ΑΠΟΨΕΙΣ

4 Νοεμβρίου 1912: Η Ικαρία ενώνεται με την Ελλάδα

Σαν σήμερα πριν 108 χρόνια ενώθηκε η Ικαρία με την Ελλάδα, αφού είχε βέβαια προηγηθεί η Ικαριακή επανάσταση μερικούς μήνες νωρίτερα και η κήρυξη της Ελευθέρας Πολιτείας της Ικαρίας, όταν οι Ικαριώτες έδιωξαν από το νησί την Τούρκικη φρουρά.

Οι κάτοικοι της Ικαρίας επαναστατούν κατά των τουρκικών αρχών –  Ανακηρύσσεται η Ελευθέρα Πολιτεία Ικαρίας (BINTEO)
Η σημαία της Ελυθέρας πολιτείας της Ικαρίας

H ιστορία

Το νησί της Ικαρίας ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1521. Η Ιταλία όμως τον Απρίλιο του 1912 είχε κατακτήσει τα Δωδεκάνησα κατά τη διάρκεια του Ιταλοτουρκικού Πολέμου. Λόγω αυτού του γεγονότος η πλειοψηφία του ελληνικού πληθυσμού του νησιού φοβόταν ότι θα ενσωματωθούν και αυτοί στην ιταλική αποικιακή αυτοκρατορία.

Προκειμένου να αποτραπεί αυτή η εξέλιξη, στις 17 Ιουλίου του 1912 οι εξεγερμένοι κάτοικοι συνέλαβαν την τουρκική φρουρά των 30 ανδρών και κήρυξαν την Ελεύθερη Πολιτεία της Ικαρίας την επόμενη μέρα. Η ελληνική κυβέρνηση, η οποία είχε ενημερωθεί για τις προθέσεις των νησιωτών, αρνήθηκε να συμπεριλάβει αμέσως το νησί στην ελληνική επικράτεια, επειδή δεν ένιωθε αρκετά ισχυρή για πιθανή στρατιωτική αντιπαράθεση με την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Έτσι έπρεπε να οριστεί διοίκηση για το νησί, προκειμένου να αποφευχθεί η περίπτωση της Αναρχίας, όχι με την ιδεολογική έννοια αλλά με την ουσιαστική, δηλαδή το να μην υπάρξει διοίκηση στο νησί μέχρι να εισέλθει ο Ελληνικός στρατός. Αφού δημιουργήθηκε η Ελευθέρα πολιτεία της Ικαρίας, την διοίκηση του νέου μικρού κράτους ανέλαβε εννεαμελής προσωρινή κυβέρνηση με πρόεδρο τον Ιωάννη Μαλαχία. Στις 14 Αυγούστου του 1912 οι Φούρνοι προσχώρησαν στην Ελεύθερη Πολιτεία της Ικαρίας.

Με τις επιτυχίες Ελληνικού στρατού, που να βάδιζε προς την Κωνσταντινούπολη αλλά και του Ελληνικού στόλου που είχε περιορίσει του Τούρκους στα Στενά του Ελλήσποντου, η Ικαρία δεν διέτρεχε κίνδυνο απόβασης και έτσι ένα αίσθημα ασφάλειας εξαπλώθηκε στους Ικαριώτες., όπως φυσικά και σε άλλα ελληνικά νησιά που είχαν παρόμοιο καθεστώς.

Το μεγάλο ζήτημα που οδήγησε σχεδόν σε εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των Ικαριωτών,ήταν εάν θα πρέπει να γίνει πρωτεύουσα ο Άγιος Κήρυκος ή ο Εύδηλος. Επίκαιρο ακούγεται ε? Η μεγαλύτερη πόλη του νησιού ακόμα και τότε ήταν ο Άγιος Κήρυκος και η διοίκηση το μεγαλύτερο διάστημα της ανεξαρτησίας ασκούνταν από εκεί, αλλά για να αποφευχθεί ο εμφύλιος έπρεπε ο ελληνικός στρατος να βιαστεί.

Λίγο μετά την 17η Ιουλίου του 1912 ο Ικάριος Αρχηγός Ιωάννης Μαλαχίας επισκέφθηκε την Αθήνα με σκοπό την αναγνώριση της Ικαρίας Ελευθέρας Πολιτείας. Εκεί βρέθηκε με τους Πρεσβευτές της Ιταλίας και της Βρετανίας οι οποίοι έδωσαν υποσχέσεις στον Ικάριο Αρχηγό. Στη συνέχεια βρέθηκε με τον Πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο στον οποίο εξέθεσε τα προβλήματα και τις απειλές του νέου νησιωτικού κράτους, και την ανάγκη για στρατιωτική προστασία σε περίπτωση νέας εχθρικής εισβολής. Ο Έλληνας πρωθυπουργός καθησύχασε τον Ιωάννη Μαλαχία,(Εκείνη την χρονική περίοδο η Ελλάδα είχε ήδη υπογράψει μυστική συνθήκη με Σερβία-Βουλγαρία και Μαυροβούνιο για προγραμματισμένη πολεμική ενέργεια εναντίων των Τούρκων, τους A’ Βαλκανικούς Πολέμους), αλλά του συνέστησε να προχωρήσει στις διαδικασίες για την δημιουργία της Ανεξάρτητης πολιτείας, που όμως η Ελλάδα δεν θα αμελούσε και για αυτό άλλωστε έστειλε εθελοντές αξιωματικούς και οπλίτες στο νησί μαζί με τα απαραίτητα πολεμοφόδια.

Στις 27 Οκτωβρίου, με τα ελληνικά όπλα να έχουν προχωρήσει ώστε να αναμένεται από τους Ικαριώτες η από στιγμή σε στιγμή κατάληψη της Ικαρίας από τον Ελληνικό στόλο, έφτασε στον Εύδηλο, έναν ατμόπλοιο με σκοπό την συγκοινωνία των προ ολίγου καταληφθέντων νησιών Θάσου, Λήμνου, Ψαρών και Σαμοθράκης, όπου από εκείνο το ατμόπλοιο αποβιβάστηκαν δύο υπαξιωματικοί, οι οποίοι ζητωκραύγασαν υπέρ της Ενώσεως.

Την ζητωκραυγή αυτή επανέλαβαν οι παρευρίσκοντες Ευδηλιώτες, και εκείνη τη στιγμή μάθαιναν την απελευθέρωση και της Θεσσαλονίκης. Την επόμενη ημέρα έγινε συνέλευση από τους Ευδηλίους με την συμμετοχή των πληθυσμών της Μεσαριάς και της Περαμεριάς για να εορτάσουν τα χαρμόσυνα νέα του Ελληνικού στρατού, μέσα σε αυτό το κλίμα ενθουσιασμού, η συνέλευση διακήρυξε την ένωση με ψήφισμα που εστάλη την επόμενη μέρα μέσω του σπουδαστή Γεώργιου Πουλιανού στην κυβέρνηση του Αγίου Κηρύκου, με τους ίδιους να ανακοινώνουν και την διέλευση του ατμόπλοιου, χωρίς να αναφέρουν το ψήφισμα και την διακήρυξη της ένωσης.

Τα γεγονότα όμως έγιναν γνωστά με τους ηγέτες του Αγίου Κηρύκου να στέλνουν στον Εύδηλο τον Ευάγγελο Κουκουδέα (Έλληνα-Αξιωματικό-Μακεδονομάχο που είχε σταλεί στην Ικαρία από την Αθήνα για στρατιωτική ενίσχυση). Ο Κουκουδέας αντί να μεταπείσει τους Ευδηλιώτες, συντάχθηκε με τις θέσεις τους, και κατεύθυνε τον πληθυσμό στην βίαιη, στην ανάγκη, κατάργηση του Αγίου Κηρύκου ως Πρωτεύουσα. Οι Φαναρίτες έμαθαν πως οι Μεσαρίτες θα πραγματοποιούσαν αιφνιδιασμό κατά της πρωτεύουσας την 1η Νοεμβρίου, απεύθυναν έκκληση προς την Ελληνική Κυβέρνηση για την άμεση κατάληψη και ενσωμάτωση της Ικαρίας, και ταυτόχρονα αποφάσισαν την στρατιωτική άμυνα της περιοχής.

Το ξημέρωμα της 31ης Οκτωβρίου μια γενική κωδωνοκρουσία έδωσε το σύνθημα γενικής επιστράτευσης στον Άγιο Κήρυκο, το ξημέρωμα βρήκε την πρωτεύουσα με πολεμική όψη. Η αποφασιστική κινητοποίηση έγινε γνωστή στον Εύδηλο και έφερε άμεσα αποτελέσματα.

Οι Φαναρίτες έστειλαν στον Εύδηλο τον ιατρό Γ.Κράτσα προς ενημέρωση ίσως και αποφυγή των δυσάρεστων εξελίξεων και στις Ράχες τον αστυνόμο Σιδερή Γιάκα, με σκοπό την πίεση των Ευδηλιωτών από τον Νότο αφού οι Ραχιώτες είχαν συνταχθεί με τους Φαναρίτες.

Την 1η του Νοέμβρη αντί για πολεμική διαμάχη, έφτασαν από τον Εύδηλο ειρηνικές επιστολές οι οποίες ανέφεραν την παρεξήγηση των προθέσεων της περιοχής από τους Φαναρίτες και συνιστούσαν παύση οπλοφορίας. Η ανατολή της 4ης Νοεμβρίου βρήκε το Αντιτορπιλικό ”Θύελλα”, με πλοίαρχο τον Αλ.Βλαχόπουλο στον Εύδηλο, χαιρέτισε με 21 κανονιοβολισμός την πλατεία του Ευδήλου που κυμάτιζε η Ελληνική σημαία.

Ποιά ήταν όμως η κύρια διαφορά για το ποια πόλη θα οριζόταν ως πρωτέυουσα?

Η διαφορά είχε ιστορικό χαρακτήρα, μιας και ο Άγιος Κήρυκος ως Πρωτεύουσα και έδρα της Ικαρίας είχε οριστεί στα νεώτερα χρόνια (Βυζαντινή αυτοκρατορια, τουρκοκρατία), ενώ οι κάτοικοι της αρχαίας Οινόης (σημερινός Κάμπος) είχαν την επιθυμία επαναφοράς της πρωτεύουσας στο κέντρο της νήσου όπως ήταν και την κλασσική περίοδο με την Οινόη-Δολίχη και στη συνέχεια Ακαμάτρα της Μεσαριάς και εξού η επιθυμία να γινόταν ο Εύδηλος η πρωτεύουσα. Δυστυχώς ακόμα και σήμερα, λίγο τα ιστορικά σημεία και λίγο τα κόμπλεξ έχουν οδηγήσει ουκ ολίγες φορές σε μικρές ευτυχώς ρήξεις.

Κατά την ολιγόμηνη πάντως περίοδο της ανεξαρτησίας της, η Ελευθέρα Πολιτεία Ικαρίας χρησιμοποίησε δική της σημαία και εθνικό ύμνο, ενώ λειτούργησε και μια ταχυδρομική υπηρεσία, από την οποία εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 1912 μια σειρά γραμματοσήμων που αποτελείται από οκτώ αξίες και σήμερα θεωρούνται εξαιρετικά σπάνια στους συλλέκτες.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΙΚΑΡΙΑΣ

                      Από το δώμα του Πλάστη σταλμένη
                            η Θεά η γλυκιά, κατεβαίνει
                           με ρομφαία στο ένα της χέρι
                            και στο άλλοαναμμένο δαδί,
                         τη χαρά και το φώς για να φέρει
                            στο μικρό αλλά ανδρείο νησί.

                          Και τα σίδερα σκίζει, σκορπάει
                         καίει τα ράκη, μακριά τα πετάει
                        που από χρόνια το είχαν ζωσμένο
                             το νησάκι τ' ωραίο σφικτά
                             γιατί ήταν το μαύρο δεμένο
                        στην πικρή του βαρβάρου σκλαβιά.

                          Και κινώντας το κάτασπρο χέρι
                            με το πύρινο πού 'χε μαχαίρι
                             με ολόχρυσα γράφει ψηφία
                         στου μαρμάρουτην πλάκα βαθειά:
                            "Είσαι αθάνατη, ναι, ΙΚΑΡΙΑ
                          και στεφάνια σου πρέπουν πολλά"

Γραμμένος από τον Φραγκίσκο Καρρέρ

Τα Γραμματόσημα

Η προέλευση της φράσης «Ούλοι εμείς εφέντη» – ΙΚΑΡΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: