ΑΠΟΨΕΙΣ

Η γιορτή της όσιας Θεοκτίστης της Λέσβιας

Με αφορμή το άρθρο τη Χαρούλας Κοτσάνη για τον εορτασμό της όσιας θεοκτίστης αποφασίσαμε να ακάνουμε μια μικρή ιστορική ανασκόπηση του βίου της. Τα περισσότερα στοιχεία τα λάβαμε από το ekklisiaonline, όπου ανήκει και το βίντεο που ακολουθεί και από το diakonima.gr.

Ιστορικό

Η αγία Θεοκτίστη λοιπόν γεννήθηκε στην πόλη Μήθυμνα της Λέσβου, ορφάνεψε πολύ μικρή και δόθηκε από τους συγγενείς της σ’ ένα εκεί κοντά γυναικείο μοναστήρι, για να μεγαλώση και να ανατραφή μαζί με άγιες μοναχές. Ένα καλό μοναστήρι είναι και άριστο σχολείο, και μακάρι να υπήρχαν τέτοια σε κάθε τόπο, για να βρίσκουν προστασία και εκπαίδευση πολλά παιδιά.

Ήταν δεκαοκτώ ετών η αγία Θεοκτίστη και σε μία εορτή του Πάσχα πήγε σ’ ένα κοντινό χωριό, για να χαιρετίση την αδελφή της. Μια νύχτα όμως ήλθαν στο χωριό σαρακηνοί πειρατές από την Κρήτη, έπιασαν όλους τους νέους, άνδρες και γυναίκες, και τους πήραν στο καράβι, για να πάνε να τους πουλήσουν για σκλάβους· μαζί τους πήραν και την αγία Θεοκτίτη. Την άλλη μέρα το πειρατικό καράβι έφτασε κι άραξε στην Πάρο. Έβγαλαν λοιπόν οι πειρατές τους αιχμαλώτους στη στεργιά, κι αρχίσανε να λογαριάζουν την τιμή τους, πόσο δηλαδή θα πουλούσαν τον καθένα στο σκλαβοπάζαρο. Να μη σας κάνη εντύπωση, γιατί δεν είναι ούτε εκατόν πενήντα χρόνια, που καταργήθηκε επίσημα το δουλεμπόριο, αν και σε πολλά μέρη είναι ακόμα σκλαβωμένοι οι άνθρωποι.

Εκεί που οι πειρατές λογάριαζαν την τιμή του κάθε σκλάβου, η αγία Θεοκτίστη βρήκε τον καιρό, ξέφυγε και χάθηκε από τα μάτια τους. Κρύφτηκε στις ερημιές του νησιού και έζησε εκεί για πάντα, χωρίς να την δει μάτι άνθρωπου. Από εδώ και πέρα η ζωή της αγίας Θεοκτίσης ομοιάζει με τη ζωή της οσίας Μαρίας της Αιγύπτιας. Όπως εκείνη, χάθηκε μέσα στα βουνά και τις ερημιές παλέυοντας με το κρύο, τη γύμνια και την πείνα, χωρίς να δει και να μιλήσει με άνθρωπο, άλλα μόνο με το Θεό. Εμείς, όταν ακούμε για την υπεράνθρωπη άσκηση της αγίας Θεοκτίστης, θαυμάζομε βέβαια, άλλα δεν εκτιμούμε το παραδεγμά της ούτε και είμαστε πρόθυμοι να το μιμηθούμε. Μας αρκεί μόνο να λέμε· «Καλή και αξιοθαύμαστη η αγία Θεοκτίστη, μα είναι ανάγκη και την θέλει τάχα ο Θεός τόση κακοπάθεια;».

Πέρασαν τριανταπέντε χρόνια κι η Αγία Θεοκτίστη, γνωστή μόνο στο Θεό, ζούσε στο νησί. Κάποιοι κυνηγοί τότε από την Κάρυστο, ήλθαν στην Πάρο για να κυνηγήσουν. Εκεί στην Πάρο από τα αρχαία βυζαντινά χρόνια ήταν ο περίφημος ναός της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής. Ο ναός αυτός, που σώζεται ως τώρα και πηγαίνουν πολλοί για να τον δουν και να τον θαυμάσουν, είναι από τα ωραιότερα βυζαντινά μνημεία.

Ένας λοιπόν από τους κυνηγούς πήγε ως εκεί και μπήκε για να προσκύνησει και να θαυμάσει το ναό. Μπήκε στο ιερό Βήμα και πλησίασε ως την Αγία Τράπεζα. Και τότε άκουσε μια αδύνατη γυναικεία φωνή· «Σε παρακαλώ, μην πλησιάζεις, γιατ’ είμαι γυμνή και ντρέπομαι». Ο κυνηγός τρομοκρατήθηκε και η φωνή συνέχισε· «Ρίξε μου το επανωφόρι σου να τυλιχτώ, για να μπόρεσεις να με δεις»!

Τυλιγμένη στο επανωφόρι του κυνηγού, η Αγία Θεοκτίστη παρουσιάστηκε μπροστά σε άνθρωπο ύστερ’ από τριανταπέντε χρόνια. Ο κυνηγός τρομαγμένος θαύμαζε σ’ αυτό που έβλεπαν τα μάτια του, μία ανθρώπινη μορφή, που όσο πιο άσπρα ήταν τα μαλλιά της, τόσο πιο μαύρο ήταν το πρόσωπο. Η Αγία Θεοκτίστη ήταν στ’ αλήθεια ολόκληρη «πετσί και κόκαλο», αλλά διηγήθηκε στον κυνηγό τη ζωή της και τον παρακάλεσε, καθώς η οσία Μαρία η Αιγύπτια το γέροντα Ζωσιμά, να κάμη τρόπο για να κοινωνήση, γιατί έβλεπε πως πλησίαζε να παραδώσει στο Θεό την ψυχή της.

Ο κυνηγός έκαμε καθώς του είπε η Αγία Θεοκτίστη, κι όταν ύστερ’ από το κυνήγι του ξαναγύρισε, βρίσκοντα το σκελετωμένο σώμα νεκρό με σταυρωμένα τα χέρια. Το έθαψε όπως μπορούσε κι έφυγε, δοξάζοντας το Θεό, που είναι «θαυμαστός εν τοις αγίοις αυτού». Αμήν. Ένα χρόνο αργότερα ο κυνηγό επέστρεψε στην Πάρο και πήρε το σκήνωμα της μετέπειτα Αγίας για να το θάψει στην Κάρυστο, μια θαλλασοταραχή όμως τον έφερε στην Ικαρία. Εδώ τώρα υπάρχουν δύο εκδοχές η μία λέει ότι ο κυνηγός από την Κάρυστο έμεινε στο νησί μας καιρό και αποφάσισε εντέλει να θάψει το σώμα της στο μοναστήρι της Ικαρίας, ενώ μια άλλη εκδοχη λέει ότι Ικαριώτες, που άκουσαν την ιστορία του Κυνηγού, έκλεψαν το σκήνωμα και το πήγαν στο μοναστήρι προκειμένου να υπάρχει άγιο σκήνωμα στην Ικαρία που δεν υπήρξε. Η Αγία πάντως ονομάστηκε Λέσβια επειδή δεν γνώριζαν το όνομά της αλλά μόνο την καταγωγή της.

Τη δεκαετία του 80, σε μια αφήγηση που έχουμε από τον τότε κοινοτάρχη του Φραντάτου, στο μοναστήρι της Λέσβιας στην Ικαρία ήρθαν τρεις μητροπολίτες, αυτός της Σάμου, της Λέσβου και της Πάρου, προκειμένου να συζητήσουν το που θα πάει το σκήνωμα. Χωρίς να πούμε περισσότερες λεπτμέρειες η τελική απόφαση ήταν να χωριστεί στα τρία και για αυτό βρίσκεται ένα μέρος στο Μοναστήρι της οσίας Θεοκτίστης στην Ικαρία, ένα μέρος στην εκατονταπυλιανή της Πάρου, όπου τιμάται εξίσου και ένα μέρος στη Λέσβο και συγκεκριμένα στη Μήθυμνα, όπου τιμάται και εκεί. Μια αγία άγνωστη ως προς το όνομα, γνωστή ως προς τον βίο της.

Ιερά Μονή Οσίας Θεοκτίστης της Λέσβιας στην Ικαρία

Η Ιερά Μονή Οσίας Θεοκτίστης βρίσκεται ταξιδεύοντας στα βόρεια της προς τις Ράχες, κάνοντας μια μικρή παράκαμψη συναντάμε στο χωριό Πηγή ένα πευκόφυτο περιβάλλον και ακολουθώντας ένα βέλος φτάνουμε προς την Οσία Θεοκτίστη. Ο χώρος είναι περιφραγμένος και μετά την είσοδο προχωράμε σ’ ένα μονοπάτι όπου υπάρχουν τεράστιες πέτρες και ψηλά πεύκα.

Δεν μπορούμε να πούμε ακριβώς το πότε χτίστηκε, αλλά από επιγραφή που έχει σωθεί στην εκκλησία λέγει ότι εκτίσθη από τον Χατζή Παντελή Αναγνώστου από την Χίο το 1688.

Ο Ιερός Ναός της Οσίας Θεοκτίστης στα αριστερά του μονοπατιού είναι θολωτός και εξ ολοκλήρου τοιχογραφημένος με μορφές Αγίων και παραστάσεις της Παλαιάς και Κοινής Διαθήκης, ενώ το περίτεχνο τέμπλο φαίνεται να είναι νεότερο.Εντυπωσιάζει ένα άνοιγμα στο βράχο, πίσω από το Ιερό της εκκλησίας, όπου σύμφωνα με την παράδοση θάφτηκε η Οσία Θεοκτίστη. Εκεί βρέθηκαν Ιερά Λείψανα, τα οποία μεταφέρθηκαν στο χώρο που χτίστηκε το παρεκκλήσι της Θεοσκέπαστης.

Στο εσωτερικό του ναού της θεοκτίστης έχουν γίνει ζημιές στις αγιογραφίες όταν κάποιος αποφάσισε να περάσει ηλεκτρικό ρέυμα τα νεώτερα χρόνια, εξού και οι ρωγμές που φαίνοτναι δεξιά και αριστερά στους τοίχους στην παρακάτω φωτογραφία.

Αγία Θεοκτίστη Λέσβια Μονή

Από αυτό που γνωρίζουμε πάντως είναι ότι έχουν γίνει επισκευές στις Αγιογραφίες από ειδικευμένο προσωπικό αλλά ωστόσο τα σημάδια της ανθρώπινης παρέμβασης είναι ορατά ακόμη και σήμερα. Επίσης θα πρέπει να τονίσουμε ότι τα μάρμαρα στο πάτωμα του ναού καθώς και οι κολώνες στο καμπαναριό μαρτυρούν (παρακάτω φωτογραφία) ότισ την περιοχή υπήρχε αρχαίος ναός, όπου πάνω σε αυτόν χτίστηκε και η εκκλησία. Κάτι που το έχουμε δει σε πολλές εκκλησίες ανά την επικράτεια και είναι το χαρακτηριστικό της επιβολής της Χριστιανικής θρησκείας τα βυζαντινά έτη.

Αγία Θεοκτίστη Λέσβια Ιερά Μονή

Όπως και να χει είναι ένα πολύ εντυπωσιακό μοναστήρι, το οποίο βέβαια σήμερα δεν έχει μοναχούς αλλά έχουν παραμείνει οι σκήτες πέριξ του ναού και αξίζει για τον οποιοδήποτε επισκέπτη του νησιού μας να τον επισκεφτεί. Δίπλα στη θεοκτίστη βρίσκεται η θεοσκέπαστη, όπου αναφέρεται ιδιαίτερα η Χαρούλα Κοτσάνη και βρίσκονται και τα λείψαν της Αγίας. Η φωτογραφία που ακολουθεί είναι της θεοσκέπαστης.

Οσία Θεοκτίστη Μονή

Πριν λίγα χρόνια η Χαρούλα Κοτσάνη με άρθρο της είχε επισημάνει κάποια προβλήματα από έναν βράχο που είχε ξεκολλήσει κοντά στους ναούς και υπήρχε κίνδυνος. Δεν γνωρίζουμε εάν το πρόβλημα επιλύθηκε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: