ΔΙΕΘΝΗ

Πληθαίνουν οι σφαγές αμάχων στην Κολομβία

Γράφει η Χριστίνα Πάντζου για την Εφημερίδα των Συντακτών

Ημέρες του μαύρου παρελθόντος της ζει η χώρα, καθώς καταγράφονται δεκάδες δολοφονίες από ένοπλες συμμορίες. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν για κλιμάκωση της ανεξέλεγκτης βίας, αλλά ο πρόεδρος Ιβάν Ντούκε κωφεύει.

Επτά σφαγές και 33 δολοφονημένοι μέσα σε 11 ημέρες. Η Κολομβία μοιάζει να επιστρέφει στις σκοτεινές ημέρες του πρόσφατου παρελθόντος της. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο (από την Παρασκευή 21/8 έως το Σάββατο 22/8) καταγράφηκαν 17 δολοφονημένοι και 2 αγνοούμενοι σε τρεις σφαγές. Κι ενώ εδώ και μήνες εθνικές και διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούσαν για την κλιμάκωση της βίας κατά αμάχων, ο πρόεδρος Ιβάν Ντούκε αρνείται κάθε ευθύνη της κυβέρνησης και αναλώνεται στην προάσπιση του πολιτικού του μέντορα, του ακροδεξιού πρώην προέδρου Αλβαρο Ουρίμπε, υπόδικου πλέον και σε κατ’ οίκον προφυλάκιση.

Τα θύματα αυτών των πρόσφατων σφαγών είναι στην πλειονότητά τους νέοι αγρότες, ιθαγενείς ή Αφροκολομβιανοί, ομάδες που ιστορικά αποτελούν τις κοινότητες που περισσότερο έχουν πληγεί από την ένοπλη σύρραξη που γνώρισε η χώρα επί σχεδόν έξι δεκαετίες προτού υπογραφούν οι συμφωνίες ειρήνης του 2016. Τα δε επεισόδια είναι σχεδόν πανομοιότυπα: μια ένοπλη ομάδα εισβάλλει σε απομονωμένους οικισμούς και ανοίγει πυρ σκοτώνοντας όποιον βρεθεί στον δρόμο της ή παίρνοντας θύματα μαζί της και έπειτα πετώντας τα πτώματά τους σε κεντρικά σημεία, προς παραδειγματισμό.

Οπως έγινε την Παρασκευή, στη σφαγή στο Τάμπο της πολιτείας Κάουκα, όπου σκότωσαν έξι άντρες: οι δράστες τούς φωτογράφησαν όταν τους πήραν για να τους επιδείξουν σαν τρόπαια πριν τους σκοτώσουν, δήλωσαν οι Αρχές. «Δρουν με ωμότητα και κτηνωδία που πέρα από το έγκλημα στέλνει ένα μήνυμα ελέγχου της περιοχής».

Ο Ντούκε, που εδώ και έξι μήνες έχει μια καθημερινή τηλεοπτική εκπομπή για τον κορονοϊό, στην οποία περιορίζεται στο να ευλογεί τα γένια του –την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησής του–, παρότι μόνο τη Δευτέρα καταγράφηκαν 10.549 νέα κρούσματα ξεπερνώντας συνολικά τα 551.000, ενώ οι νεκροί ξεπέρασαν τις 17.600, αρχικά προτίμησε τη σιωπή. Χρειάστηκε μία εβδομάδα και σωρεία επικρίσεων για να επισκεφτεί τους οικισμούς όπου διαπράχθηκαν αυτά τα εγκλήματα.

Στο Σαμανιέγο της πολιτείας Ναρίνιο, όπου στις 15 Αυγούστου δολοφονήθηκαν οκτώ νέοι ηλικίας 18-25 ετών, ανάμεσά τους και φοιτητές, κώφευσε στις κραυγές των κατοίκων για «δικαιοσύνη» και απάντησε στο αίτημα «θέλουμε ειρήνη» υποσχόμενος… ένα γήπεδο ποδοσφαίρου. Στο δε Κάλι, όπου στις 11 Αυγούστου οι Αρχές βρήκαν τα πτώματα πέντε μαύρων εφήβων 14-16 ετών, ο Ντούκε απέφυγε κάθε αυτοκριτική δηλώνοντας πως «στο 2010-2018 η χώρα γνώρισε 189 συλλογικές ανθρωποκτονίες, ενώ στο διάστημα 2019-2020 ήταν 34» και ξεσηκώνοντας θύελλα επικρίσεων.

Οι πραγματικοί αριθμοί

Οχι μόνο γιατί απέφυγε να μιλήσει για σφαγές –όπως χαρακτηρίζουν τα Ηνωμένα Εθνη τις επιθέσεις, όπου οι ίδιοι δράστες δολοφονούν τρία ή περισσότερα άτομα, προτιμώντας το «αποϊδεολογικοποιημένο» συλλογικές ανθρωποκτονίες. Αλλά και γιατί συνέκρινε την οκταετία του προκατόχου του Χουάν Μανουέλ Σάντος με τα μόλις δύο χρόνια της δικής του θητείας κι έδωσε παραπλανητικούς «αριθμούς που υποτιμούν το πρόβλημα αποκρύβοντας την αυξητική τάση που υπάρχει την τελευταία διετία», όπως κατήγγειλε ο Χοσέ Μιγέλ Βιβάνκο, διευθυντής για την αμερικανική ήπειρο του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Παραπλανητικοί γιατί, όπως αποκαλύπτει και ο ερευνητής Χουάν Κάρλος Γκαρσόν του Ιδρύματος Ιδέες για την Ειρήνη (FIP), οι πραγματικοί αριθμοί σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου είναι τελείως διαφορετικοί: ανάμεσα στο 2015 και τον Ιούνιο του 2017 έγιναν 29 σφαγές με 120 θύματα και ανάμεσα στο 2018 και τον Ιούνιο του 2020 έχουν γίνει 41 με 210 θύματα. Οι αριθμοί του Ντούκε δεν συμπίπτουν ούτε με την τελευταία έκθεση του Γραφείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.

Ο διεθνής οργανισμός έως τις 17 Αυγούστου –χωρίς δηλαδή τις επιθέσεις του περασμένου Σαββατοκύριακου– είχε καταγράψει 33 σφαγές φέτος. Το 80% αυτών σημειώθηκαν σε πολιτείες όπου «υπάρχουν θύλακες παράνομης παραγωγής κόκας, κι όπου συνυπάρχουν ένοπλες ομάδες, ακραία φτώχεια και πολύχρονη απουσία του κράτους». Τα Ηνωμένα Εθνη έχουν καταγράψει επίσης το πρώτο εξάμηνο φέτος 41 δολοφονίες πρώην ανταρτών των FARC (αύξηση κατά 10% σε σχέση με το ίδιο διάστημα πέρσι) και διερευνά 97 δολοφονίες κοινοτικών ηγετών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων φέτος.

«Οι σφαγές δεν είναι κάτι καινούργιο. Δεν ήρθαν από τη μια στιγμή στην άλλη. Γίνονται εδώ και δυο χρόνια αλλά δεν ήθελαν να τα δουν όλα αυτά», έλεγε στο πρακτορείο Efe ο υποδιευθυντής του Ιδρύματος για την Ειρήνη και τη Συμφιλίωση (Pares), Αριέλ Αβιλα, σημειώνοντας πως το καινούργιο είναι η συχνότητα και η ταχύτητα με την οποία διαπράττονται.

«Μετά τον αφοπλισμό των FARC, καμιά από τις ενεργές ένοπλες ομάδες δεν κατάφερε να επιβληθεί επί των άλλων. Κι αυτή η ανικανότητα να κυριαρχήσουν σε στρατηγικά εδάφη για τα ναρκωτικά ή την παράνομη εξόρυξη μετάλλων οδηγεί κάποιες ένοπλες ομάδες να επιτίθενται στον πληθυσμό αυτών των περιοχών με την πρόφαση ότι αποτελούν την κοινωνική βάση άλλων ένοπλων ομάδων».

Μπορεί οι συμφωνίες ειρήνης να έχουν μειώσει τη βία –εκτιμάται ότι έκτοτε έχουν αποφευχθεί περισσότεροι από 3.000 θάνατοι–, αλλά η νέα άνθηση της εμπορίας ναρκωτικών και η παντελής απουσία ελέγχου μεγάλων εδαφών από το κράτος έχουν συμβάλει στην επιστροφή στις σκοτεινές μέρες του πρόσφατου παρελθόντος.

Κι ενώ ολόκληρες περιοχές αιματοκυλούνται από το νέο κύμα βίας, ο πρόεδρος Ντούκε δείχνει ανίκανος να φέρει την ασφάλεια γιατί, όπως εξηγεί ο Αβιλα, «η κυβέρνηση εξακολουθεί να ρίχνει την ευθύνη στον πρώην πρόεδρο Σάντος και στη διαδικασία ειρήνευσης. Δεν είναι ικανή να κατανοήσει τη νέα πραγματικότητα του εγκλήματος και τη νέα δυναμική της σύρραξης και καθώς δεν την καταλαβαίνουν δεν ξέρουν τι να κάνουν. Γι’ αυτό και μας περιμένουν πολλοί ακόμη μήνες αυτής της έκρυθμης κατάστασης»

Νέοι αγρότες, ιθαγενείς και Αφροκολομβιανοί απομονωμένων οικισμών, ανάμεσά τους και έφηβοι, αποτελούν θύματα των πρόσφατων σφαγών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: