για τον Δημήτρη Νιάνια), ενώ απείχε λίγους μήνες αργότερα από τις εκλογές του Νοεμβρίου 1989.

Στις εκλογές του 1990 το κόμμα κατήλθε εκ νέου (ποσοστό 0,67%) εξασφαλίζοντας μία έδρα στην περιφέρεια του υπολοίπου Αττικής, για τον Θεόδωρο Κατσίκη (ο οποίος εκλέχθηκε με 406 σταυρούς προτίμησης). Καθώς η Νέα Δημοκρατία δεν είχε εξασφαλίσει αυτοδυναμία έχοντας 150 έδρες, κατόπιν συμφωνίας Στεφανόπουλου – Μητσοτάκη, ο Θεόδωρος Κατσίκης στήριξε τη δημιουργία της μονοκομματικής κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Στη συνέχεια όμως προσχώρησε σ’ αυτήν, αφήνοντας τη Δημοκρατική Ανανέωση χωρίς κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

Στις ευρωεκλογές του 1994 η Δημοκρατική Ανανέωση παρ’ ότι υπερδιπλασίασε το ποσοστό της (2,79%, το υψηλότερο που έλαβε ποτέ), απέτυχε να συγκεντρώσει ποσοστό 3% που στο μεταξύ είχε καθιερωθεί σαν πλαφόν για να εκπροσωπηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οπότε ο πρόεδρός της λίγες μέρες αργότερα σε συμφωνία με τα κομματικά όργανα κήρυξε τη διάλυσή της και αποσύρθηκε από την πολιτική.

Το κόμμα συνέχισε για λίγο την παρουσία του με άλλα στελέχη, μέχρι τον Αύγουστο του 1996, οπότε προσχώρησε στην Πολιτική Άνοιξη του Αντώνη Σαμαρά. Είχε προηγηθεί το 1995 η εκλογή του Κωστή Στεφανόπουλου στην Προεδρία της Δημοκρατίας με πρόταση της Πολιτικής Άνοιξης και στήριξη του ΠΑΣΟΚ.

  • Το κόμμα εμπιστοσύνη/πεπρωμένο

Ιδρύθηκε το 1989 από τον  Σαδίκ Αχμέτ και δραστηριοποιήθηκε στο νομό Ροδόπης ως εμπιστοσύνη (Güven) και ως  «Πεπρωμένο» (İkbal) στο νομό Ξάνθης και είχε ισχυρό έρεισμα ανάμεσα στη μουσουλμανική μειονότητα της περιοχής. Εκμεταλλευόμενος τον ευνοϊκό για τα μικρά κόμματα εκλογικό σύστημα (μορφή απλής αναλογικής χωρίς το πλαφόν του 3%), ο συνδυασμός που ηγείτο κατέβηκε στις εκλογές του Ιουνίου του 1989 μόνο στο νομό Ροδόπης, απέσπασε 25.099 ψήφους (ποσοστό 32,67%), αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στο νομό, ενώ ο ίδιος ο Αχμέτ συγκεντρώνοντας 22.216 σταυρούς προτίμησης (88,51% όσων ψήφισαν το συνδυασμό), εξελέγη βουλευτής.

Λόγω της βραχύβιας κυβέρνησης Τζανετάκη που προέκυψε από τις εκλογές αυτές και το σύντομο διάστημα διεξαγωγής νέων εκλογών (Νοέμβριος 1989), ενώ ο συνδυασμός κατέβηκε κανονικά, ο ίδιος ο Αχμέτ προτίμησε να μην είναι υποψήφιος. Έτσι εξελέγη ο ομόθρησκός του Ισμαήλ Μολλά Ροδοπλού. Λίγους μήνες αργότερα όμως, και μετά το πέρας της θητείας της οικουμενικής κυβέρνησης Ζολώτα, προκηρύχθηκαν νέες εκλογές (Απρίλιος 1990), όπου ο Αχμέτ επανήλθε και πάλι.

Λαμβάνοντας 29.567 ψήφους (35,31%), η «Εμπιστοσύνη» αναδείχθηκε και πάλι πρώτο κόμμα στο νομό Ροδόπης, ο ίδιος ο Αχμέτ απέσπασε 28.811 σταυρούς προτίμησης (ποσοστό 97,44% όσων ψήφισαν τον συνδυασμό) και επανεξελέγη για δεύτερη φορά βουλευτής, ως τη διάλυση της νέας βουλής, το 1993.

Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, παρείχε ψήφο εμπιστοσύνης (26 Απριλίου 1990) στη μονοκομματική κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία παρ’ ότι δεν είχε εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία (150 έδρες), χρειάστηκε τη στήριξη του μοναδικού βουλευτή της Δημοκρατικής Ανανέωσης, όμως την στήριξαν επίσης τόσο ο Σαδίκ Αχμέτ, όσο και ο έτερος ανεξάρτητος μειονοτικός βουλευτής του νομού Ξάνθης, Αχμέτ Φαΐκογλου. Λίγες ημέρες αργότερα (4 Μαΐου 1990), ο Αχμέτ υπερψήφισε στην επαναληπτική ψηφοφορία και την υποψηφιότητα του Κωνσταντίνου Καραμανλή για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Στις βουλευτικές εκλογές του 1993 ο Σαδίκ Αχμέτ απέτυχε να επανεκλεγεί, παρ’ ότι η «Εμπιστοσύνη» αναδείχτηκε και πάλι πρώτο κόμμα στη Ροδόπη (26.228 ψήφοι, ποσοστό 32,76%) και ο ίδιος απέσπασε 24.958 σταυρούς προτίμησης (ποσοστό 95,16% όσων ψήφισαν τον συνδυασμό). Όμως η καθιέρωση του πλαφόν 3% σε όλη την επικράτεια προκειμένου να εκπροσωπηθεί κάποιο κόμμα στη βουλή τον άφησε εκτός του κοινοβουλίου. Ο Σαδίκ θεωρώντας ότι το πλαφόν του 3% είναι αντιδημοκρατικό προσέφυγε στο Συμβούλιο της Ευρώπης, το οποίο απέρριψε τον ισχυρισμό του. Ο Σαδίκ σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα στις 24 Ιουλίου 1995 στο δρόμο έξω από το χωριό Σώστης, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Κομοτηνή αλλά το έργο του συνεχίστηκε από το κόμμα ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (DEB).

  • ΚΚΕ Εσωτερικού-Ανανεωτική Αριστερά

Το κόμμα αυτό προέκυψε από τη διάσπαση του ΚΚΕ εσωτερικού μετά το 4ο συνέδριο,όπου διατυπώθηκαν τέσσερις προτάσεις σχετικά με το μέλλον του κόμματος. Η πρώτη άποψη, με ηγετική φυσιογνωμία το Λεωνίδα Κύρκο, ζητούσε τη “μετεξέλιξη” του κόμματος σε ένα νέο, μη κομμουνιστικό, κόμμα της Αριστεράς, που θα ήταν ανοιχτό σε ευρύτερες συμμαχίες. Η δεύτερη άποψη, που υποστηρίχτηκε από το γραμματέα του κόμματος Γιάννη Μπανιά και τον πρώην γραμματέα Μπάμπη Δρακόπουλο, επεδίωκε την “αναβάθμιση” του κόμματος, τη διατήρηση του κομμουνιστικού χαρακτήρα του και παράλληλα τη ριζοσπαστικοποίησή του. Η λεγόμενη “τρίτη άποψη” ήταν και αυτή υπέρ ενός νέου φορέα της Αριστεράς, έκανε όμως κριτική στην παλαιότερη πορεία του κόμματος από τα αριστερά, και τόνιζε την ανάγκη της σύνδεσής του με τα νέα κοινωνικά κινήματα. Τέλος, η λεγόμενη “τέταρτη άποψη” θεωρούσε ότι οι συνθήκες δεν ήταν ακόμη ώριμες για ριζικές αλλαγές στη φυσιογνωμία του κόμματος.

Στο συνέδριο (Μάιος 1986) υπερίσχυσαν οι προτάσεις για τη δημιουργία ενός νέου, μη κομμουνιστικού φορέα. Τον Ιανουάριο του 1987, 29 μέλη της Κεντρικής Επιτροπής από την τάση της “αναβάθμισης”, δήλωσαν ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχουν στις διεργασίες για την ίδρυση του νέου φορέα και συγκρότησαν το ΚΚΕ Εσωτερικού – Ανανεωτική Αριστερά, κίνηση στην οποία συμμετείχε και η πλειοψηφία της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος. Τον Απρίλιο του 1987 έγινε το ιδρυτικό συνέδριο του νέου κόμματος που ονομάστηκε Ελληνική Αριστερά (Ε.ΑΡ.) με γραμματέα το Λεωνίδα Κύρκο, όπου στη συνέχεια έγινε ο συνιδρυτής του Συνασπισμού της αριστεράς και της προόδου,όπου συμμετείχε μέχρι το 1993 και το ΚΚΕ. Το ΚΚΕ Εσωτερικού ΑΑ μετονομάστηκε σε ΑΚΟΑ το 1991 και είχε ηγέτη τον Γιάννη Μπανιά.

  • ΑΚΕΠ

Το Αυτοδύναμο Κίνημα Επαναστατικής Πολιτικής (γνωστότερο ως ΑΚΕΠ) είναι ένα ελληνικό ριζοσπαστικό εξωκοινοβουλευτικό πολιτικό κόμμα. Ασπάζεται το διαλεκτικό και ιστορικό υλισμό, τον ηθικό ιδεαλισμό και τον πολιτικό δημοκρατισμό. Έχει συλλογική ηγεσία με πρόεδρο τον Αντώνη Π. Χάλαρη και γενικό γραμματέα τον Εμμανουήλ Γ. Γρηγοριάδη. Είναι επίσημο πολιτικό κόμμα αναγνωρισμένο από τον Άρειο Πάγο και τη βουλή των Ελλήνων. Το ΑΚΕΠ ταυτίζεται πολιτικά, οργανωτικά, ιδεολογικά με την ΑΚΕΠ (Αυτοδύναμη Κίνηση Εργατικής Πολιτικής) που είναι προσωνυμία του επίσημου τίτλου του κόμματος.

Το ΑΚΕΠ (Αυτοδύναμο Κίνημα Επαναστατικής Πολιτικής) ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του νυν προέδρου του, Αντώνη Π. Χάλαρη, από πρώην μέλη και στελέχη κομμάτων της κοινοβουλευτικής και εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και από ανένταχτους του προοδευτικού και δημοκρατικού πολιτικού χώρου. Θεμελίωσε την αναγκαιότητα της ίδρυσής του βασιζόμενο στις εξής δύο υποκειμενικές αντιλήψεις – επιχειρήματα των ιδρυτικών μελών του:

1. Στην υποκειμενική αντίληψη ότι η Σοβιετική Ένωση και οι χώρες του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, ήταν χώρες καπιταλιστικές με καπιταλιστικά ολοκληρωτικά καθεστώτα και κρατικοκαπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής επειδή στις χώρες αυτές δεν είχε καταργηθεί ούτε υπήρχε προοπτική να καταργηθεί το σύστημα της μισθωτής εργασίας.

2. Στην υποκειμενική αντίληψη ότι τα ελληνικά αριστερά κοινοβουλευτικά και εξωκοινοβουλευτικά πολιτικά κόμματα, και αυτά που υποστήριζαν την Σοβιετική Ένωση και το Κ.Κ.Σ.Ε., και αυτά που ασκούσαν κριτική ή πολεμική στα καθεστώτα του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, δεν αντιπροσώπευαν πολιτικά στην ελληνική κοινωνία την διαλεκτική κοσμοθεωρία των Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν, Γκράμσι και τα συμφέροντα των κοινωνικών τάξεων που η κοσμοθεωρία αυτή υπηρετεί, επειδή δεν έθεταν στα προγράμματά τους ή στο καταστατικό τους το αίτημα προοπτικής της κατάργησης του συστήματος της μισθωτής εργασίας.

Η ίδρυση του ΑΚΕΠ ολοκληρώθηκε ουσιαστικά με την ολοκλήρωση του πολιτικού προγράμματος και του καταστατικού του που εγκρίθηκε από την πλειοψηφία των μελών και των στελεχών του κόμματος σε καθολική μυστική ψηφοφορία. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην κεντρική πολιτική σκηνή στις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις της περιόδου 1989-1990, κάνοντας χρήση του κοσμοθεωρητικού περιεχομένου της προσωνυμίας του κόμματος, με τα συνθήματα: «Οι εργάτες θέλουν ψωμί και τριαντάφυλλα» και «Κάτω το σύστημα της μισθωτής εργασίας».

Το ΑΚΕΠ αυτοπροσδιορίζεται ως ριζοσπαστικό δημοκρατικό και επαναστατικό πολιτικό κόμμα, εμπνεόμενο από τα ιδανικά της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της εθνικής ανεξαρτησίας, της λαϊκής κυριαρχίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ειρήνης και της φιλίας των λαών. Όπως το ίδιο υποστηρίζει, έχει σαν όραμα και στόχο προοπτικής τη δημιουργία των υποκειμενικών προϋποθέσεων για μία ευημερούσα και δημοκρατική κοινωνία στην οποία θα ηγεμονεύει ο πολιτικός οικονομικός δημοκρατισμός και η γενικευμένη αυτοδιάθεση θα είναι αρχή αναγκαία, καθολική και απαραβίαστη.

  • ΚΚΕ μ-λ

Το ΚΚΕ (μ-λ) ιδρύθηκε το Νοέμβριο του 1976 από την πλειοψηφία των μελών και στελεχών της Οργάνωσης Μαρξιστών Λενινιστών Ελλάδας (ΟΜΛΕ). Αντίστοιχα η μειοψηφία αποτέλεσε το Μ-Λ ΚΚΕ. Διατήρησε τη συνδικαλιστική παράταξη ΠΕΣΠ (Προοδευτική Εργατική Συνδικαλιστική Παράταξη), τη φοιτητική παράταξη ΠΠΣΠ (Προοδευτική Πανσπουδαστική Συνδικαλιστική Παράταξη) καθώς και την εφημερίδα “Προλεταριακή Σημαία”. Αποκήρυξε τη “θεωρία των τριών κόσμων” που προωθούσε η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας επισήμως μετά το θάνατο του Μάο Τσε-τουνγκ και τάχθηκε στο πλευρό του Κόμματος Εργασίας της Αλβανίας, μην υιοθετώντας ωστόσο και την κριτική στο θεωρητικό και πρακτικό έργο του Μάο Τσε-τουνγκ.

Το ΚΚΕ (μ-λ) διασπάστηκε το 1982, όταν η πλειοψηφία των στελεχών του παραιτήθηκε από την Κεντρική Επιτροπή. Εκείνη την περίοδο, το ΚΚΕ (μ-λ) είχε στις τάξεις του 3.000 μέλη, όντας το μεγαλύτερο εξωκοινοβουλευτικό αριστερό κόμμα.

Η κρίση προήλθε από τις κολοσσιαίες διεθνείς πολιτικές εξελίξεις των τελών της δεκαετίας του ’70, όπως και από εσωτερικούς ελληνικούς λόγους, όπως η διακυβέρνηση της χώρας από το ΠΑΣΟΚ. Στις νέες αυτές συνθήκες, το ΚΚΕ (μ-λ) δε μπόρεσε να αναπτύξει μια νέα στρατηγική που θα διατηρούσε την αυτόνομη και αυξανόμενη παρουσία του στην πολιτική ζωή της χώρας. Η κρίση στο ίδιο το κόμμα εκφράστηκε μετά το 2ο Συνέδριο του 1981, με τη μη υλοποίηση των αποφάσεων του συνεδρίου.

Το 1982 προέκυψαν δύο οργανώσεις, που διατήρησαν τον ίδιο τίτλο, με διαφορετική εφημερίδα η καθεμιά. Την εφημερίδα “Για μια Αριστερή Πολιτική” η μία και την “Προλεταριακή Σημαία” η άλλη. Στην πρώτη εκφραζόταν η πλειοψηφία της ΚΕ που είχε εκλεγεί στο 2ο Συνέδριο (1981), και είχε πιο φιλοπασοκικό προσανατολισμό, και στη δεύτερη η μειοψηφία της ΚΕ αλλά με την πλειοψηφία των μελών που είχαν παραμείνει (τα περισσότερα μέλη βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς οργάνωση). Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1980, τα μέλη της “Αριστερής Πολιτικής” σταμάτησαν να χρησιμοποιούν τον τίτλο του ΚΚΕ (μ-λ). Μια άλλη ομάδα περίπου είκοσι μελών του ΚΚΕ (μ-λ) δημιούργησαν μετά τα γεγονότα του 1982 την εκδοτική ομάδα Α/συνέχεια, που μετεξελίχθηκε σε πολιτική οργάνωση, και το 2003 στην Κομμουνιστική Οργάνωση Ελλάδας (ΚΟΕ).Το ΚΚΕ (μ-λ) στις αρχές της δεκαετίας του ’90 συνεργάστηκε με το ΝΑΡ στα πλαίσια της “Μαχόμενης Αριστεράς”. Η συνεργασία σταμάτησε ύστερα από μερικά χρόνια κατά τα τέλη της δεκαετίας του ’90, όπου σταδιακά το σύνολο σχεδόν των δυνάμεων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς ενώθηκε, φτιάχνοντας αρχικά το Μέτωπο Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΜΕ.Ρ.Α.) και την Ενωτική Αντικαπιταλιστική Αριστερά (ΕΝ.ΑΝΤΙ.Α.) και στο τέλος την ΑΝΤΑΡΣΥΑ (Αντικαπιταλιστική Αριστερή Συνεργασία για την Ανατροπή). Το ΚΚΕ (μ-λ) δεν συμμετέχει στην ένωση αυτή.

Στις 16 Μαρτίου 2012, το ΚΚΕ (μ-λ) από κοινού με το Μ-Λ ΚΚΕ ανακοίνωσαν τη συγκρότηση της “Πρωτοβουλίας για μια Αριστερή Αντιιμπεριαλιστική Συνεργασία”, με σκοπό τη δημιουργία μιας ευρύτερης μετωπικής πολιτικής συνεργασίας.

  • ΟΑΚΚΕ

Η Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του ΚΚΕ (ΟΑΚΚΕ) είναι μια ελληνική πολιτική οργάνωση μαρξιστικής – λενινιστικής – μαοϊστικής ιδεολογίας. Εκδίδει τη μηνιαία εφημερίδα «Νέα Ανατολή», καθώς και εφημερίδες τοίχου που αφισοκολλούνται σε κεντρικά σημεία σε πολλές πόλεις σε όλη τη χώρα από μέλη και φίλους της. Συνδικαλιστική παράταξη της ΟΑΚΚΕ, με δράση κυρίως στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη του Περάματος, είναι ο ΕΡΓΑΣ. Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής της ΟΑΚΚΕ είναι ο Ηλίας Ζαφειρόπουλος.

Ιδρύθηκε στις 20 Ιουλίου 1985, από πρώην μέλη του ΕΚΚΕ / Μ-Λ ΚΚΕ που αποχώρησαν από το κόμμα αυτό τον Ιούνη της ίδιας χρονιάς, συγκεκριμένα το σύνολο της Κομματικής Οργάνωσης Πειραιά του ΕΚΚΕ / Μ-Λ ΚΚΕ, όλα τα υπόλοιπα μέλη του ΕΚΚΕ / Μ-Λ ΚΚΕ που πριν την ενοποίηση του 1982 ήταν μέλη του ΕΚΚΕ εχτός από δύο, και ορισμένα ακόμη μέλη και στελέχη του ΕΚΚΕ / Μ-Λ ΚΚΕ που προέρχονταν από το προ 1982 Μ-Λ ΚΚΕ από την υπόλοιπη χώρα.

Στρατηγική της ΟΑΚΚΕ είναι η ανασυγκρότηση του παλιού επαναστατικού ΚΚΕ της περιόδου 1918-1956 (καθώς δεν θεωρεί το σημερινό ΚΚΕ πραγματικά κομμουνιστικό και του ασκεί σφοδρή κριτική, χαρακτηρίζοντάς το, όπως και όλα τα σοβιετόφιλα μετά το 1965 ονομαζόμενα ΚΚ, ως σοσιαλφασιστικό), στις νέες όμως συνθήκες και με εμπλουτισμένο το θεωρητικό οπλοστάσιο με την εμπειρία των τελευταίων 50 χρόνων και τον μαοϊσμό. Η επανάσταση στην Ελλάδα κατά την ΟΑΚΚΕ θα έχει σοσιαλιστικό χαρακτήρα και αντιιμπεριαλιστική μορφή και θα εγκαθιδρύσει το πολιτικό καθεστώς της διχτατορίας του προλεταριάτου, ενώ το τακτικό μέτωπο μέσω του οποίου θα ηγηθεί το προλεταριάτο του πλατιού δημοκρατικού αντιφασιστικού κινήματος θα είναι το Αντιρώσικο Δημοκρατικό και Πατριωτικό Μέτωπο (ΑΔΗΠΑΜ). Βάση γι’ αυτή την ανάλυση είναι η γραμμή της Γ’ Κομμουνιστικής Διεθνούς για το Αντιφασιστικό Μέτωπο και ακόμη περισσότερο η Θεωρία των Τριών Κόσμων του ΚΚ Κίνας της δεκαετίας του 1970. Η ΟΑΚΚΕ δίνει μεγάλη έμφαση, μέσα από την αρθρογραφία της, στην υπεράσπισης της πολιτικής κληρονομιάς του επί 25 χρόνια (1931-1956) Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκου Ζαχαριάδη, τον οποίο θεωρεί, με βάση τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν από τις ρώσικες αρχές μεταξύ 1973 και 1990, αλλά κυρίως με βάση την πολιτική ανάλυση, ότι δολοφόνησαν οι ηγέτες του ΚΚΣΕ. Είναι επίσης η μόνη πλέον οργάνωση στην Ελλάδα, που στα έντυπά της διατηρεί, δίπλα στην προμετωπίδα της, το πεντακέφαλο των Μαρξ – Ενγκελς – Λένιν – Στάλιν – Μάο.

Από το 1989 το κόμμα αυτό  έχει συμμετάσχει σε όλες τις εθνικές εκλογές και τις ευρωεκλογές, εκτός από εκείνες του 1990 και του 2015. Στις εθνικές εκλογές του 1996 συνεργάστηκε εκλογικά με την πολιτική οργάνωση Ουράνιο Τόξο. Στις ευρωεκλογές του 2004 έλαβε 5.090 ψήφους (0,08%), στις βουλευτικές εκλογές του 2007 2.473 (0,03%) και στις ευρωεκλογές του2009 2.808 (0,05%).

Δείτε στο Google sheet την εξέλιξη όλων των εκλογικών αναμετρήσεων

One thought on “Εκλογές Ιουνίου 1989: Οι εκλογές που ταράξαν τα νερά της πολιτικής

Σχολιάστε Ελεύθερα