Ελλάδα-Περιβάλλον: Λιοντάρι

Το τελευταίο άρθρο μου της σειράς ΕΛΛΑΔΑ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ-χλωρίδα και πανίδα της χώρας μας-δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς παρά να το αφιερώσουμε στον βασιλιά των ζώων το … λιοντάρι.

…Λιοντάρι κι Ελλάδα; Σαφώς και δεν είναι παράλογο. Γιατί μπορεί σήμερα στην Ελληνική επικράτεια, τα δάση και τά όρη να μην ζούν λιοντάρια(αυτό να’ναι σίγουρο;), αλλά ελάτε να γυρίσουμε τις σελίδες της Ιστορίας 28! αιώνες πρίν, βουτιά στο παρελθόν και … στο Αιγαίο…

Χίος: μια γυναίκα, η Λητώ κυνηγημένη από τη θεά Ήρα και έγκυος από τον Δία φτάνει στην άκρη της Χίου αναζητώντας μέρος να γεννήσει το παιδί της. Στο βάθος του ορίζοντα ένας βράχος φανερώνεται από τη θάλασσα… Από τα Φανά της Χίου, με κατάλοιπα- σήμερα- αρχαίου ναού του Απόλλωνα, στη Δήλο-το ιερό νησί-, όπου θα φτάσει η Λητώ και θα γεννήσει στην άκρη μιας λίμνης τα δίδυμα παιδιά της, την Άρτεμη και το θεό του Φωτός τον Απόλλωνα. Στο νησί λοιπόν που σε μεταφέρει κατευθείαν στην αρχαιότητα, στο νησί του θεού του φωτός, το ιερό νησί του Απόλλωνα, στη Δήλο που τότε ήταν υπό των έλεγχο των Ναξίων, αποφάσισαν οι Νάξιοι τον 7ο π. χ αιώνα να αφιερώσουν στον μεγάλο Θεό προσφορά προς τιμήν του,μια σειρά από 16 μαρμάρινα λιοντάρια ακοίμητους φρουρούς του ιερού του μεγάλου θεού. Ήταν(τα λιοντάρια) φτιαγμένα από μάρμαρο της Νάξου, έργα τέχνης μοναδικά, αντίγραφα των οποίων σήμερα είναι τοποθετημένα στο ιερό νησί της Δήλου, στη θέση των αρχικών. Πως κι από πού γνώριζαν οι Νάξιοι τα λιοντάρια; Με την φαντασία και μόνο;

Κέα: το αρχαίο όνομα του μικρού νησιού στις βορειοδυτικές Κυκλάδες, Τζιά το όναμα που της έδωσαν οι Φράγκοι, όπως και να πούμε το νησί, σημασία έχει το… σήμα κατατεθές του νησιού που δεν είναι τίποτα άλλο από ένα λιοντάρι που ο αρχαίος άγνωστος γλύπτης πρόγονος μας σκάλισε σε βράχο λίγο έξω από την πρωτεύουσα του νησιού Ιουλίδα τον 6ο π. Χ αιώνα… Προφαν.ως για να φυλάει την πόλη(4 οι πόλεις κράτη στην Κέα την αρχαιότητα), προφανώς κάπου θα είχε δεί λιοντάρι. Με την φαντασία και μόνο;
Κόρινθος: Θυμάστε ποιος ήταν ο πρώτος άθλος του Ηρακλή; Ο Λέων της Νεμέας, σωστά; Πάμε λοιπόν στην μικρή πόλη της Νεμέας Κορίνθου εκεί που ο Ευρυσθέας στέλνει τον ημίθεο Ηρακλή να σκοτώσει το τρομερό λιοντάρι με το αδιαπέραστο δέρμα που είναι ο φόβος και ο τρόμος των πάντων. Φυσικά το σκοτώνει, φυσικά η ερμηνεία του μύθου αλληγορική, αλληγορία ή μη το λιοντάρι κάπου αυτοί που έφτιαξαν τον άθλο πρέπει… να το είχαν δει…

Ιστορικοί χρόνοι και πάμε στο νομό Βοιωτίας;

Χαιρώνεια Βοιωτίας:Είναι 2 Αυγούστου του προ χρονολόγησης έτους 338 και είναι η ημέρα διεξαγωγής της θρυλικής μάχης της Χαιρώνειας. Ο Φίλιππος ο Μακεδών συντρίβει τον στρατό των Θηβαίων. Αίμα, πτώματα παντού. Στον ομαδικό τάφο των Θηβαίων(εκεί που έγινε η μάχη, λίγο έξω από την πόλη της Βοιωτίας) για να θυμίζει το γεγονός θα στηθεί το λιοντάρι της Χαιρώνιας… Χωρίς να έχει δει ή να διαβάσει περιγραφή του ο γλύπτης(τότε δεν υπήρχαν video από την Αφρική) πως θα το σμίλευε;

4ος αιώνας π. Χ., Αμφίπολη και… ο Λέων της Αμφίπολης προς τιμήν ίσως βασιλέως. Ίσως με την ανακάλυψη του μυστικού του τάφου της Αμφίπολης μάθουμε περισσότερα και για το λιοντάρι…

Ελλάδα και πανίδα και λιοντάρι… αν ακόμη δεν σας έπεισα- με τα ενδεικτικά στοιχεία που δίνω – για την ύπαρξη λιονταριών στην αρχαία Ελλάδα , προχωράμε στις αναφορές των ζώων που αποτελούσαν την ελληνική πανίδα, αναφορές στα γραπτά των αρχαίων κλασικών…

Όμηρος: Σ’ Ιλιάδας και ο ποιητής των ποιητών περιγράφοντας τις παραστάσεις επί της ασπίδας του Αχιλλέα, δηλαδή την αναπαράσταση της ελληνικής ζωής κατά ενότητες, συναντούμε την παρουσία λεόντων, οι οποίοι επιτίθενται εναντίον των βοών και τους κατασπαράσουν.Ευνόητο, η φυσική παρουσία του μεγαλοπρεπούς αυτού ζώου με τους βαθείς συμβολισμούς , στους ιστορικούς δηλαδή καταγεγραμμένους πλέον χρόνους, εντοπίζεται σε συγκεκριμένες περιοχές της τότε Ελλάδας.

Όμηρος, Ιλιάδος Ο’ και … ηυγένειος λίς… πυκνοχαίτης λέοντας…

Και, έρχεται ο Ηρόδοτος, ο πατέρας της Ιστορίας(485-425 π.Χ) που ταξίδεψε σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο και που στη συγγραφή των έργων του χρησιμοποίησε και παλιότερο υλικό, έρχεται ο Ηρόδοτος και μας πληροφορεί ότι λιοντάρια ζούσαν στη Θράκη μεταξύ των ποταμών Νέστου και Αχελώου.

… πορευομένω δε ταύτη λέοντες… Ενώ προχωρούσαν (εννοεί τους Πέρσες), επιτέθηκαν λιοντάρια στις καμήλες που μετέφεραν τα τρόφιμα…. Ούρος δε τοίσι λέουσι έστι ό τε δι’ Αβδήρων ρέων ποταμός Νέστος και ό δι’ Ακαρνανίας ρέων Αχελώος. Ούτε γαρ το προς την ηώ του Νέστου ουδαμόθι πάσης της εσπέρης του Αχελώου εν τη επιλοίπω, αλλ’ εν τη μεταξύ τούτων των ποταμών γίνονται… Όριο λοιπόν για τα λιοντάρια είναι αφενός ο ποταμός Νέστος, που ρέει δίπλα στα Άβδηρα, αφετέρου ο Αχελώος που ρέει δια μέσου της Ακαρνανίης. Δηλαδή ούτε ανατολικά του Νέστου, πουθενά σε ολόκληρη την μπροστινή Ευρώπη θα μπορούσε να δει κανείς λιοντάρι, ούτε δυτικά του Αχελώου, στην υπόλοιπη ήπειρο, αλλά υπάρχουν στην περιοχή μεταξύ τούτων των ποταμών. Ηρόδοτος, βιβλίο Β’, παρ VIII.

Στο αρχαίο κράτος των Θρακών εντοπίζει την ύπαρξη των λεόντων ο Ηρόδοτος και πάμε και αστρολογία;

Τότε που προς τιμή του άθλου του Ηρακλή και για ανάμνηση του λιονταριού της Νεμέας ένας αστερισμός πήρε το όνομά του… Αστερισμός του Λέοντος…

Χίο αρχίσαμε, Χίο πάμε πάλι και σε ένα μικρό χωριό της τα Αφροδίσια με προστάτη του τον νεαρό Άγιο Μάμα, ένα μικρό αγόρι που θυσιάστηκε για την πίστη του στον Ιησού Χριστό σε εφηβική ηλικία στην τότε Ελληνική Καισάρεια. Ένα λιοντάρι προστάτευσε και φύλαγε από τους διώκτες του και τα άγρια θηρία που έβαλαν αυτοί να το σκοτώσουν το μικρό αγόρι, τον Μάμα, τον Άγιο –μεταγενέστερα- Μάμα τον μοναδικό Άγιο της Ορθοδοξίας που είναι αγιογραφημένος με λιοντάρι… Αυτά στην ευρύτερη αρχαία Ελλάδα, στην Μικρά Ασία και στον 3ο μ. Χ αιώνα. Προστάτης των βοσκών ο Άγιος Μάμας ( 2 Σεπτεμβρίου), αγαπήθηκε πολύ και η λατρεία του μικρού αγοριού με το λιοντάρι δίπλα του πέρασε σε Χίο, Σκύρο, Χαλκιδική και Κύπρο…

…Κάποιοι μιλούν για αγριόγατες όπως της Κρήτης απομεινάρια των αρχαίων λιονταριών… Λιοντάρια υπάρχουν; Όχι;

Κάτι λίγα δάση μας έμειναν στη θέση που υπήρχαν…από την αρχαιότητα, χρόνια πολλά- πολλά χαμένα στους άγραφους αιώνες, γιατί να μην ξέμεινε και κανένα λιοντάρι αν σκεφτούμε ότι το σημερινό αγριοκάτσικο της Κρήτης και της Σαμοθράκης δεν είναι τίποτα άλλο από τα αυθεντικά αγριοκάτσικα της αρχαιότητας… Όμηρος: αίγες άγριαι= κατσίκες.Άν το … συναντήσετε σε περιπάτους σε δάση, κάπως έτσι θα είναι… όπως αυτό της φωτογραφίας…

Βασικό βοήθημα: πτυχιακή εργασία Ν. Μυλωνά: Πανίδα της Ελλάδας μέσα από τους αρχαίους συγγραφείς.

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Advertisements

Τα Ικαριώτικα νέα δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s