2016 έτος Ελληνορωσικής φιλίας: Βασιλίσσα Όλγα των Ελλήνων

Γνωστοί οι πνευματικοί σύνδεσμοι του Ελληνικού και του Ρωσικού λαού που αντλούν από βαθιές Ιστορικές ρίζες και εύλογο οι πάμπολλες και ποικίλες εκδηλώσεις που διοργανώνονται σε Ελλάδα και Ρωσία να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη και ενίσχυση της Ελληνορωσικής σύμπραξης.

Τατόι-σήμερα
Τατόι-σήμερα

Η επιλογή μας με άρθρο-αφιέρωμα στην Βασίλισσα Όλγα των Ελλήνων, οφείλεται σε δύο γεγονότα. Αφ’ ενός την επιτυχία 2ωρου Ρώσικου ντοκιμαντέρ με θέμα τη ζωή της και αφ’ ετέρου την μεγάλη έκθεση-αφιέρωμα στην Βασίλισσα που ‘τρέχει’ τώρα στο Μουσείο Πέτερχοφ της Αγίας Πετρούπολης επ’ ευκαιρία της συμπλήρωσης 165 χρόνων από την γέννησή της στις 22 Αυγούστου 1851(Ιουλιανό ημερ.), όπως γράφει η Ρωσική αφίσα της έκθεσης.

Η επιλογή μας έχει και μία πρόσθετη αφορμή, αυτή της συμπλήρωσης 90 χρόνων από το θάνατό της στις 18 Ιουνίου του 1926.

.Βασίλισσα Όλγα-έργο Γεωργίου Ιακωβίδη(1915)
Βασίλισσα Όλγα-έργο Γεωργίου Ιακωβίδη(1915)

Ο θεσμός της βασιλείας στην Ελλάδα πέρασε από … μύρια κύματα, αλλά κανείς δεν αμφισβητεί ότι η Όλγα υπήρξε πολύ δημοφιλής στον Ελληνικό λαό, η δημοφιλέστερη βασίλισσα της δυναστείας όλης…

Βασίλισσα Όλγα των Ελλήνων.

Η Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας Όλγα Κωνσταντίνοβνα μέλος της δυναστείας των Ρομάνοφ ή Ρομανώφ όπως έχει παραφθαρεί στην Ελληνική, και κατόπιν λόγω του γάμου της Βασίλισσα των Ελλήνων και πριγκίπισσα της Δανίας, γεννήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου (22 Αυγούστου Ι. ημ), του 1851 στο παλάτι του πατέρα της Μέγα Δούκα Κονσταντίν Νικολάγιεβιτς , το Παβλόφσκ και πέθανε στις 18 Ιουνίου 1926 στην Ρώμη-Ιταλία.

Κόρη, λοιπόν, του Μέγα Δούκα της Ρωσίας Κονσταντίν Νικολάγιεβιτς(1827-1902), γιού του Τσάρου Νικολάου Α’(1796-1855) και αδελφού του Τσάρου Αλεξάνδρου Β ’του οποίου υπήρξε και ο κυριότερος σύμβουλος και από δε την πλευρά της μητέρας της της Μεγάλης Δούκισσας Αλεξάνδρας αξίζει να σημειωθεί ότι η Όλγα ήταν απόγονος του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Αλεξίου Γ’ Αγγέλου (1195-1203) και της συζύγου του αυτοκράτειρας Ευφροσύνης Δούκαινας Καματερίνας(1155-1211).Στο παλάτι του Παβλόφσκ, ιδιοκτησία του πατέρα της που ανήκε στον κυριότερο κλάδο των Ρομάνοφ πέρασε το μεγαλύτερο μέρος των παιδικών της χρόνων η Όλγα μαζί με τα άλλα τέσσερα αδέλφια της ,όπου πήρε και του αντίστοιχου της καταγωγής της μόρφωση, είχε δε μεγάλη αδυναμία και ιδιαίτερα στενή σχέση με τον πατέρα της ενώ παράλληλα λάτρευε τον μεγαλύτερο της αδελφό Μέγα Δούκα Νικολάι Κονσταντίνοβιτς που όταν αργότερα με την Οκτωβριανή Επανάσταση εξορίστηκε στην Τασκένδη, η Όλγα ήταν από τους λίγους που κατάφερε να έχει επαφή μαζί του.

Αγία Πετρούπολη: Ο 17χρονος βασιλιάς των Ελλήνων Γεώργιος Α’(1845-1913) επισκέπτεται επίσημα την Ρωσία και σε επίσκεψή του στο Παβλόφσκ συναντά την μικρή Όλγα. Δύο χρόνια αργότερα ο σχεδόν 20χρονος βασιλιάς … επιστρέφει στη Ρωσία και ζητά επίσημα σε γάμο την σχεδόν 16χρονη Όλγα. Και θα είναι ένας γάμος από έρωτα –όπως γράφει η αφίσα της έκθεσης στο Πέτρεχοφ-, γεγονός σπάνιο για εκείνα τα χρόνια, γάμος που θα τελεστεί στα Χειμερινά Ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης στις 15/27 Οκτωβρίου του 1867. Ο Γεώργιος είναι σχεδόν 20 ετών, Δανός πρίγκιπας γιός του μετέπειτα βασιλιά της Δανίας Χριστιανού Θ’(1818-1906) και η Όλγα είναι σχεδόν 16, Ορθόδοξη Ρωσίδα Δούκισσα… Πολύ στενά δεμένη η νεαρή αριστοκράτισσα με την οικογένειά της και ιδιαίτερα με τον πατέρα της θα κλάψει,  θα κλάψει πολύ για τον αποχωρισμό της από όσα λάτρευε: οικογένεια και πατρίδα. Η Όλγα  ήταν και παρέμεινε-κατά κοινή ομολογία- Ρωσίδα που το πάθος της για τη γενέθλια γη δεν έσβησε ποτέ απ’ την καρδιά της… ακολούθησε όμως τον Γεώργιο στην Ελλάδα για να αρχίσει έτσι η βασιλεία των πρώτων μετά τη βασιλεία Όθωνα και Αμαλίας εκπροσώπων της Δανικής δυναστείας…

Είναι γεγονός πως η Όλγα δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί στην Ελληνική πραγματικότητα(εδώ και έμαθε την Ελληνική γλώσσα άπταιστα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα), είναι γεγονός πως αγαπήθηκε όσο καμιά άλλη βασίλισσα των Ελλήνων , είναι γεγονός πως η Όλγα γνήσια Ρομάνοφ, παρέμεινε Ρομάνοφ σε όλη της τη ζωή, είναι γεγονός το τεράστιο κοινωφελές έργο της σαν Βασίλισσα της Ελλάδας που της πρόσφερε τόσα πολλά αλλά η Ελλάδα την πλήγωσε τόσο πολύ… Γεγονός, η γεμάτη θλίψεις και κακουχίες προσωπική της ζωή, γεγονός το τεράστιο Φιλανθρωπικό της έργο στην Ελλάδα, έργο με πρότυπο το ανθρωπιστικό έργο του πατέρα της στη Ρωσία.

Πριν προχωρήσομε ας διαβάσομε τι γράφει για την μητέρα του στα απομνημονεύματά του ο γιός της πρίγκιπας Χριστόφορος:<Είχε δείξει εγκαρτέρηση χάρη στη πίστη της στο Θεό, μια πίστη βαθιά και ακλόνητη, δίχως ποτέ ν’ ακουστεί απ’ το στόμα της αγανακτισμένη κουβέντα ή παράπονο. Έτσι υπήρξε πάντοτε, ποτέ δεν σκεφτόταν τον εαυτό της παρά μόνον τον πλησίον. Δεν περνούσε πρωινό όσο ήμασταν στην Αθήνα δίχως να επισκεφθεί κάποιο φιλανθρωπικό ίδρυμα, κάποιο νοσοκομείο, σχολείο ή φυλακή. Με το που πατούσε το πόδι της σ’ ένα χώρο, είτε αυτός ήταν σχολική αίθουσα είτε κελί, έφερνε μια φωτεινή αχτίδα και είχε πάντοτε να πει ένα καλό λόγο συμπαράστασης, συμπόνιας και παρηγοριάς, για τον καθένα. Πόσες φορές, μέρες ή νύχτες δεν έκατσε για ώρες στο προσκέφαλο κάποιου ετοιμοθάνατου, βαστώντας το χέρι του που την έσφιγγε μέχρις ότου να το τραβήξει ο θάνατος. Όμως και η ίδια είχε υποφέρει υπέρ το δέον>.

Η κοινωφελής δράση της διαρκής. Δημιούργημα της ο Ευαγγελισμός( τις βάσεις του νοσοκομείου η Όλγα έθεσε το 1884), το Ρώσικο Νοσοκομείο του Πειραιά, και η πολύπλευρη κοινωφελής δράση της με κύριο στόχο την ίδρυση ευαγών ιδρυμάτων στη χώρα μας προχώρησε με την   ίδρυση υπό την υψηλή της εποπτεία της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, του Αμάλειου Ορφανοτροφείου Κορασίδων, της Σχολής Νοσοκόμων, των Γυναικείων Φυλακών, του Εν Αθήναις Πτωχοκομείου

Αφιέρωσε, λοιπόν η νεαρή βασίλισσα Όλγα τη ζωή της στις φιλανθρωπίες ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε προσωπικά η ίδια με την ανατροφή των παιδιών της, των:

Κωνσταντίνος Α’ Ελλήνων(1868-1923)

Γεώργιος Β’ των Ελλήνων(1869-1957)

Αλεξάνδρα της Ελλάδας(1870-1891)-παντρεύτηκε τον Μέγα Δούκα Παύλο Αλεξάντροβιτς της Ρωσίας και πέθανε στη γέννηση του δεύτερου γιού της βυθίζοντας την Ελλάδα σε βαρύ πένθος λόγω της μεγάλης δημοφιλίας της.(Της πριγκίπισσας Αλεξάνδρας ο γιός Μέγας Δούκας Δημήτριος συμμετείχε στην δολοφονία του Ρασπούτιν με αποτέλεσμα την εξορία του και την γιαγιά του Όλγα να συγκεντρώνει στην Πετρούπολη υπογραφές από τους Ρομάνοφ για την απελευθέρωσή του…). Για το γεγονός αυτό ο Αδελφός της πρίγκιπας Νικόλαος έγραψε στα απομνημονεύματά του: <ήταν η πρώτη βαριά θλίψης η οποία είχε πλήξει την οικογενειακή ευτυχία μας, η αρχή τόσων θλίψεων που έμελλαν ακόμη να επανέλθουν>.

Νικόλαος της Ελλάδας(1872-1938)

Μαρία της Ελλάδας(1876-1940)

Όλγα της Ελλάδας(1880-1880)/πέθανε 6 μηνών.

Ανδρέας της Ελλάδας(1882-1944)/ ο πρίγκιπας που κινδύνεψε με θανατική καταδίκη μετά την Μικρασιατική καταστροφή και γλύτωσε με εξορία από τη χώρα κατόπιν επέμβασης του βασιλέως της Αγγλίας Γεωργίου Ε’ αγαπητού ανιψιού της Όλγας- που τότε βρισκόταν στο Παρίσι-, και  στον οποίο απευθύνθηκε για να σώσει τον γιό της.

Χριστόφορος της Ελλάδας(1888-1940).

Μια μικρή στάση στο έτος 1897, χρονιά του γνωστού ατυχούς Ελληνοτουρκικού πολέμου και στις επισκέψεις της Βασίλισσας Όλγας στο μέτωπο του πολέμου όπου και διαπίστωσε  ότι οι στρατιώτες δεν είχαν την ικανότητα να διαβάζουν την Βίβλο γιατί ήταν γραμμένη στην καθαρεύουσα. Αποφασίζει λοιπόν η Όλγα την έκδοση(1901) της Βίβλου στην δημοτική γλώσσα κάτι που προξένησε τεράστιες αντιδράσεις , δια

δηλώσεις, παραίτηση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών(Η έκδοση είχε γίνει χωρίς την άδεια της Ιεράς Συνόδου) καθώς και παραίτηση της κυβέρνησης Γεωργίου Θεοτόκη. Ήταν τα περίφημα Ευαγγελικά. Τελικά η μετάφραση αποσύρθηκε.

Θεσσαλονίκη 1913 και λίγο μετά την απελευθέρωσή της, ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ δολοφονείται ενώ περπατάει στο δρόμο χωρίς σωματοφύλακες(η βασίλισσα ήταν στην Αθήνα) από τον αναρχικό Αλ. Σχοινά. Η Όλγα λίγο αργότερα -1914 Και με δικαιολογία την επιδείνωση της ασθένειας των ματιών της-κληρονομική ασθένεια των Ρομάνοφ- αλλά στην πραγματικότητα οι όχι και τόσο καλές σχέσεις της με τη νύφη της βασίλισσα( Σοφία σύζυγο του γιού της βασιλιά Κωνσταντίνου), φεύγει για το Παρίσι κοντά στα παιδιά της την πριγκίπισσα Μαρία και τον πρίγκιπα Χριστόφορο. Το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου θα βρει την Όλγα στη Ρωσία στο πατρικό παλάτι Παβλόφσκ όπου και θα ιδρύσει στρατιωτικό νοσοκομείο εντός του παλατιού για τους τραυματίες στρατιώτες. Εδώ θα τη βρει και… η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917. Αιχμάλωτη η γηραιά βασίλισσα των Μπολσεβίκων, άρρωστη-η όρασή της έχει μειωθεί πολύ-, πονεμένη από τα νέα που μαθαίνει ,από τη μία εξορίες και δολοφονίες, συλλήψεις των Ρομάνοφ κι’ όχι μόνο, και από την άλλη πως ο Κωνσταντίνος είναι σοβαρά άρρωστος στην Ελβετία, θα καταφέρει με πολλή δυσκολία και παρέμβαση της πρεσβείας της Δανίας να πάρει άδεια από τους Μπολσεβίκους για αποχώρηση από τη γενέθλια γη. Η Όλγα δεν θα επιστρέψει ποτέ πια στην αγαπημένη της πατρίδα…

Το τρένο τον Ιούλιο του’18 φτάνει στην Ελβετία, εκεί που την μητέρα τους Όλγα περιμένουν οι γιοί της Κωνσταντίνος Α’(που μόλις είχε απομακρυνθεί από το θρόνο και γι’ αυτό δεν μπορούσε η Όλγα να έρθει από τη Ρωσία στην Ελλάδα), Νικόλαος και Χριστόφορος. Εγκαταστάθηκε στην Ελβετία όπου ζούσαν τα περισσότερα από τα παιδιά και τα εγγόνια της, για να επιστρέψει στην Ελλάδα το 1920. Χρόνια πολιτικά και ιστορικά ταραγμένα για τη χώρα μας, 1919-1922 ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος, ο θάνατος του νεαρού βασιλιά Αλέξανδρου Α’ (σηψαιμία από δάγκωμα πιθήκου), ο Πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος δίνει άδεια να επισκεφθεί τον ετοιμοθάνατο η βασιλομήτωρ Όλγα που δυστυχώς λόγω σφοδρής κακοκαιρίας φτάνει από την Ιταλία… μια μέρα μετά το θάνατο του εγγονού της στις 12/25 Οκτωβρίου του ’20! Εκλογές στη χώρα, 1/14 Νοεμβρίου 1920. Ο Βενιζέλος πέφτει και  η Όλγα αναλαμβάνει Αντιβασίλισσα έως τις 19 Δεκεμβρίου του ’20 ημέρα της επιστροφής στο θρόνο του Κωνσταντίνου Α’- κατόπιν δημοψηφίσματος.

Μικρασιατική Καταστροφή και η Βασιλική Οικογένεια και πάλι στην Εξορία… Η Όλγα θα περάσει το υπόλοιπο του βίου της ταξιδεύοντας στην Αγγλία κοντά στην αγαπημένη της βασιλομήτορα Αλεξάνδρα αδελφή του συζύγου της Γεωργίου και τον ανιψιό της βασιλιά Γεώργιο Ε’, στα παιδιά της που ζούσαν στη Γαλλία καθώς και στην Ιταλία όπου ο πρίγκιπας είχε αγοράσει στη Ρώμη τη βίλα Αναστασία(Αναστασία, το όνομα της πρώτης συζύγου του), και εκεί θα πεθάνει σχεδόν τυφλή στις 18 Ιουνίου του 1926. Η σωρός της μεταφέρθηκε από τον πρίγκιπα Χριστόφορο στη Φλωρεντία, και στην κρύπτη της εκεί Ρωσικής εκκλησίας, δίπλα σε αυτήν του γιού της Κωνσταντίνου…

Το 1936 έγινε η μετακομιδή των οστών της και ο ενταφιασμός στο βασιλικό κοιμητήριο στο Τατόι

…Το 1872 ο νεαρός βασιλιάς Γεώργιος Α’ με χρήματα της Όλγας-έπαιρνε μηνιαίο επίδομα από τους Ρομάνοφ-, αγόρασε στο Τατόι έκταση γης όπου η έντονη νοσταλγία της Ρωσίας στην ψυχή της νεαρής βασίλισσας Όλγας την οδήγησε στο κτίσιμο βασιλικής έπαυλης πιστού αντίγραφου έπαυλης του συγκροτήματος Πέτερχοφ της Αγίας Πετρούπολης που ανήκε στο θείο της τσάρο Αλέξανδρο Β’…

Μουσείο Πέτερχοφ-Αγία Πετρούπολη
Μουσείο Πέτερχοφ-Αγία Πετρούπολη

Παλάτι Πέτερχοφ, σήμερα Μουσείο Πέτερχοφ, ένα από τα 7 σύγχρονα θαύματα της Ρωσίας, έκθεση με θέμα την βασίλισσα Όλγα των Ελλήνων επ’ ευκαιρία της συμπλήρωσης 165 χρόνων από την γέννηση της.

Μουσείο Πέτερχοφ-25 μόλις χιλιόμετρα έξω από την Αγία Πετρούπολη, διάρκεια έκθεσης: 19 Αυγούστου 2016- 1 Σεπτεμβρίου 2017. Θα μεταφερθεί στην Ελλάδα;

Βασικές πηγές: www.greekroyalfamily.gr/απομνημονεύματα πριγκίπων Νικολάου-Χριστόφορου /Ελληνική Ιστορία-Αθήνα 1975.

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Advertisements

Τα Ικαριώτικα νέα δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s