H Μαίρη Παπακωνσταντίνου μιλά για τον Νίκο Ίκαρη

Νίκος Ίκαρης(Αϊβαλιώτης), ο διάσημος γλύπτης από το μικρό χωριό Χρυσόστομο της Ικαρίας και μια φωτογραφία…

ikaris
Φωτογραφία ντοκουμέντο*. 1956. Πολυτεχνείο. ΑΣΚΤ. Νίκος Ίκαρης καθιστός δεξιά με την εφημερίδα και ακριβώς πίσω του όρθια με το μαύρο παλτό η Μαίρη Παπακωνσταντίνου.

Στην προσπάθεια ανεύρεσης στοιχείων για την χαμηλών τόνων Αθηναία καλλιτέχνιδα ζωγράφο και ποιήτρια Θεώνη Κλεόπα που ‘έφυγε’ πρόσφατα ,για τη συγγραφή άρθρου καλλιτεχνικού εντύπου, τα βήματα μου με οδήγησαν στην διεθνούς φήμης γλύπτρια κ. Μαίρη Παπακωνσταντίνου με την οποία και υπήρξαν συμφοιτήτριες.

-Δυστυχώς κ. Γαΐλα δεν έχω στην κατοχή μου κάποια φωτογραφία της ομοτέχνου μου για να σας δώσω και δεν έχω ούτε βιογραφικό της μόνο λίγα σκίτσα της και μια ποιητική συλλογή της.

Στη φωτογραφία στο βιβλίο σας Γλυπτική Διαδρομή που είστε με τους συμμαθητές σας της Σχολής Καλών Τεχνών δεν είναι και η αείμνηστη Θεώνη Κλεόπα;

-Όχι. Απουσίαζε εκείνη την ημέρα όπως και μερικοί ακόμα συμφοιτητές μας. Απεναντίας στη φωτογραφία αυτή των αποφοίτων του 1956 και καθιστός στην πρώτη σειρά μα ήδη αριστούχος απόφοιτος της Σχολής ο εκλεκτός φίλος Νίκος Ίκαρης που τότε-το 1956 ήδη ζούσε και σπούδαζε στο εξωτερικό. Γιατί από όλους της φωτογραφίας σας αναφέρω αυτόν; Ο Νίκος και η Θεώνη που και εκείνη ήταν αρκετά μεγαλύτερης ηλικίας από εμένα είχαν μια ιδιαίτερη προσωπική σχέση διάρκειας πολλών ετών κι αν ζούσε η Θεώνη θα σας μιλούσε για εκείνον -με έχετε ενημερώσει για την έρευνα σας με θέμα τον γλύπτη Ίκαρη-, κι αν ζούσε ο Νίκος θα σας μίλαγε για την Θεώνη… Σταθήκατε άτυχη…

Ο Νίκος Ίκαρης κ. Παπακωνσταντίνου ήταν αρκετά μεγαλύτερος σας και ήδη πτυχιούχος της ΑΣΚΤ πως βρέθηκε … στη φωτογραφία;

-Μόλις είχε έρθει από την Αμερική και ήρθε στη Σχολή -όπως πάντα μετά από κάθε ταξίδι του-, για να δει τον καθηγητή του τον αείμνηστο Μιχάλη Τόμπρο που είναι και μαζί μας στη φωτογραφία και ο καθηγητής που είχε ιδιαίτερη αδυναμία στον Νίκο του ζήτησε να φωτογραφηθεί μαζί μας. Όπως σας είπα η Θεώνη Κλεόπα φίλη δική μου και του Νίκου εκείνη την ημέρα απουσίαζε.

Ο Ίκαρης είναι ο καθιστός νεαρός στην πρώτη σειρά στην άκρη με το ανοικτόχρωμο σακάκι κ. Π;

-Ναι. Και , θα έλεγα ότι η φωτογραφία τον αδικεί. Ήταν αρκετά εντυπωσιακός νεαρός. Γιαυτό κι η μεγάλη του επιτυχία… στο ωραίο φύλο….

Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτόν.

-Ο Νίκος αγαπούσε πολύ την πατρίδα του την Ικαρία. Και ήταν αυτό που με έκανε να συνδεθώ φιλικά μαζί του από το 2ο έτος των σπουδών μου τότε που τον πρωτογνώρισα.Εγώ από τη Χίο που τη λάτρευα, δυο νησιώτες… Τον καλούσα στο εργαστήρι μου Ρόδου 10 στην πλατεία Αμερικής και πήγαινα κι εγώ στο δικό του κάπου στο κέντρο, εργαστήρι που το κράτησε από τα νεανικά του χρόνια και δούλευε σ’ αυτό κάθε φορά που ερχόταν από την Νέα Υόρκη. Κάθε φορά που ερχόταν από την Αμερική το πρώτο που έκανε ήταν να επισκέπτεται τα μουσεία, να συναντά την Θεώνη και φυσικά κι εμένα τη Χιώτισα φίλη του.

κ. Παπακωνσταντίνου ο χαρακτήρας του Ίκαρη;

-Ένα ευγενικό παιδί με μεγάλη καλλιέργεια και έμφυτη ευγένεια. Ήθελε σε κάθε του έργο να δίνει ποιότητα, ήθελε τα έργα του να έχουν ανάλογη προσωπικότητα. Όταν είχε έρθει από τη Νέα Υόρκη γύρω στο ’60, α!, σας είπα πως κάθε φορά που ερχόταν φρόντιζε να συναντά όσους ποιο πολλούς συναδέλφους μπορούσε για ενημέρωση κλπ, λοιπόν είδε έργα μου και μου είχε πει:

-< Μπράβο Μαίρη, προχώρησες πολύ. Νοιώθω ότι ασκεί επιροή στο έργο σου η Κυκλαδίτικη τέχνη. Συνέχισε στο ίδιο στυλ με έμπνευση το Αιγαίο. Ξέρεις, Μαίρη, το DNA μας είναι φορτωμένο από την Αιγαιοπελαγίτικη Τέχνη που ήταν η πρώτη που ξεκίνησε στην Ελλάδα και εμείς σαν Αιγαιοπελαγίτες έχομε μια ξεχωριστή υποχρέωση απέναντι στον πολιτισμό μας. Σωστά Μαίρη;>

– Καλός συνάδελφος κ. Γαΐλα, με αξιόλογο έργο και μια φράση του που μου έλεγε συχνά και δεν θα ξεχάσω: Όπου και να πάω Μαίρη, η πατρίδα με συντροφεύει…

κ. Παπακωνσταντίνου επίπονο για εσάς να μιλάτε για την Θεώνη και τον Ίκαρη φίλους αγαπημένους που έφυγαν. Σας ευχαριστώ για τις πληροφορίες παρά την συγκινησιακή σας φόρτιση λόγω του πρόσφατου χαμού της εκλεκτής Θεώνης. Κοιτάζοντας την σπάνια αυτή φωτογραφία που θα δημοσιευθεί για πρώτη φορά στον τύπο, μήπως θα μπορούσατε έτσι ‘τιμητικά’ να μας πείτε κάτι για τους υπόλοιπους στη φωτογραφία συμφοιτητές σας;

-Σας είπα ήδη ότι κάποιοι έλειπαν. Αλλά κι από αυτούς που είναι στη φωτογραφία , λοιπόν, αν ζει ,ζει μόνο ένας. Όλοι οι άλλοι είναι νεκροί…

Συγγνώμη, σας λύπησα…

-Παρακαλώ, κ. Γαΐλα. Ξέρετε όλοι αυτοί που βλέπετε στην φωτογραφία ένας κι ένας… Ο Ίκαρης καθιστός στο σκαλί μπροστά μου… και … και… λοιπόν γράψτε μερικά ονόματα…. Κώστας Σεφερλής που έχει κάνει μεταξύ άλλων το πασίγνωστο γλυπτό Βόρεια Ήπειρος, Η Γαβριέλα Σίμωση -πέθανε το 1999- ,5 χρόνια δηλαδή μετά το θάνατο του Νίκου την ημέρα των Χριστουγέννων στη Νέα Υόρκη. Γνωρίζετε ότι η Γαβριέλα ήταν η σύζυγος του Γιάννη Γαΐτη; Το παιδί κάτω το πρώτο καθιστό από αριστερά ξέρετε ποιος είναι; Ο μέγας γλύπτης Γεράσιμος Σκλάβος που το 1967 τον καταπλάκωσε ένα γλυπτό του στο εργαστήρι του… Αυτός εδώ με το λευκό πουκάμισο ο όρθιος και πιο ψηλός έφυγε το 2004, είναι ο γλύπτης Κώστας Περάκης, ανήκε στο ΚΚΕ, στου Ζωγράφου,νομίζω, ήταν το εργαστήρι του…

κ. Παπακωνσταντίνου, μετά το τσάι και για να ‘ελαφρύνει’ λίγο η ατμόσφαιρα εκτός από την μακροχρόνια φιλία σας με τον Ίκαρη μαζί του σας συνέδεε το κοινό πάθος για την γλυπτική ,για το Αιγαίο για τον πολιτισμό της Ελλάδας. Υπάρχει και κάτι άλλο κοινό , θα μας το αποκαλύψετε;

Εντάξει. Ασφαλώς αναφέρεστε, στην αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ναι, στην γοργόνα που την έχετε φιλοτεχνήσει και οι δυο ,Παπακωνσταντίνου και Ίκαρης, δυο διάσημοι Αιγαιοπελαγίτες. Η δική του Γοργόνα στο σταθμό στο Μαρούσι, η δική σας στην είσοδο του λιμανιού των Οινουσών γενέθλιο του πατέρα σας νησί. Το κάθε έργο ξέχωρης τεχνοτροπίας, θέμα κοινό.

-Σαφώς. Όταν ο Νίκος δημιουργούσε την Γοργόνα του με κάλεσε στο εργαστήρι του να τη δω. Ήμουν η πρώτη που είδα τη γοργόνα του, μα εκείνος τη δική μου την είδε τοποθετημένη…

gorgona
Αριστερά η Γοργόνα του Ίκαρη στο σταθμό ΗΣΑΠ του Αμαρουσίου που τοποθετήθηκε το 1972 & Δεξιά η Γοργόνα της Μαίρης Παπακωνσταντίνου στην είσοδο του λιμανιού των Οινουσών που τοποθετήθηκε το 1987.

*Φωτογραφία φοιτητών ΑΣΚΤ: βιβλίο Γλυπτική Διαδρομή/ Μαίρη Παπακωνσταντίνου/ εκδόσεις άλφα πι/ Χίος 2011.

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

ΥΓ:Στη φωτογραφία του banner αριστερά είναι η γλύπτρια Μαίρη Παπακωνσταντίνου σε πρόσφατη φωτογραφία και δεξιά ο Νίκος Ίκαρης το 1956

Advertisements

Τα Ικαριώτικα νέα δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s