120 χρόνια από την γέννηση του Άρτσιμπαλντ Τζόζεφ Κρόνιν

Σκώτος ιατρός και συγγραφέας, ο Άρτσιμπαλντ Τζόζεφ Κρόνιν γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου του 1896 στο Κάρντρος του Ντανμπαρντονσάιρ της Σκωτίας. Σπούδασε στην Ακαδημία του Νταμπάρτον και κατόπιν στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης στην Ιατρική Σχολή. Μετά την αποφοίτησή του άσκησε το επάγγελμα της Ιατρικής σε νοσοκομεία και της Γλασκώβης και του Λονδίνου.

Κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο νεαρός Α. Ζ. Κρόνιν, υπηρετεί ως εθελοντής γιατρός –χειρουργός στο Βασιλικό Ναυτικό και το 1921 παντρεύεται τη συνάδελφό του ιατρό Ανιές Μαίρη Γκίπσον με την οποία και θα αποκτήσει 3 αγόρια. Το 1930 ο Κρόνιν θα αρρωστήσει σοβαρά, και θα αποσυρθεί σε ένα αγρόκτημα κοντά στο Ινβεραρέϊ για ανάρρωση. Τότε θα γράψει μέσα σε τρείς μήνες το πρώτο του βιβλίο Hatter’s Castle (ο πύργος του καπελά) που γνώρισε τεράστια επιτυχία και μεταφράστηκε πολύ γρήγορα σε πέντε γλώσσες. Η επιτυχία του αυτή στην λογοτεχνία ήταν για τον Κρόνιν η αιτία να εγκαταλείψει οριστικά την Ιατρική και να αφοσιωθεί αποκλειστικά στο γράψιμο.

Με την οικογένειά του το 1939 πήγε στις Η.Π.Α και τα 35 τελευταία χρόνια της ζωής του έζησε στην Ελβετία όπου και πέθανε το 1981 στο Μοντρέ σε ηλικία 84 χρόνων. Κλασσικός συγγραφέας ο Άρτσιμπαλ Τζόζεφ Κρόνιν, εφάμιλλος του Ντίκενς και των συγχρόνων του της Βρετανικής λογοτεχνίας και με αρκετά από τα έργα του να κατατάσσονται στα σύγχρονα κλασσικά της ξένης λογοτεχνίας, είναι ο αγαπημένος συγγραφέας και αρκετών γενεών Ελλήνων αναγνωστών καθώς και… συλλεκτών παλαιών εκδόσεων που αναζητούν τις πρώτες εκδόσεις έργων του στην Ελληνική γλώσσα.

Δύσκολο έργο γιατί όπως με πληροφόρησε παλαιοβιβλιοπώλης της οδού Ιπποκράτους ναι μεν οι εκδόσεις έργων του Κρόνιν τις 10ετίες του ’50 και του ’60 είχαν μεγάλη ζήτηση και πολλοί εκδότες επένδυαν στον δημοφιλή Σκωτσέζο συγγραφέα κυκλοφορώντας αρκετούς τίτλους του αλλά σήμερα δύσκολα να βρεις αυτές τις εκδόσεις που πολλές ήταν χαρτόδετες.

Περνάμε στο χώρο της φαντασίας και του ονείρου ;

Α. Ζ. Κρόνιν και… Άγουρα Χρόνια-1944. Το κλασσικό αριστούργημα του Σκώτου συγγραφέα μας, το διαβασμένο παγκόσμια από εκατομμύρια νέους και από τα πιο δημοφιλή της κλασσικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Το βιβλίο το 1946 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, στη δε χώρα μας η πρώτη κυκλοφορία του έγινε από τις εκδόσεις Δαρεμά αρχές του ’50 για να ακολουθήσουν πολλές- πολλές εκδόσεις από διάφορους εκδότες. Τελευταία επανακυκλοφορία: εκδόσεις Πατάκη.

Α. Ζ. Κρόνιν και… Κάστρο(The   Citadel)-1937, από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία Αγγλικής Λογοτεχνίας του περασμένου αιώνα. Και αυτό στην Ελλάδα σε πρώτη κυκλοφορία από τον οίκο Σ. Δαρεμά και μετάφραση Γ. Δεληγιάννη. Επανακυκλοφορεί συνεχώς. Το βιβλίο γνώρισε το ’80 μεγάλη επιτυχία-κυκλοφοριακή-, λόγω της τηλεοπτικής του μεταφοράς. Τόπος δράσης Σκωτία, κινείται στον Ιατρικό χώρο, τα διλλήματα του νεαρού ήρωα του βιβλίου, του γιατρού που μέσα από την επαγγελματική πορεία του, ο συγγραφέας θίγει τα προβλήματα του Κλάδου. Ιατρική-λειτούργημα; Ιατρική-Εμπόριο; Θυσία τα πάντα στο κυνήγι του χρήματος ξεχνώντας τον Ιπποκράτη και μετατρέποντας τον ασθενή από άνθρωπο σε αριθμό. Σύστημα Υγείας, Ιατρικές γνώσεις, βιβλίο που θίγει την εμπορευματοποίηση της Ιατρικής, επίκαιρο και διαχρονικό. Ο νεαρός γιατρός ήρωας μας, στο ταξίδι του για την Ιθάκη… θα βρει το Κάστρο του;

Α. Ζ. Κρόνιν και… Τα αστέρια κοιτάζουν την γη (The Stars look down)-1935, Α’ κυκλοφορία στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Δαμιανός. (κυκλοφορούν επανεκδόσεις). Τόπος δράσης Ανθρακωρυχεία της Σκωτίας, άριστο έργο με τον ήρωα του να μάχεται για τα δικαιώματα των ανθρακωρύχων, άριστη περιγραφή των συνθηκών εργασίας σε ορυχείο, γεγονός που σαφώς οφείλεται στο ότι και ο ίδιος ο Κρόνιν είχε εργασθεί σε ορυχείο της Ν. Ουαλίας όπου και έκανε έρευνες για ασθένειες των πνευμόνων από τις σκληρές συνθήκες εργασίας των ανθρακωρύχων.

Α. Ζ. Κρόνιν και… Τα κλειδιά της Βασιλείας (The Keys of the Kingdom)-1941, σαφώς από τα πιο αντιπροσωπευτικά του συγγραφέα. Κίνα, αρχές του 20ου αιώνα, Καθολική Ιεραποστολή στα βάθη της χώρας, ήρωας μας νεαρός Σκωτσέζος Ιερέας. Τέλεια παρουσίαση της Κίνας της εποχής εκείνης, άριστη Ψυχογράφηση των ηρώων, γλαφυρή περιγραφή τοπίων, ίσως το καλύτερο έργο του Κρόνιν, με τον ήρωα του να φεύγει ηλικιωμένος από την Κίνα, να φεύγει από την Ιεραποστολή του μετά από 30 χρόνια, ενώ οι μικροί Κινέζοι μαθητές του σχολείου της Ιεραποστολής ψέλνουν στην τελετή αποχαιρετισμού τους αγαπημένους του στίχους. Στίχους από τον ύμνο που έγραψε ο Καρλομάγνος τον 9ο αιώνα και που ο Ιεραπόστολος Φράνσις Τσίσχολμ από την Σκωτία, τον θεωρούσε σαν τον ωραιότερο λειτουργικό ψαλμό. Πάρε την ψυχή μου/ κι’ ας είναι ολόκληρη δική σου…

Άλλα έργα του Κρόνιν:

Τρείς Αγάπες(Three Loves)-1932, με λιγοστές εκδόσεις στη γλώσσα μας. Ενωμένοι εκδότες, ο πρώτος οίκος που το έβγαλε στην αγορά, για να ακολουθήσει έκδοση ‘Ζουμπουλάκη’ με τίτλο Οι τρείς αγάπες.

Οι αδελφές. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κακουλίδη, ΑΛΜΑ και Η φωλιά του Βιβλίου. Εξαντλημένο και δυσεύρετο.

Αγρύπνια μέσα στη νύχτα(Vigil in the night)-1939, σε μετάφραση Μ. Πριονιστή. Επανακυκλοφορεί, διαθέσιμο στο εμπόριο.

Άλλοι τίτλοι στην Ελληνική γλώσσα:

-Ένα τραγούδι μιας πεντάρας-Η κυρία με τα γαρύφαλλα-Η εποχή των Ονείρων-Ο τάφος του Σταυροφόρου-Το δέντρο του Ιούδα.

Ο Ισπανός Κηπουρός (The Spanish gardener)-1950, σε πρώτη κυκλοφορία στην χώρα μας από τις εκδόσεις Κακουλίδη και σε μετάφραση Κοσμά Πολίτη. Το τελευταίο άκοπο αντίτυπο αυτής της έκδοσης απέκτησα πρόσφατα από τον οίκο Γαβριηλίδη.

Το 1957 οι εκδόσεις Σ. Δαρεμά κυκλοφόρησαν το βιβλίο του Κρόνιν Τα μυστικά ενός γιατρού, βιβλίο που δεν έκανε επανέκδοση, κινείται στον ιατρικό χώρο με ήρωα νεαρό Σκώτο γιατρό, δυσεύρετο,( σας δίνω το εξώφυλλο από την προσωπική μου βιβλιοθήκη). Μετάφραση του εξαίρετου Μ. Πριονιστή.

Τα ώριμα χρόνια (The valorous years)-1950. Και ποιος δεν το έχει διαβάσει; Η συνέχεια του: Τα άγουρα χρόνια… Το  πασίγνωστο αυτό έργο του Κρόνιν είναι διαθέσιμο στο εμπόριο σε πολλές σύγχρονες κυκλοφορίες.

Doctor Finlay of Tannochbrae-1978, ο τίτλος που κλίνει τον κύκλο εργογραφίας του Α. Ζ. Κρόνιν, του δημοφιλέστατου Σκώτου γιατρού και συγγραφέα με το χαρακτηριστικό όμως των Άγγλων φλέγμα.

Οι αναγνώστες της Αγγλικής κλασσικής λογοτεχνίας πληθαίνουν, ο Άρτσιμπαλ Τζόζεφ Κρόνιν είναι κλασσικός του περασμένου αιώνα, κλασσικός, δημοφιλέστατος και πολυδιαβασμένος και εδώ στην Ελλάδα. Γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου του 1896 και φέτος συμπληρώνονται 120 χρόνια από την γέννησή του.

Δείτε μερικά εξώφυλλα βιβλίων του Κρόνιν

Πηγές: WWW. Isth.gr/ biblionet.gr/greekbooks.gr/protoporia.gr.

Τασσώ  Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Advertisements

Τα Ικαριώτικα νέα δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s