Άγιος Γεώργιος ο Χιοπολίτης-26 Νοεμβρίου 1807-2 αιώνες μετά…

Χίος. Βόρειο Αιγαίο. 1785. Έτος γέννησης στο βορειοχώρι του νησιού το Πιτυός του μικρού Γιώργη γιού του φτωχού χωρικού Παρασκευά που χάνει πρόωρα τη γυναίκα του Αγγερού και τα παιδιά του θα μεγαλώσουν στα χέρια μητρυάς. Φτώχεια στο μεσαιωνικό αυτό χωριό με τον Βυζαντινό Πύργο κατάλοιπο της παλιάς δόξας του ,όμως σκλαβωμένου τώρα στους Τούρκους νησί της Χίου.Πιτυός -αρχαία ονομασία του χωριού όπως άλλωστε και το νησί της Χίου ονομαζόταν στην αρχαιότητα Πυτιούσα από τα πολλά πεύκα. Περασμένες δόξες, τώρα φτώχεια, σκλαβιά στους Τούρκους, τρόμος και πείνα. Ο πατέρας Παρασκευάς εμπιστεύεται το μικρό του αγόρι Γιωργή σε τεχνίτη ξυλογλυπτικής τον Βισεντζή για μεροκάματο και να μάθει την τέχνη. Αυτός παίρνει μαζί του το παιδί στο γειτονικό νησάκι τα Ψαρά όπου πάει για ξυλογλυπτική εργασία στον εκεί ναό του Αγίου Νικολάου. Μικρό παιδάκι ο Γιωργής σε παιχνίδι με άλλα παιδιά μπαίνει σε λαχανόκηπο και κόβει όπως και τα άλλα πεινασμένα παιδάκια καρπούζι. Τα συλλαμβάνουν και από το φόβο του το μικρό Χιωτόπουλο δηλώνει μωαμεθανός για να γλυτώσει το ξύλο και τις υπόλοιπες τιμωρίες από τους Τούρκους κατακτητές. Φεύγει από Τα Ψαρά σαν Αχμέτ και φτάνει στην Καβάλα σαν Τούρκος που και εδώ φυσικά Τουρκοκρατία. Εφηβεία ταραγμένη, όπως-όπως φυτοζωεί, δουλεύει για την επιβίωση πάντα σαν Αχμέτ και μετά από καιρό με τη νοσταλγία της Χίου και των δικών του το νεαρό πλέον αγόρι επιστρέφει στη πληγωμένη του πατρίδα Χίο και στο γενέθλιο χωριό το Πιτυό (25,5 χιλιόμετρα από πόλη Χίου) στο πατρικό του.Αλλά, από το καράβι κατέβηκε σαν Αχμέτ. Τώρα; Αποκαλύπτει στον βασανισμένο και θρήσκο πατέρα του την αλήθεια. Εκείνος που τόσα χρόνια είχε χαμένα τα ίχνη του Γιωργή του και τον νόμιζε σκοτωμένο από τους Τούρκους, με βαθιά συγκίνηση τον συγχωρεί και τον φυγαδεύει στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας.

Το Αϊβαλί τότε πλούσια Μικρασιατική πόλη φτιαγμένη από κατοίκους της Λέσβου στα τέλη 16ου ή αρχές 17ου αιώνα οφείλει το όνομά του στην τουρκική λέξη ayva(αίβά=κυδώνι) και γι αυτό φέρει στα Ελληνικά και δεύτερη ονομασία Κυδωνίες, ονομασία που χρησειμοποιούσε η Ανώτερη τάξη ενώ ο λαός προτιμούσε το Αίβαλί. Η πόλη βρίσκεται απέναντι από την Λέσβο και βορειοανατολικά της Μυτιλήνης , υπήρξε δε το δεύτερο πιο σημαντικό ιστορικό κέντρο του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας μετά την Σμύρνη. Σήμερα τουρκική πόλη με το όνομα Ayvalik, και με τους τότε Έλληνες κατοίκους του να έχουν υποστεί δοκιμασίες και εξορίες τρείς φορές από τη γή τους. 1821,1917 και τελευταία και οριστικά στην προσφυγιά 1922 με την εκδίωξη του Ελληνικού πληθυσμού(σίκ: ανταλλαγή πληθυσμών).

Γυρνάμε στο Αϊβαλί του 1800 με την μεγάλη ακμή από τα 1773 που οφειλόταν στα προνόμια που παρείχε ο σουλτάνος Σελίμ ο Γ’ στους Έλληνες κατοίκους. Εδώ έρχεται ο Γιωργής , δεν είναι πιά Αχμέτ, είναι πάλι Έλληνας και Ορθόδοξος. Βρίσκει δουλιά σε Έλληνες, ζεί ανάμεσα σε Ελληνικές Χριστιανικές οικογένειες και διάγει βίο απλό, Χριστιανικό στα πρότυπα των τότε Ελληνικών παραδόσεων και ηθών. Γνωρίζει μια νεαρή Ελληνοπούλα, την ερωτεύεται και σπεύδει στην οικογένειά της να τη ζητήσει σε γάμο. Ο αδελφός της νεαρής που όφειλε χρήματα στον Γιωργή για να μην του τα επιστρέψει όπως του ζήτησε ο Γιωργής για να κάνει το γάμο του, καίτοι Έλληνας επειδή γνώριζε το μυστικό του Γιωργή ότι είχε δηλαδή στα παιδικά του χρόνια γίνει μωαμεθανός, τον κατέδωσε στις Τουρκικές Αρχές.

Ήταν 8 του Νοέμβρη του 1807, ο Γιωργής το εργατικό και ήσυχο παιδί του Αϊβαλιού από τη Χίο στα 22 του χρόνια συλλαμβάνεται και βασανίζεται σκληρά λόγω της αλλαξοπιστίας. Οι Τούρκικοι νόμοι ήταν πολλοί σκληροί για όσους άλλαζαν θρήσκευμα και οι βασανιστές του ναι μέν προσπάθησαν πρώτα να τον πείσουν να επανέλθει στον Μωαμεθανισμό αλλά κατόπιν λόγω της σθεναρής του άρνησης και αντίστασης βασανίσθηκε απάνθρωπα και με αβυσσαλέο μίσος από τους διώκτες του. Νύχτα 25ης Νοεμβρίου, χάραμα 26ης και ο Γιωργής οδηγείται από τους Τούρκους στο κέντρο του Αϊβαλί και στη θέση Μπεζεστένι, όπου και θα τον δολοφονήσουν με φρικτό τρόπο.

Γεννήθηκα Χριστιανός και θα πεθάνω Χριστιανός η απάντηση και στις νουθεσίες αλλά και στα βασανιστήρια των Τούρκων για να επιστρέψει στον Μωαμεθανισμό. Ο Γεώργιος από το Πιτυός της Χίου, 22χ ρονο αγόρι κάτοικος Αϊβαλιού , , φτωχός και υπόδουλος όλη του τη ζωή επέλεξε το θάνατο για ομολογία της Πίστης του. Οι Λέσβιοι Αϊβαλιώτες τον αγάπησαν πολύ, τον τίμησαν κτίζοντας Ναό στη θέση μαρτυρίου του-σήμερα τέμενος- και έφεραν πρόσφυγες και οι ίδιοι- την θύμησή του και την αγάπη τους γι αυτόν μαζί τους στην νέα πατρίδα τους την Ελλάδα. Στη Λέσβο,ο γραμμένος στο βιβλίο του Θεού και στην καρδιά των Αϊβαλιωτών και κάθε πιστού Γιωργής εορτάζεται στις προσφυγικές εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου και Αγίου Νικολάου στην Μυτιλήνη καθώς και στον ομώνυμο ναό του: ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΧΙΟΠΟΛΙΤΗΣ στις Νέες Κυδωνίες Λέσβου. Στη πατρίδα του την Χίο τιμάται η μνήμη του στον ομώνυμο ναό στο γενέθλιό του χωριό Πιτυός( ο ναός εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του 2001).Άλλοι Ναοί επ’ ονόματι του Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτη υπάρχουν στο Άκτιο Πρεβέζης καθώς και στον Διόνυσο Αττικής.

Αξίζει να σημειωθεί η ύπαρξη αξιόλογης αγιογραφίας του Αγίου, έργο του 1847 που φυλάσσεται στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ερμούπολης Σύρου όπου ο Άγιος τιμάται ως προστάτης της συντεχνίας των αρτοποιών . Η ασημένια κάρα του Αγίου βρίσκετε-μετά από περιπέτειες- στο Μουσείο Μπενάκη ενώ το 2007, 200 χρόνια μετά το μαρτύριο του Αγίου και τις τόσες γεωπολιτικές, ιστορικές, κοινωνικές αλλαγές στον χάρτη των Βαλκανίων, ο πατέρας Κύριλλος Συκής μετέφερε στη Μονή Προφήτη Ηλία στις Καμάρες Λέσβου τον Δεκέμβρη του 2007 την πέτρα μαρτυρίου του Αγίου…

Γεννήθηκα και θα πεθάνω Χριστιανός… Γιωργής από το Πιτυό Χίου. Άγιος Γεώργιος ο Χιοπολίτης.

Και λίγα λόγια για το εκκλησάκι του Αγίου στον Διόνυσο.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που είχαμε από τον κ. Κωνσταντίνο Σαμωνά με καταγωγή από τα Καρδάμυλα Χίου που την εποχή συγγραφής του αφιερώματος τέλη του 2016 έχει την επίβλεψη του Ναΐδριου, ο ναός κτίστηκε το 1970 από τον Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο διοικητή του εκεί υπάρχοντος στρατοπέδου και αδελφού του ηγέτη της χούντας Γεωργίου Παπαδόπουλου(το έκτισε προς τιμήν του αδελφού του, με χορηγία ιδρύματος Μποδοσάκη).Μετά την πτώση της χούντας και την απομάκρυνση του στρατοπέδου από την περιοχή, το εκκλησάκι ερήμωσε, λεηλατήθηκε και παραδόθηκε στην ενορία Αγίου Γεωργίου Διονύσου. Στον Διόνυσο, λοιπόν, που ζούσαν πρόσφυγες από το Αϊβαλί, ακόμα και πρώτης γενεάς, και είχαν πάντα στην καρδιά τους την επιθυμία να αποκτήσουν ναό επ’ ονόματι του αγαπημένου τους Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτη, επιθυμία που γνώριζαν στον Άγιο Γεώργιο Διονύσου και τελικά επέτρεψαν να γίνει η μετονομασία. Το 1992 η καμπάνα άρχισε να κτυπά, η καμπάνα της εκκλησούλας ίσως με τόν ίδιο ήχο όπως αυτόν της καμπάνας στο Αϊβαλί…

Ο κ. Κωνσταντίνος Σαμωνάς μέλος του Συλλόγου Απανταχού Καρδαμυλίων και του Συλλόγου Αποφοίτων Λιβανίου Γυμνασίου μας πληροφόρησε ότι στον Άγιο Γεώργιο τον Χιοπολίτη Διονύσου(η εκκλησία ανήκει στον Άγιο Γεώργιο Διονύσου), εορτάζεται πάντα και η μνήμη όλων των Χίων Αγίων. Τέλη 2016 και ο Ναός στον Διόνυσο, γραφικό εκκλησάκι που πολλοί επιλέγουν για γάμο και βαπτίσεις,αγιογραφείτε από τον τελευταίο μαθητή του Φώτη Κόντογλου Ιωάννη Παλαμίδη.

Η μνήμη του τιμάται στις 26 Νοεμβρίου, ημέρα μαρτυρίου του, ημέρα μνήμης για την Ορθοδοξία 2 ακόμα μεγάλων< Δούλων Κυρίου>. Του προστάτη των βρεφών Αγίου Στυλιανού και του πολιούχου της Σπάρτης Νίκωνα του Μετανοείτε.

Πηγές: Φώτη Κόντογλου-Μαρτύριον Του Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτη. <Κιβωτός>, Αθήνα 1953.

Pemptousia. gr/ www.Συναξαριστής/ΟρθοδοξίαΕλληνισμός.

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Advertisements

Τα Ικαριώτικα νέα δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s