Οσμάν Χάμντι Μπέι: Ο διασημότερος ζωγράφος της Τουρκίας

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα

Η γυναίκα της Κωνσταντίνούπολης (1881)

Osman Hamdi Bey: Οσμάν Χάμντι Μπέι. Τούρκος οθωμανός πολιτικός, διανοούμενος, ειδικός στην τέχνη και επίσης εξέχων και πρωτοπόρος Τούρκος ζωγράφος. Ήταν επίσης καταξιωμένος αρχαιολόγος και θεωρείται πρωτοπόρος του επάγγελμα του επιμελητή μουσείων στην Τουρκία. Ήταν ο ιδρυτής των Μουσείων Αρχαιολογίας της Κωνσταντινούπολης και της Ακαδημίας Καλών Τεχνών της İstanbul (Sanayi-i Nefise Mektebi στα τουρκικά), γνωστού σήμερα ως Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών Mimar Sinan. Οι γάλλοι ανατολικοί ζωγράφοι Jean-Léon Gérôme και Gustave Boulanger ήταν δάσκαλοι του, η επιρροή των οποίων είναι εμφανής στους περισσότερους πίνακες του Osman Hamdi. Επίσης σημαντικός συγγραφέας με έργα αρχαιολογίας και λαογραφίας όπως μας ενημερώνει η Τουρκική Wikipedia.

Ο Osman Hamdi Bey γεννήθηκε στην Κωνσταντίνου πόλη σαν σήμερα 30 Δεκεμβρίου 1842 και απεβίωσε στην Κωνσταντίνου πόλη στις 24 Φεβρουαρίου 1910 . Αδελφός του υπήρξε ο Halil Edhem Eldem, ο οποίος έγινε ο διευθυντής των Μουσείων Αρχαιολογίας της Κωνσταντινούπολης μετά το θάνατό του και υπηρέτησε ως βουλευτής στην Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας για δέκα χρόνια υπό την νεοϊδρυθείσα Τουρκική Δημοκρατία .

The Tortoise Trainer, έργο του που εκτίθεται στο μουσείο του Πέραν στην Κωνσταντίνου πόλη

Σήμερα στους απογόνους της οικογένειας του συναντάμε έναν διάσημο καθηγητή ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Βοσπόρου κι έναν διάσημο συγγραφέα.

Ως εδώ όλα καλά. Αλλά εμάς τι μας ενδιαφέρουν όλα αυτά; Κι’ όμως μας ενδιαφέρουν γιατί ο Οσμάν Χαμντί Μπέης ο οποίος θεωρείται σήμερα ο μεγαλύτερος ζωγράφος της Τουρκίας ήταν ο μόνος που δήλωνε ότι η καταγωγή της οικογένειας του ήταν ελληνική!

Την Ελληνική καταγωγή της οικογένειας αναφέρουν και οι τουρκικές εγκυκλοπαίδειες αλλά την αρνιόνταν ο πατέρας του ζωγράφου που δεν είναι άλλος από μία μεγάλη προσωπικότητα της σύγχρονης Τουρκίας : ο Ιμπραήμ Έντχεμ Πασάς.

Σαν παραμύθι…

Αιγαίο 1822: Η Χίος στις φλόγες. Η Σφαγή της Χίου από τους Οθωμανούς έμεινε στην παγκόσμια κοινότητα σαν ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ανθρωπότητας χωρίς τιμωρία. Χιλιάδες Ελληνόπουλα της Χίου σέρνονται από τους Τούρκους στα σκλαβοπάζαρα της Κωνσταντίνου πόλεως. Ανάμεσα τους κι ένα αγοράκι 6 έως 7 χρόνων που το Ελληνικό-Χριστιανικό του όνομα δεν θα το μάθουμε ποτέ.Το βέβαιο είναι ότι αυτό το «αγόρι της Χίου», που σώθηκε από τη σφαγή, πουλήθηκε ως σκλάβος, έφτασε να γίνει Μέγας Βεζίρης, πρωθυπουργός δηλαδή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τη διαδρομή του μικρού Ελληνόπουλου από την «κόλαση της Χίου» το 1822 στον παράδεισο της Υψηλής Πύλης, όπως αποτυπώνεται στα υπάρχοντα αρχεία, περιγράφει ο συγγραφέας κ. Χρίστος Χριστοδούλου στο βιβλίο του με τίτλο «Ο Eλληνας Τούρκος» που κυκλοφόρησε το 2017στη Θεσσαλονίκη (Επίκεντρο).

Ο μικρός Ελληνας θα πουληθεί σκλάβος στον Τούρκο αρχιναύαρχο Χουσρέβ Πασά, που ήταν άτεκνος, και σύμφωνα με τα τότε έθιμα του πολέμου πρώτα θα προσηλυτιστεί στο Ισλάμ. Αντιλαμβανόμενος ότι είχε να κάνει με παιδί υψηλής ευφυΐας ο Οθωμανός αξιωματούχος έστειλε τον Ιμπραήμ στο Παρίσι για σπουδές απ’ όπου επέστρεψε με το πτυχίο του μεταλλειολόγου μηχανικού και εντάχθηκε στον στρατό. Θα ακολουθήσει μια ξέφρενη πορεία προς την κορυφή της πυραμίδας εξουσίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με τον «Ελληνα Τούρκο» να κατακτά σε διάστημα 50 χρόνων τις πιο υψηλές θέσεις του κράτους, όπως αξιωματικός του στρατού, υπασπιστής του σουλτάνου, υπουργός Εσωτερικών, υπουργός Δημοσίων Εργων, υπουργός Υγιεινής, κυβερνήτης των Ιωαννίνων, υπουργός Εξωτερικών, πρεσβευτής, πρόεδρος του συμβουλίου επικρατείας, συντάκτης των κυριότερων εκσυγχρονιστικών και μεταρρυθμιστικών νομοθετημάτων της Αυτοκρατορίας, και τέλος Μέγας Βεζίρης.

Το βιβλίο υιοθετεί τρεις βασικές εκδοχές ως προς την ελληνική του καταγωγή. Γράφει ο συγγραφέας:«Ο μεγαλοτραπεζίτης Γεώργιος Ζαρίφης, στενός φίλος του Μεγάλου Βεζίρη και δανειστής του Οθωμανικού κράτους, ισχυρίζεται ότι ο Εντχέμ καταγόταν από τους Σκαραμαγκάδες, άποψη που μάλλον φαίνεται να προτιμούν οι σημερινοί απόγονοί του στην Τουρκία>. Κι όπως φαίνεται μάλλον αυτή είναι η επικρατέστερη εκδοχή την οποία ανέφερε συχνά δημόσια ο γιός του ο ζωγράφος δηλώνοντας σαν προγόνους του την οικογένεια Σκαραμαγκά ενώ ο πατέρας του ο μεγάλος βεζίρης ουδέποτε παραδέχτηκε την Χιώτικη καταγωγή του ίσως από σεβασμό στη χώρα που τον ανέδειξε τόσο πολύ.



Categories: ΑΠΟΨΕΙΣ

Tags:

Σχολιάστε Ελεύθερα

Αρέσει σε %d bloggers: