Γράφει η Τασσώ Γαΐλα

Αγία Μαρκέλλα η Χιοπολίτιδα. Η ‘Χιώτισσα’ Αγία Μαρκέλλα είναι το κορίτσι από την πόλη της Χίου που γύρω στα 1500 δολοφονήθηκε άγρια από τον πατέρα της σε ερημική περιοχή της Βόρειας Χίου κοντά στην μεγάλη κωμόπολη της Βολισσού.

Αγία Μαρκέλλα, Χίος | | Δώδεκα
Η Αγία Μαρκέλλα στη Χίο

Ο βίος της γνωστός, γνωστή και η λατρεία των Χιωτών στο πρόσωπο της. Η ημέρα της γιορτής της 22 Ιουλίου για την Χίο είναι κάτι σαν εθνική εορτή. Τιμάται η νεαρή Αγία από τους συμπατριώτες της όσο λίγοι Άγιοι παλιότεροι και νεομάρτυρες της Ορθοδοξίας.

Σήμα κατατεθέν του νησιού η πολύ δημοφιλής Αγία Μαρκέλλα διαθέτει στην Χίο υπέρλαμπρο προσκύνημα στην Βολισσό –τόπο του μαρτυρίου της-, προσκύνημα Ναός μαζί και Μονή.

Πώς λοιπόν και ποιοι έκτισαν υπέρλαμπρο ναό αφιερωμένο στην Αγία Μαρκέλλα την ‘Χιώτισσα’ εδώ στην καρδιά της Αθήνας στον Βοτανικό;

Είναι μία εύλογη απορία όλων. Το πώς η Αγία διαθέτει ναό αφιερωμένον σε αυτήν στην Αθήνα. Ας δούμε το ιστορικό ξεφυλίζοντας την παλιά εφημερίδα Αθηναϊκά.

Όπως μας πληροφορεί η έγκυρη εφημερίδα ‘Τα Αθηναϊκά’ , το 1920 στην γύρω περιοχή του Βοτανικού ζούσαν αρκετοί Χιώτες που αποφάσισαν να αποκτήσουν δικό τους ναό για τον εκκλησιασμό τους. Η πλειοψηφία των Χιωτών ήταν από την Βολισσό τόπο μαρτυρίας και λατρείας της Αγίας Μαρκέλλας και μάλιστα είχαν ιδρύσει και τον Χιακό Σύνδεσμο ‘Η Αγία Μαρκέλλα Βολισσού ‘ γι’αυτό κι ο ναός των Χιωτών αφιερώθηκε σε αυτήν. Η ανέγερση του έγινε το 1922 στην οδό Ευθανασίας όπως ονομαζόταν ακόμη η σημερινή οδός Σπύρου Πάτση επειδή περνούσε από το νεκροταφείου Αγίου Γεωργίου.

Ο Μέγας Εσπερινός της Αγίας Μαρκέλλας της Χιοπολίτιδος στον ...
Ο ναός της  Αγίας Μαρκέλλας στον Βοτανικό σήμερα

 

Πρώτος ιερέας ανέλαβε ο Δημήτριος Δεληπέτρος, ενώ στα τέλη της δεκαετίας 1920 άκμασε ως εφημέριος του ναού ο πατήρ Γεώργιος Μυτιληναίος. Εντός μικρού χρονικού διαστήματος ο ναός έγινε ενοριακός. Τον Νοέμβριο 1922, με ιδιαίτερο βασιλικό διάταγμα ως ενοριακός «καθορίζεται ο άρτι ανιδρυθείς Ι. Ναός της Αγίας Μαρκέλλας, εις όν υπάγεται ο Ναός του Αγίου Πολυκάρπου, ως παρεκκλήσιον αυτού». Ταυτοχρόνως αποδίδει το όνομά του σε μία από τις γειτονιές του Βοτανικού, τη γειτονιά της Αγίας Μαρκέλλας.

Μια γειτονιά η οποία τότε οριζόταν από την Ιερά Οδό, τη λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως και την οδό Αμφιπόλεως. Επειδή ο πρώτος ναΐσκος ήταν μικρός και δεν επαρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες της συνοικίας, η οποία ολοένα και αναπτυσσόταν προς κάθε κατεύθυνση γι’ αυτό κατεδαφίστηκε τον Μάιο 1935 και ανεγέρθηκε στη θέση του ο σημερινός ναός.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ. Η Αγία Μαρκέλα η "Χιώτισσα" και η εκκλησία της στον ...
Αγιογραφία Αγίας Μαρκέλλας από τον Μπάμπη Κοιλιάρη*

Αξιοσημείωτη για τον επισκέπτη του Ναού είναι η Πλατυτέρα, έργο που φιλοτέχνησε στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής ο επιφανής αγιογράφος Δημήτριος Πελεκάσης. Αποκαλύφθηκε και αποκαταστάθηκε στις αρχές της δεκαετίας 1990 όταν εφημέριος ήταν ο αείμνηστος αρχιμανδρίτης Νικηφόρος Κάρδαρης.

Αυτή είναι η εξήγηση του πως ανηγέρθη εκκλησία της Αγ. Μαρκέλλας της Χίου στην καρδιά της Αθήνας, στον Βοτανικό και στην σημερινή οδό Σπύρου Πάτση.

Λαμπρό και φημισμένο το πανηγύρι που γίνετε κάθε χρόνο την ημέρα της εορτής της Αγίας, 22 Ιουλίο, σε αυτήν εδώ την εκκλησία.

Είναι όμως η μόνη εκκλησία της Αγίας Μαρκέλλας που βρίσκεται εκτός Χίου; Ας κάνουμε μια ‘βόλτα’ στην Ελλάδα να συναντήσουμε και να γνωρίσουμε τα εκτός των ορίων της Χίου προσκυνήματα της Αγίας Μαρκέλλας.

Ξεκινάμε από την Αττική. Εδώ λοιπόν, στην Αθήνα εκτός του λαμπρού ναού της Αγίας στον Βοτανικό υπάρχει στην Κηφισιά Παρεκκλήσιο της Αγίας Μαρκέλλας που ανήκει στην ενορία του Αγίου Γεωργίου Κηφισιάς, όπως μας ενημερώνει η σελίδα ‘σύνδεσμος κληρικών Χίου’, που συμπληρώνει ότι στο παρεκκλήσιο της Αγίας Μαρκέλλης Κηφισιάς εορτάζει κατ’ έτος ο Σύλλογος των Χίων Κηφισιάς τον τιμώμενο στις 14 Μαΐου ένδοξο πρωτομάρτυρα της Χίου Άγιο Ισίδωρο και τους πολιούχους Αγίους Μηνά, Βίκτωρα και Βικέντιο, των οποίων η μνήμη στις 11 Νοεμβρίου συμπίπτει με την επέτειο της απελευθερώσεως του νησιού το 1912.

ΑΓΙΑ ΜΑΡΚΕΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΚΗΦΙΣΙΑ - Polis 24 Polis 24
Η Αγία Μαρκκέλλα στην Κηφισιά

Όχι μακριά από την Αττική και στο νησί των Σπετσών συναντάμε ένα γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Μαρκέλλας πράγματι εντυπωσιακής ομορφιάς.

EG | Αγία Μαρκέλλα (Εκκλησία) [ΑΤΤΙΚΗ, ΣΠΕΤΣΕΣ]
Η Αγία Μαρκέλλα στις Σπέτσες

Περνάμε στο Αιγαίο; Κυκλάδες και Μύκονος. Εδώ το κάτασπρο ξωκλήσι της Αγίας Μαρκέλλας με την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική.

Η Αγία Μαρκέλλα στη Μύκονο

Τέλος, τα γειτονικά της Χίου Ψαρά, διαθέτουν ένα εκκλησάκι της Αγίας Μαρκέλλας,στο βόρειο άκρο της παραλίας Λάκκα – Αρχοντίκι , το οποίο ανηγέρθει το 1926 με δαπάνη της οικογένειας Κοτρόζου. Είναι η Αγία Μαρκέλλα Αρχοντικιού.

Η Αγία Μαρκέλλα στα Ψαρά

Φωτογραφικό υλικό: διαδίκτυο.

22 Ιουλίου : Εορτή Αγίας Μαρκέλλας της Χιοπολίτιδος.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΧΙΟΣ.


*Ο Μπάμπης κοιλιάρης είναι ζωγράφος, αγιογράφος, συντηρητής έργων τέχνης, συγγραφέας