Έκθεση έργων Βασίλη Βλασίδη στη Χίο

Αντιστασιακός αυτοδίδακτος ζωγράφος.

                            1907-1997

Πάμε Χίο, πάμε Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Χίου και στην αίθουσα εκθέσεων του Κέντρου, όπου και από τις 3 Αυγούστου ‘τρέχει’ η έκθεση έργων  του αντιστασιακού καλλιτέχνη Βασίλη Βλασίδη την οποία οργανώνει η Τομεακή Επιτροπή Χίου του ΚΚΕ στα πλαίσια του εορτασμού των 100 χρόνων του ΚΚΕ.

Βασίλης Βλασίδης. Γεννημένος το 1907 στην Κωνσταντίνου πόλη την εγκαταλείπει στα 17 του για την Αθήνα όπου η μάχη για την καθημερινότητα και τον βιοπορισμό σκληρή. Ελλάδα , Αθήνα και τον Φεβρουάριο  του 1997 ο Βασίλης Βλασίδης μετά από μια προσωπική και ζωγραφική διαδρομή 90 χρόνων εγκαταλείπει την γη που τόσο αγάπησε μα και που τόσο τον πλήγωσε, την εγκαταλείπει αφήνοντας στην θέση του… το έργο του το καλλιτεχνικό, τις ζωγραφικές  δημιουργίες, δημιουργίες αυτοδίδακτου ζωγράφου , δημιουργίες ‘σφραγίδα’ μιας ιστορικής εποχής.

Αυτής του εμφυλίου πολέμου…. Ο Βασίλης Βλασίδης χάνει 10 χρόνια της ζωής του εξόριστος για τις πολιτικές του θέσεις-απόψεις (αντιστασιακός του ΕΑΜ), στα νησιά εκτόπισης αντιφρονούντων με πρώτο σταθμό την Ικαρία το 1946. Και μέχρι το τέλος ‘του μαρτυρίου του’ το 1956 θα περάσει κι από τον Αη- Στράτη και από το νησί της Μακρονήσου. Αυτή ακριβώς η ατομική ακούσια εμπειρία του είναι που θα μεταφέρει ο Βασίλης Βλασίδης στο χαρτί και στον καμβά αποτυπώνοντας την Ιστορία της περιόδου: Αντίσταση, Εμφύλιο, Εξορίες, βασανιστήρια, θανάτους, όλη η μαύρη σελίδα της 10ετούς του εμπειρίας….

Τα τοπία εξορίας, τα νησιά εκτόπισης, οι εξόριστοι, οι βασανιστές,  πορεία ζωής εχθρών και δικών, όλα όσα κατέγραψαν οι συγγραφείς σε χιλιάδες σελίδες, όλα… στα έργα του Βασίλη Βλασίδη.

Πορτρέτα Εξορίας, ο τίτλος της έκθεσης έργων του δημιουργού που εκθέτει το Ομήρειο και… σας περιμένουν.

Η Ιστορία του τόπου μας δεν πρέπει να ξεχαστεί. Ούτε κ αυτοί που την ‘έγραψαν’. Ιδίως οι αγωνιστές που είχαν στρατευθεί σ’ ένα ιδανικό, που αγωνίστηκαν με πείσμα, πίστη και πάθος  και χωρίς να ζητήσουν ανταλλάγματα.

Αγωνιστές-ιδεολόγοι όπως και ο αυτοδίδακτος ζωγράφος Β.Β., που με την σειρά του προσεγγίζοντας με καλλιτεχνικό ‘βλέμμα’ τους συνεξόριστους ομοϊδεάτες του ‘έγραψε’ με τις ζωγραφιές του τις πιο μαύρες σελίδες της νεώτερης ιστορίας μας.

Βασίλης Βλασίδης: και στα εγκαίνια της έκθεσης έργων του την Παρασκευή 3 του μήνα στο Ομήρειο της Χίου η μία εκ των ομιλητών της εκδήλωσης ζωγράφος, χαράκτρια και πρόεδρος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας κ. Εύα Μελά μεταξύ άλλων δήλωσε για το λεύκωμα του ομότεχνου της Βασίλη Βλασίδη <Ο Ανυπότακτος του ονείρου> που παρουσιάστηκε στην εκδήλωση…

…Με την λήξη του β’ Παγκοσμίου πολέμου πολλοί καλλιτέχνες σύρθηκαν στην εξορία. Γνωστοί για το έργο τους και την πολιτική τους δράση όχι μόνο δημιούργησαν έργα σημαντικά αλλά κι έστησαν τα μεγάλα <Πανεπιστήμια  εξορίας>, δίδαξαν και διδάχτηκαν μαζί με τους άλλους εξόριστους πολιτική, , ιστορία, φιλοσοφία αλλά και τέχνη.

Από τους κυριότερους δασκάλους τέχνης στην εξορία ήταν ο Χρήστος Δαγκλής που δίδασκε χαρακτική και ο Γιάννης Ρίτσος που δίδασκε ακουαρέλα.

Για το Γιάννη Βλασίδη και το έργο του μάθαμε σχετικά πρόσφατα και αυτό το χρωστάμε στον Κώστα Λυγιαζή που συγκέντρωσε τη δουλειά του Κώστα Βλασίδη, τη φρόντισε και εξέδωσε με πρωτοβουλία του ένα σημαντικό λεύκωμα, μέρος του οποίου παρουσιάζεται σε αυτήν την εξαιρετικά σημαντική έκθεση στο Ομήρειο στην Χίο…

Παρότι αυτοδίδακτος ο Βλασίδης είναι ταλαντούχος και φτάνει στην εξορία με μια σχετική ωριμότητα καλλιτεχνικά. Αυτό το διαπιστώνει κανείς από τα έργα του πριν την εξορία. Στην εξορία διδάσκεται από την  φύση, την καθημερινότητα της εξορίας που παρακολουθεί με το μολύβι του, αλλά κύρια ρουφάει γνώσεις γύρω από την τέχνη τον ανθό της διανόησης που βρίσκεται στην εξορία : Μαθαίνει από τους άλλους, με το έμφυτο και μεγάλο ταλέντο του, μαθαίνει από την φύση και τα χρώματα και σχήματα της, αυτό φαίνεται στα τοπία των τόπων εξορίας που σχεδιάζει, μαθαίνει από το ίδιο του το συναίσθημα και από την παρατήρηση των συνεξόριστων: ο Βλασίδης απλά διατυπώνει σχεδιαστικά και χρωματικά όσα έζησε.

Βέβαια ο Βλασίδης δεν ήταν μια τυχαία περίπτωση. Ως μέλος και στέλεχος του ΚΚΕ, συμμετείχε ενεργά στην Επιτροπή Διαφώτισης της ΚΟΑ, την περίοδο που επικεφαλής της ήταν η Ηλέκτρα Αποστόλου.

Βλέποντας τη δουλειά του Βασίλη Βλασίδη, αλλά και των άλλων μεγάλων καλλιτεχνών της εξορίας αναρωτιέται κανείς: Τι είναι εκείνο το στοιχείο που κάνει να βγαίνει τέτοια δύναμη μέσα από τον ίσκιο του θανάτου; Δίπλα τους κείτονταν νεκροί. Και ήξεραν κάθε στιγμή και οι ίδιοι ότι μπορεί να ήταν την άλλη μέρα νεκροί. ..

Απίστευτα βασανιστήρια, η φάλαγγα, το τσουβάλι με τη γάτα, το μαρτύριο της πέτρας, οι εκτελέσεις, η Χαράδρα και τόσα άλλα…

Πόσοι τρελάθηκαν, πόσοι πέθαναν. Κι όμως μέσα από την ζωγραφική του Βλασίδη βλέπουμε σκηνές καθημερινές, ανθρώπινες: το διάβασμα του γράμματος, παίζοντας μουσική, παίζοντας σκάκι, τάβλι, κουβεντούλα στη σκηνή, μπουγάδας κ.ά.

Ποια προσωπικότητα είχαν αναπτύξει αυτοί οι καλλιτέχνες μέσα από τη σχέση τους με την οργανωμένη πάλη, με το ΚΚΕ, και τους έκανε τόσο μα τόσο δυνατούς;

Η απάντηση βρίσκεται στο συλλογικό όραμα μιας νέας κοινωνίας, μιας κοινωνίας δικαίου, ισότητας. Το όραμα της Λαϊκής Εξουσίας, της εργατικής εξουσίας, χωρίς διαμεσολαβητές. Με την βεβαιότητα του δίκιου, της σωστής επιλογής, της καθαρότητας στον προσανατολισμό: ή με την πλουτοκρατία και τους εκφραστές της ή με την εργατική τάξη και τους δικούς της Χριστούς, τους δικούς της Άγιους που μας λέει ο Γ. Ρίτσος…. Και σίγουρα με την πεποίθηση ότι εδώ, στον αγώνα, στη φυλακή, στην εξορία, ήταν ο ένας για όλους κι όλοι για τον ένα… Χωρίς καμμιά μικροαστική σκέψη στο πίσω μέρος του κεφαλιού, να κυνηγήσουν μια ζωή <τακτοποιημένη>, νοικοκυρεμένη, ήσυχη, μακριά από κινδύνους, να ιδιωτεύσουν…

Αντίθετα αντέχανε τον πόνο και τον θάνατο γιατί ήταν <σύντροφοι>. Και δεν υπάρχει σπουδαιότερη λέξη από αυτή. <Σύντροφοι>… Η λέξη αυτή που σηματοδοτεί την απόφαση, τη συλλογικότητα, την αυταπάρνηση. Την κοινή πορεία προς ένα κοινό στόχο με ένα κοινό ιδανικό.

Απέδειξαν με τη ζωή τους και με ον θάνατο τους πολλοί ότι ο άνθρωπος αυτός ο μικρός κι ασήμαντος γίνεται όταν οι περιστάσεις το καλούν ΜΕΓΑΣ, γίγας. Ο καθημερινός εργάτης, που μέσα από την συλλογική κομματική δράση μορφώνεται, και διαμορφώνεται, αναπτύσσει την ευαισθησία του, αναπτύσσεται μέσα από τον αγώνα ο ίδιος, καλλιεργεί το συλλογικό ΕΓΩ… μέσα από τη συλλογική εμπειρία χτίζει τη συνείδηση του. Και το στοιχείο, το στοιχείο του δίκιου, του συλλογικού οράματος, της γνώσης των νομοτελειών της εξέλιξης η συντροφικότητα είναι αυτό που τους άνδρωσε και τους στήριξε.

Ο εξόριστος μελετά την ιστορία ταξικά. Μελετά συλλογικά. Διδάσκεται στις δύσκολες συνθήκες και μαζί διδάσκει. Οι μαρτυρίες λένε ότι ο καθένας δίδασκε ότι ήξερε: ιστορία, φιλοσοφία, ξένες γλώσσες, τέχνες…. Και διδάσκονταν μαζί γιατί ήξεραν πως η γνώση είναι δύναμη. Και χρειάζεται στις ώρες αυτές η γνώση των νόμων της εξέλιξης του κόσμου, η επιστημονική γνώση ότι ο κόσμος αυτός πρέπει να αλλάξει και θα αλλάξει.

Πραγμάτωναν αυτό που έγραψε ο ποιητής Ναζίμ Χικμέτ: <αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ, αν δεν καούμε όλοι μας, πως θα γεννούνε τα σκοτάδια λάμψη>…

Και, μετά την αναφορά της κ. Εύας Μελά στα δρώμενα, η συνέχεια του άρθρου….

Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Χίου:

 Στην έκθεση ζωγραφικής την βραδιά των εγκαινίων 3 του Αυγούστου, στα πλαίσια της εκδήλωσης-όπως ήδη αναφέρθηκε-, στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε  και  η παρουσίαση του λευκώματος ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΛΑΣΙΔΗΣ < Ο Ανυπότακτος του Ονείρου>/έκδοση: Κώστας Λυγιαζής.

Πορτραίτα εξορίας ο τίτλος της έκθεσης έργων Β. Βλασίδη που θα ‘τρέχε’ στο Ομήρειο από 3-20 Αυγούστου.

Χιώτες και τουρίστες εσωτερικού επισκεφθείτε την …

Για τους υπόλοιπους, μικρή επιλογή έργων του με πρώτο το έργο που συγκλονίζει: η αποτύπωση στον καμβά του ασύλληπτου πόνου του πατέρα όταν μαθαίνει τον θάνατο του γιού του. Συνεξόριστος του ζωγράφου στον Αη-Στράτη ο Νίκος Πασχαλίδης θα αποτυπωθεί στον πίνακα του Β.Β., με νεκρά μάτια, μάτια θανάτου, με διάχυτο τον απέραντο πόνο για την εκτέλεση του γιού, το… απόλυτο κενό μετά την εκτέλεση μα και… περηφάνια, αξιοπρέπεια. –Την ιστορία του θεωρούμενου από τους πλέον αντιπροσωπευτικούς πίνακες του Β.Β., κατέγραψε ο ομότεχνος και συνεξόριστος του ,ο γνωστός καλλιτέχνης Γ. Φαρσακίδης.

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Advertisements

Τα Ικαριώτικα νέα δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.