Γράφει η Τασσώ Γαΐλα.

Γνωστό ήδη από την αρχαιότητα ως ‘ρόδον’ χάρισε τ’ όνομά του στο νησί(Ρόδος), το βλέπουμε ζωγραφισμένο στα ανάκτορα της Κνωσσού ,οι Φοίνικες το είχαν χαράξει στα νομίσματα τους… Ο λόγος για το τριαντάφυλλο που υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από αυτό με αρκετές παραλλαγές όμως οι περισσότεροι είναι αρχαίοι ελληνικοί.Ενώ ένας από τους πιο γνωστούς ελληνικούς είναι αυτός της Ροδάνθης…

Red Roses by Igor Levashov - Magnificent bright-red roses, oil on ...
‘Red roses’-Igor Levashov.

Η Ροδάνθη, το κορίτσι που χάρισε το όνομα του στο τριαντάφυλλο….

Η Ροδάνθη ήταν μια νέα κοπέλα που ζούσε κάποτε στην παλιά Κόρινθο. Οι θεοί της είχαν χαρίσει σπάνια ομορφιά και σοφία. Συχνά οι σοφοί της πόλης συγκεντρώνονταν στο σπίτι της για να θαυμάσουν την ομορφιά και την εξυπνάδα της.

Μια μέρα η Ροδάνθη κάλεσε μερικούς φίλους στο σπίτι της για να περάσουν μαζί μερικές ευχάριστες ώρες τρώγοντας, πίνοντας και συζητώντας. Μα το κρασί που τους πρόσφερε ήταν άφθονο κι οι καλεσμένοι της μέθυσαν. Ένας για να την πειράξει της είπε ότι μια γυναίκα δεν μπορεί ποτέ να παραβγεί στην εξυπνάδα και τη σοφία με έναν άνδρα. Εκείνη του απάντησε ότι η σοφία δεν είναι προνόμιο των ανδρών. «Μην ξεχνάς την Αθηνά που ονομάστηκε θεά της σοφίας, ενώ κανένας από τους άνδρες θεούς δεν ονομάστηκε έτσι», του είπε.

Η απάντησή της εξαγρίωσε κάποιους από τους καλεσμένους της, οι οποίοι θεώρησαν ότι τα λόγια της ήταν προσβολή απέναντι στους θεούς. «Τέτοια προσβολή απέναντι στο μεγάλο Δία τιμωρείται μόνο με θάνατο!», φώναξε κάποιος.

Η Ροδάνθη αντιλήφθηκε ότι δεν υπήρχε τρόπος να ηρεμήσει τους φίλους της και επειδή φοβήθηκε για τη ζωή της, έτρεξε προς την πόρτα για να βγει από το σπίτι. Οι εξαγριωμένοι καλεσμένοι τινάχτηκαν από το τραπέζι κι έτρεξαν ξωπίσω της για να την προλάβουν. Απελπισμένη όρμησε μέσα στο ναό της Άρτεμης για να σωθεί. Ήλπιζε ότι οι διώκτες της θα σέβονταν τον ιερό χώρο και δε θα τολμούσαν να της κάνουν κακό. Τρομοκρατημένη ζάρωσε πάνω στο άγαλμα της θεάς, όμως εκείνοι δε δίστασαν καθόλου, το κρασί είχε θολώσει την κρίση τους. Ο πρώτος που πήγε να την αγγίξει έβγαλε μια κραυγή γεμάτη έκπληξη και πόνο. Η όμορφη νέα είχε εξαφανιστεί και στη θέση τις υπήρχε τώρα ένα φυτό με υπέροχα λουλούδια, αλλά με κλαδιά γεμάτα μυτερά αγκάθια.

Η θεά Άρτεμη μεταμόρφωσε τη Ροδάνθη σε λουλούδι για να τη σώσει από τη μανία των μεθυσμένων φίλων της και γέμισε τα κλαδιά με αγκάθια για να προστατεύεται από τους εχθρούς του.

Σε μια παραλλαγή του ίδιου μύθου, μνηστήρες πολιορκούν τη Ροδάνθη, η οποία όμως δεν επιθυμεί κανέναν. Νευριασμένη η θεά Άρτεμης, βλέποντας τη μανία των ανδρών, μεταμορφώνει τη Ροδάνθη σε τριανταφυλλιά και τους μνηστήρες σε αγκάθια.

Ρόδα μ’ είρηκας (με ρόδα μ’ εστόλισες)

Σαπφώ

‘Ρόδο’ το άνθος της ροδέας ή ροδής των αρχαίων Ελλήνων, ρόδον λέξη αρχαία Ελληνική, η ονομασία του βασιλιά των λουλουδιών και του κατ’ εξοχήν λουλουδιού του έρωτα, του τριαντάφυλλου.

Ένας ωραίος μύθος της αρχαιότητας λέει πως κάποτε οι Θεοί διασκέδαζαν στον ουρανό και έπιναν το αγαπημένο ποτό τους, το νέκταρ. Κάποια στιγμή ο Έρως, συνοδός μόνιμος της θεάς της ομορφιάς, Αφροδίτης, ακούμπησε με το φτερό του τον κρατήρα των Θεών. Το νέκταρ κύλησε από τον ουρανό και έπεσε στη γη… Εκεί που έπεσε φύτρωσε το κόκκινο ρόδο…

Άννα Αγγελοπούλου: Η ψυχή του τριαντάφυλλου. Ένας πίνακας του ...
Η ψυχή του τριαντάφυλλου. Ένας πίνακας του J. W. Waterhouse

Πηγή έμπνευσης δημιουργών στην γλυπτική, ζωγραφική και στη λογοτεχνία το τριαντάφυλλο διατίθεται στην αγορά σε ποικιλία χρωμάτων. Κάθε χρώμα έχει την δική του σημειολογία.

Τα κόκκινα τριαντάφυλλα εκφράζουν την αληθινή αγάπη, τον σεβασμό, τη δύναμη και το πάθος.Τα ροζ τριαντάφυλλα αντιπροσωπεύουν τρυφερά συναισθήματα, όπως η χαρά, η ευχαρίστηση, ο θαυμασμός.Τα λευκά τριαντάφυλλα αντιπροσωπεύουν την αθωότητα.Τα κίτρινα τριαντάφυλλα συμβολίζουν την ζεστασιά, την φιλία, την τρυφερότητα, ενώ είναι το μόνο χρώμα τριαντάφυλλων που δεν εκφράζει τον ρομαντισμό και τον έρωτα.Τα πορτοκαλί τριαντάφυλλα θυμίζουν την φωτιά και γι αυτό συμβολίζουν το πάθος, την ενέργεια, τον ενθουσιασμό.Τα ανοικτά μωβ τριαντάφυλλα συνδέονται με την γοητεία και τον «έρωτα με την πρώτη ματιά».Τα σκούρα μωβ τριαντάφυλλα είναι δείγματα ευημερίας και ευζωίας. Ένα μπλε τριαντάφυλλο αγγίζει την τελειότητα και συμβολίζει την επιθυμία για το ανεκπλήρωτο. Τα πράσινα τριαντάφυλλα είναι σύμβολα της αρμονίας και της γονιμότητας. Ενώ, τέλος,τα μαύρα τριαντάφυλλα συμβολίζουν το τέλος και τον αποχαιρετισμό….

Τα τριαντάφυλλα και η Ορθόδοξη Πίστη …

«Ρόδον το αμάραντον, χαίρε,
η μόνη βλαστήσασα,
το μήλον το εύοσμον,
χαίρε, η τέξασα,
το οσφράδιον των πάντων Βασιλέως
χαίρε, απειρόγαμε,
κόσμου διάσωμα».
(Ακάθιστος Ύμνος, τρίτο τροπάριο, α’ ωδή, στους Χαιρετισμούς),
Κανόνας Ιωσήφ Υμνογράφου.

Και λίγες πληροφορίες για την καλλιέργεια της τριανταφυλλιάς από την κ. Μαρία Νιζάμη, Γεωπόνο Φυτικής παραγωγής Γ.Π.Α.

Η Τριανταφυλλιά ανήκει στην οικογένεια Rosaceae. Υπάρχουν ποικιλίες: Δενδρώδεις/Θαμνώδεις/Πολυανθείς/Αναρριχώμενες/Ημιαναρριχώμενες/Μινιατούρες/Εδαφοκάλυψης
Το χρώμα του άνθους ποικίλει. Μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα υπήρχαν μόνο κόκκινα, λευκά και ροζ τριαντάφυλλα, ενώ έπειτα δημιουργήθηκαν ποικιλίες με χρώματα όπως κίτρινο, πράσινο, βιολετί και σκούρο καφέ ή βυσσινί.

Καλλιεργητικές Φροντίδες γενικά και για τριανταφυλιές σε γλάστρες και ζαρτινιέρες.

Φυτεύουμε το φυτό γυμνόρριζο από Νοέμβριο μέχρι Μάρτη ή στη διάρκεια όλης της χρονιάς σε γλάστρα ή με μπάλα χώματος./Κλαδεύουμε τέλος Γενάρη – αρχές Φλεβάρη, μετά την πτώση των φύλλων και πριν αναπτυχθούν τα καινούργια./ Λίπανση κάθε φορά μετά την άνθηση, με λίπασμα ειδικό για τριανταφυλλιές, διαλυμένο σε νερό./Ψεκάζουμε για ωίδιο, μελίγκρα, ψώρα και τετράνυχο από το τέλος της άνοιξης και για όλη τη ζεστή περίοδο, επειδή η ζέστη ευνοεί τις ασθένειες και τους εχθρούς της τριανταφυλλιάς.

Χρήσιμες συμβουλές

Φυτέψτε την σε μέρος ηλιόλουστο και απάνεμο. Μη φυτεύετε σε μέρη με παχιά σκιά./Αν θέλετε να φυτέψετε σε μέρος που υπήρχε και παλαιότερα τριανταφυλλιά, πρέπει να αλλάξετε πρώτα το παλιό χώμα σε βάθος 50 εκ./Αν πρόκειται να τη φυτέψετε σε ζαρντινιέρα, φτιάξτε μίγμα από 3 μέρη κοκκινόχωμα, 1 μέρος τύρφης και 1 μέρος ποταμίσιας άμμου./Πριν ποτίσετε, ελέγχετε την υγρασία του χώματος σε βάθος 5 εκ./Η πιο κατάλληλη στιγμή για να κοπεί ένα τριαντάφυλλο είναι όταν το μπουμπούκι έχει ανοίξει τόσο, ώστε να φαίνεται το χρώμα του άνθους. Καλύτερα να το κόψετε πρωί και λίγο πιο πάνω από ένα φύλλο./Μην κόβετε τριαντάφυλλα την πρώτη χρονιά που φυτέψατε το φυτό./Οι νεαρές τριανταφυλλιές δεν πρέπει να κλαδεύονται καθόλου τον πρώτο χρόνο της φύτευσής τους.

«Γίνεται να χωρίσω από τον εαυτό μου
ή απ’ την ψυχή μου που στο στήθος μου φωλιάζει;
Τριαντάφυλλό μου, είσαι το παν για εμένα!».

Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

Καλή επιτυχία σε όσους θελήσουν να φυτέψουν τριανταφυλλιά σύμφωνα με τις οδηγίες της κ. Νιζάμη, Καλή επιτυχία και σε όσους θελήσουν να φτιάξουν γλυκό τριαντάφυλλο με την παραδοσιακή συνταγή της Χίου.

Υλικά

  • 100 gr. ροδοπέταλα από εκατόφυλλα μαγιάτικα τριαντάφυλλα
  • 500 gr. ζάχαρη
  • 200 ml νερό
  • 1 κουταλάκι του γλυκού ξινό

Εκτέλεση.

1. Αφαιρούμε τα ροδοπέταλα από τα τριαντάφυλλα.
2. Ζυγίζουμε τα ροδοπέταλα και τα πλένουμε προσεκτικά ως εξής: τα τοποθετούμε σε βαθύ σκεύος με αρκετό νερό. Αφού τα ξεπλύνουμε, τα στραγγίζουμε.
3. Σε μικρή κατσαρόλα ρίχνουμε το νερό και τη ζάχαρη. Τοποθετούμε την κατσαρόλα σε υψηλή θερμοκρασία και αφήνουμε το μίγμα να βράσει για 1 λεπτό (μετράμε 1 λεπτό από τη στιγμή που το νερό αρχίσει να κοχλάζει).
4. Προσθέτουμε τα ροδοπέταλα και το ξινό. Αφήνουμε το μίγμα να βράσει ακόμη 6 λεπτά.
5. Αποσύρουμε την κατσαρόλα από το μάτι της κουζίνας και αφήνουμε το γλυκό να κρυώσει.
6. Τοποθετούμε το γλυκό σε αποστειρωμένο και στεγνό βαζάκι.

Πηγή συνταγής: masticnews.gr. Ευχαριστώ την σελίδα καθώς και την κ. Μαρία Νιζάμη Γεωπόνο Φυτικής Παραγωγής Γ.Π.Α. για τις βοτανολογικές πληροφορίες.

«Η μόνη αιώνια ποίησις είναι τα ρόδα και τα άστρα» (παλαιό γνωμικό).