ΑΠΟΨΕΙΣ

Εννέα χρόνια χωρίς τον Λεωνίδα Κύρκο

Στις 28 Αυγούστου του 2011 έφυγε από τη ζωή ο Λεωνίδας Κύρκος, ο ηγέτης της ανανεωτικής αριστεράς στην Ελλάδα,ο άνθρωπος που έγραψε την δικιά του ξεχωριστή ιστορία, σε μια ζωή γεμάτη αγώνες και ιδιαίτερες στιγμές. Όλοι όσοι ανήκαν σε αυτή την αριστερά, θυμούνται.

Ο Κύρκος της «άλλης Αριστεράς» - Η ιστορία ενός μεγάλου πολιτικού | tanea.gr

Ο Λεωνίδας γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης τον Οκτώβριο του 1924 όντας γόνος πολιτικής οικογένειας, δηλαδή του Μιχάλη Κύρκου και της Ιωάννας Θαλασσινού. Ο πατέρας του εκείνη την εποχή ήταν εκλεγμένος βουλευτής με το κόμμα των φιλελευθέρων. Το 1932 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα με τον πατέρα του να είναι πλεόν στο κόμμα των προοδευτικών του Γεωργίου Καφαντάρη, όπου εκλέχθηκε βουλευτής το επόμενο έτος. Ο Κύρκος το 1942 εισήχθη και φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά ποτέ δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του λόγω των επανειλημμένων πολιτικών διώξεων. Ο πατέρας του Λεωνίδα από το 1938 μέχρι το 1940 ήταν εκτοπισμένος λόγω των πολιτικών του αντιλήψεων, από το καθεστώς Μεταξά, ο Λεωνίδας ως νεαρός έλαβε μέρος στα Δεκεμβριανά το 1944 στις μάχες στην περιοχή Εξαρχείων-Νεάπολης.

Κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου ο Λεωνίδας φυλακίστηκε κατ’ επανάληψη, όπως το 1946 για 8 μήνες και μετέπειτα το 1948, ενώ το 1949 καταδικάστηκε μαζί με άλλα στελέχη της Αριστεράς σε θάνατο. Λίγο αργότερα ο πατέρας του φυλακίστηκε για τις πολιτικές του απόψεις (1949-1950). Μεταξύ των καταδικασθέντων για την εις θάνατον ποινή ήταν και ο Μανώλης Γλέζος. Η απόφαση όμως του Εκτάκτου Στρατοδικείου Αθηνών δεν εκτελέστηκε λόγω της διεθνούς αντίδρασης και η θανατική ποινή μετατράπηκε σε ποινή δεκαετούς καθείρξεως. Τελικά, ο Λεωνίδας αποφυλακίστηκε το 1953 με απονομή χάριτος.

Εντωμεταξύ ο πατέρας του Λεωνίδα υπήρξε ηγετικό στέλεχος του ΕΑΜ και ανέλαβε μάλιστα διευθυντής σύνταξης της εφημερίδας «Ελεύθερη Ελλάδα», του επίσημου οργάνου της αντάρτικης οργάνωσης. Το 1951 ο Μιχαήλ Κύρκος εκλεχθηκε βουλευτής με την ΕΔΑ ενώ το 1952 μαζί με τον βουλευτή Καραμαούνα καταψήφισαν την πρόταση μομφής κατά του ασθενούντος πρωθυπουργού Ν. Πλαστήρα, παρόλο που είχε εκλεγεί με την ΕΔΑ (βέβαια είχε αποχωρήσει απ’ αυτήν), αποτρέποντας έτσι την πτώση της κυβέρνησης και προκαλώντας την οργή του τότε Αμερικανού πρέσβη στην Αθήνα Τζων Πιούριφοϋ.

Χαρακτηριστική μάλιστα είναι η δήλωση του τελευταίου: «Διά τους Αμερικανούς οι δύο αυτοί βουλευταί εξακολουθούν να είναι κομμουνισταί. Η λεοπάρδαλις όσο κι αν παρέλθει ο χρόνος, ουδέποτε αποβάλλει τα στίγματά της», μια δήλωση που ευθυγραμμιζόταν πλήρως με το επιχείρημα της αντιπολίτευσης περί «εθνικόφρονος» πλειοψηφίας.

Ο Λεωνίδας αποφυλακίσμένος πια το 1953 εργάζεται στην πολιτική αριστερή εφημερίδα «Η Αυγή» (όργανο της ΕΔΑ), αρχικά ως ρεπόρτερ (1953-59), ενώ αργότερα διατέλεσε διευθυντής (1959-62) και εκδότης της (1962-67). Ο Λεωνίδας μπήκε στην πολιτική και εξελέγη μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου το 1961, το 1963 και το 1964 με την ΕΔΑ ενώ το 1967 έφυγε από τη ζωή ο πατέρας του.

Κατά τη διάσπαση του ΚΚΕ το 1968, ο Κύρκος πήρε το μέρος των λεγόμενων ανανεωτικών δυνάμεων και συνέβαλε στη δημιουργία και καθιέρωση του ευρωκομμουνιστικού ΚΚΕ Εσωτερικού. Στις 21 Απριλίου 1967, συνελήφθη και παρέμεινε στη φυλακή για 5 χρόνια.

Ο Λεωνίδας κατά την μεταπολίτευση

Κατά τη μεταπολίτευση ο Κύρκος εξελέγη βουλευτής, το 1974, με το ψηφοδέλτιο της Ενωμένης Αριστεράς και το 1977 με την Συμμαχία των Πέντε, δύο πολιτικούς σχηματισμούς στους οποίους συμμετείχε το ΚΚΕ Εσωτερικού. Ο Λεωνίδας εξελέγη μάλιστα ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ Εσωτερικού το 1981 και το 1984. Το 1985 όμως παραχώρησε την έδρα του στο Ευρωκοινοβούλιο στον Κώστα Φιλίνη, προκειμένου να ηγηθεί του ΚΚΕ Εσωτερικού στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές, όπου και κατέλαβε την μοναδική έδρα που κέρδισε το κόμμα.

Ο Κύρκος ήταν πρόεδρος και γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Εσωτερικού μέχρι το 1987, οπότε επήλθε η διάσπασή του.

Ποιoς θυμάται το ΚΚΕ Εσωτερικού; - Ανοιχτό Παράθυρο
Στη φωτογραφία ο Μπάμπης Δρακόπουλος, ο Γίαννης Μπανιάς (ΑΚΟΑ), ο Λεωνίδας Κύρκος και ο Πέτρος Κουναλάκης λίγο πριν την διάσπαση του 1987

Μέσω αυτής και μετά την απομάκρυνση των διαφωνούντων, που ίδρυσαν υπό τον Γιάννη Μπανιά το ΚΚΕ Εσ.-Α.Α., δημιουργήθηκε τον Απρίλιο του 1987 η Ελληνική Αριστερά, της οποίας ο Κύρκος διατέλεσε εκλεγμένος πρόεδρος στα πέντε χρόνια της ύπαρξής της. Προκειμένου να αφιερωθεί στην ίδρυση και οργάνωση της Ελληνικής Αριστεράς, ο Κύρκος στις αρχές του 1987 μάλιστα παραιτήθηκε της βουλευτικής του έδρας υπέρ του Αντώνη Μπριλλάκη.

Πριν από τις εκλογές του Ιουνίου 1989 ίδρυσε μαζί με τον γενικό γραμματέα του ΚΚΕ Χαρίλαο Φλωράκη τον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου, του οποίου υπήρξε γραμματέας μέχρι τον Μάρτιο του 1991.

Η ανταρσία της ΚΝΕ 1989 - Χρονικό | Νέο Αριστερό Ρεύμα
Η ίδρυση του Συνασπισμού το 1989 (Λ.Κύρκος, Χ.Φλωράκης)

Από το 1989 μέχρι το 1993 ο Κύρκος διατέλεσε βουλευτής με τον Συνασπισμό και στις τρεις κοινοβουλευτικές περιόδους που μεσολάβησαν. Εκεείνη την εποχή ο ηγέτης της ανανεωτικής αριστεράς έγινε στόχος σφοδρής κριτικής από το χώρο του ΠΑΣΟΚ για τη συμμετοχή του Συνασπισμού στην κυβέρνηση Τζαννετάκη, που έστειλε και στο ειδικό δικαστήριο τον Ανδρέα Παπανδρέου. Ο Κύρκος τo 2000, προτάθηκε τιμητικά από το κόμμα του Συνασπισμού για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, όμως η Βουλή εξέλεξε τον ανθυποψήφιό του Κωστή Στεφανόπουλο.

Το 2010, με επιστολή του δήλωσε στήριξη στο νέο κόμμα, την Δημοκρατική Αριστερά (ΔΗΜ.ΑΡ.).Ένα χρόνο αργότερα έφυγε από τη ζωή.

Ο γιός του Λεωνίδα, Μίλτος (Τρεις γενιές πολιτικών)

Αριστερά ο Μιχαήλ Κύρκος (1893-1967), στο κέντρο ο Λεωνίδας Κύρκος (1924-2011) και στα δεξιά ο Μίλτς Κύρκος (Γεννημένος το 1954)

Και όμως όσο και αν φαίνετε παράξενο οικογενειοκρατία υπάρχει και στον προοδευτικό-αριστερό χώρο. Ο Μίλτος που έχει γεννηθεί το 1954, σπούδασε στη Ρουμανία, Χημικός Μηχανικός, και έγινε συνεργάτης του Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων για την εκμάθηση των Eλληνικών παράλληλα με την εργασία του σε επιχείρηση εισαγωγής και παραγωγής επιτραπέζιων παιχνιδιών. Επίσης διετέλεσε επιστημονικός σύμβουλος του ευρωβουλευτή Σπύρου Δανέλλη και το 2014 εξελέγη και ο ίδιος ευρωβουλευτής με το Ποτάμι, θέση που κράτησε μέχρι το 2019, που το κόμμα του δεν εξέλεξε ευρωβουλευτή και δεν μπήκε στην βουλή.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του ήταν μέλος της πολιτικής Ομάδας της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ διετέλεσε αντιπρόεδρος της Αντιπροσωπείας στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ-Τουρκίας. Συμμετείχε μάλιστα στην Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού (ως μέλος) και στην Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ως αναπληρωτής).

Η τρίτη γενιά πολιτικών γράφει την δικιά της ιστορία ακόμα.

Ο θάνατος του Λεωνίδα

Ο θάνατος του προκάλεσε συγκίνηση σε σχεδόν σύσσωμο τον πολιτικό κόσμο, ο οποίος τον τίμησε με χαρακτηρισμούς, όπως «του πολιτικού, που έβαζε το εθνικό συμφέρον πάνω από το κομματικό» και που «δίδαξε ευπρέπεια», «εμβληματική φυσιογνωμία», «μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της Αριστεράς στην Ελλάδα», ενώ ο Συνασπισμός τον αποχαιρέτησε τονίζοντας μεταξύ άλλων πως ήταν «ένας πρωτοπόρος, ακαταμάχητος, διορατικός και ασυμβίβαστος ηγέτης της αριστεράς».

Στο τελευταίο του γράμμα ο Λεωνίδας Κύρκος έγραψε πως ο αγώνας για τον σοσιαλισμό με δημοκρατία, ελευθερία και σεβασμό στον άνθρωπο πρέπει να συνεχίσει, γιατί δεν υπάρχει άλλη λύση για τον κόσμο. Ακόμα απέρριψε για άλλη μια φορά απόλυτα τη βία και τη μισαλλοδοξία ως αδιέξοδες, προτρέποντας σε σύγκρουση ιδεών.

Η αποτίμηση ενός έργου

Όλη η ζωή του βρίσκεται σε μια κουβέντα που είπε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής όταν απευθύνθηκε εκνευρισμένος προς τον Λεωνίδα. «Είσαι σε λάθος χρόνο, σε λάθος τόπο, σε λάθος κόμμα». Ο Λεωνίδας αν και αριστερός από τα γενοφάσια του, έβλεπε την αριστερά πάντοτε κριτικά. Κάποια στιγμή για παράδειγμα είχει πει ότι εαν η αριστερά κέρδιζε στον εμφύλιο, τότε θα είχε πρωθυπουργό τον Μάρκο Βαφειάδη και η ιδέα αυτή του γεννούσε τρόμο. Ο Λεωνίδας ήξερε τι σημαίνει διχασμός, το είχε ζήσει στο πετσί του και για αυτό στις περισσότερες στιγμές που παρενέβη στην πολιτική ιστορία του τόπου μας ζητούσε την ενότητα και την συναίνεση. Από αυτές τις λέξεις γεννήθηκε ο Συνασπισμός και από αυτές τις λέξεις δεν δίστασε να συνεργαστεί και με τη Νέα Δημοκρατία. Δεν ήταν μόνος βέβαια, αφού ο τότε Συνασπισμός της αριστεράς και της προόδου είχε στο πλευρό του και το ΚΚΕ. Ο αρχηγός ήταν ο Χαρίλαος. Τα υπόλοιπα ας τα κρίνει η ιστορία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: