Ελλάδα-Περιβάλλον:λάχανο «Το φάρμακο του φτωχού»

Φιλτάτη μου κράμβη …

laxano

Φάρμακο του φτωχού, αποκαλούσαν οι αρχαίοι Ρωμαίοι το λάχανο οι οποίοι, όπως έλεγε ο φημισμένος της αρχαιότητας Έλληνας ιατρός Κάτων, έζησαν για 600 χρόνια χωρίς γιατρούς βασισμένοι στα λάχανα! Ο ίδιος δε αναφέρει το λάχανο ως το πρώτο από τα καλλιεργούμενα λαχανικά.
Και είναι γεγονός πως η κηπαία κράμβη (Διοσκουρίδης) ή Ράφανος λαχανώδης (Θεόφραστος) δηλαδή το λάχανο, η κοινή ονομασία που έδωσαν οι Ρωμαίοι στην κράμβη, και επικράτησε μέχρι σήμερα, υπήρξε το κυριότερο θεραπευτικό μέσο της αρχαιότητας, φάρμακο για πλήθος ασθενειών.
Αρχαία Ελλάδα, οι πρόγονοί μας εξημερώνουν τα άγρια λάχανα των ακτών της Μεσογείου και τα χρησιμοποιούσαν σαν φάρμακο έτσι που ο ιατρός Χρύσιππος να αφιερώσει τη δουλειά του ειδικά στα λάχανα, ο Κάτων να το θεωρεί αντικαρκινικό και θεραπευτικό για πληγές, έλκη, αποστήματα αλλά και για την αϋπνία και την μελαγχολία, ο δε Πυθαγόρας να αναφέρει στα συγγράμματά του τις Μαλακτικές ιδιότητες των κατασκευασμάτων με λάχανο και όπως λέγεται (Ντιντερό: Ιατρικό Λεξικό), έτρωγε λάχανο και το έδινε στους οπαδούς του ως φάρμακο.

laxano 2

Λάχανο-Κράμβη, ταπεινό λαχανικό ανέκαθεν, το φάρμακο των φτωχών και η τροφή των φτωχών, πόα πολυετής (Brassicaoleacidεπιστ. ον.), διετής ή καλλιεργήσιμη με πλατιά φύλλα και ύψος 0.30 – 0.50 εκ. που περιέχει τις δραστικές ουσίες:

Βιταμίνες Α-C, φολικό οξύ, φώσφορο, θείο, ιώδιο, κάλιο, νάτριο, μαγνήσιο και ίχνη αρσενικού που τονώνουν το δέρμα.

Ως φάρμακο με μεγάλη χρησιμότητα από την αρχαιότητα -όπως αναφέρθηκε- χρησιμοποιούνταν ωμό ή βρασμένο (ζουμί) σε πολλές ασθένειες.

– Ζουμί από βρασμένο λάχανο (σήμερα χυμός σε αποχυμωτή) θεωρούσαν οι αρχαίοι ως το καλύτερο αντιφλογιστικό για βήχα και βρογχίτιδα.

Αρχαία συνταγή παρασκευής σιροπιού για βρόγχους:

Ζουμί λάχανου με 3 γραμμάρια σαφράν και λίγο μέλι, σιρόπι που καθαρίζει τους βρόγχους και κατ’ επέκταση τον οργανισμό του ανθρώπου (Βοήθησε σημαντικά στην θεραπεία φυματικών).

– Εγκαύματα, έκζεμα, ιλαρά, ευλογιά, καλόγεροι, αντιμετωπίζονται με επιθέματα νωπών φύλλων λάχανου (φρέσκο και με χυμό).

– Άριστο φάρμακο ως κομπρέσα για έλκη και τσιμπήματα μέλισσας, σφήκας και αράχνης.

– Άσθμα. Επιθέματα από φύλλα λάχανου. Παρασκευή: Βουτάμε σε βραστό νερό 2 φύλλα λάχανου (όχι βρασμένα) και κατόπιν τα τοποθετούμε στον λαιμό.

– Άγχος, μελαγχολία, αϋπνία, νευρικές διαταραχές από την εποχή του Κάτωνος θεραπεύονται με ζουμί λάχανου ή απλά με κατανάλωση άφθονου ωμού ή βραστού λάχανου.

– Το λάχανο, είδος καθαρτικού που καθαρίζει εσωτερικά και εξωτερικά τα δηλητήρια του οργανισμού και που η απολυμαντική δράση του χυμού του ακόμα και στον καρκίνο επιδρά τρώγοντάς το ωμό ή βρασμένο καθαρίζει το αίμα και τα νεφρά μας.

Ανοιξιάτικη δίαιτα αποτοξίνωσης (7 ημερών). Βράζομε κάθε μέρα δύο φρέσκα φύλλα σε 1 λίτρο νερό και το πίνουμε σε 4-5 δόσεις για να καθαρίσει το αίμα.

Το λάχανο (33 θερμίδες ανά 100 γρ.) όπως μας πληροφορεί η κ. Μαρία Νιζάμη όταν παραβράζει επέρχεται μετατροπή ορισμένων ουσιών του σε θειούχες ενώσεις που προκαλούν δυσάρεστη οσμή γι’ αυτό πρέπει να το καταναλώνουμε ωμό ή να το βράζουμε τόσο που να μένει τραγανό. Προτείνει επίσης ως περίοδο χρήσης, αυτήν την παραγωγής τους Οκτώβριο έως Μάρτιο. (Αποφυγή των κατεψυγμένων ιδίως για θεραπευτικούς σκοπούς).

«Ο καιρός φέρνει τα λάχανα …», έφερε την ύφεση της αγοράς, άδειες τσέπες και Μνημόνια, απόγονοι εμείς του Πυθαγόρα, επιστρέφουμε στις ρίζες μας. Στο φάρμακο των φτωχών και, στην τροφή των φτωχών, την κράμβη κοινώς λάχανο.

Συνταγές λαχανοσαλάτας γρήγορες και οικονομικές

laxanosalata

 

Λαχανοσαλάτα πολίτικη
Για 6-8 άτομα – Χρόνος προετοιμασίας 25΄
1 μικρό άσπρο λάχανο
2 κόκκινες πιπεριές
1 πράσινη πιπεριά
½ ματσάκι μαϊντανό
2 σκελίδες σκόρδο
αλάτι – πιπέρι
έξτρα παρθένο ελαιόλαδο
ξίδι
Έχει το πλεονέκτημα -σπάνιο για σαλάτα- ότι μπορεί να ετοιμαστεί πολλές ώρες πριν τη σερβίρετε.

1. Αφαιρείτε από το λάχανο τα εξωτερικά χαλασμένα φύλλα και το ψιλοκόβετε σε βαθύ μπολ ή σαλατιέρα.
2. Πλένετε τις πιπεριές, αφαιρείτε τα κοτσάνια και τα σποράκια τους και τις κόβετε σαν σπιρτόξυλα (ζουλιέν). Ψιλοκόβετε το μαϊντανό και τρίβετε ή λιώνετε το σκόρδο.
3. Στη συνέχεια, ρίχνετε στη σαλατιέρα τις πιπεριές, το μαϊντανό και το σκόρδο. Αλατοπιπερώνετε και ανακατεύετε καλά τη σαλάτα. Περιχύνετε με το ελαιόλαδο και το ξίδι και ανακατεύετε και πάλι καλά, να πάει παντού.
4. Σκεπάζετε τη σαλατιέρα και αφήνετε τη σαλάτα σας σε δροσερό μέρος ή στο ψυγείο για 2-3 ώρες τουλάχιστον, πριν τη σερβίρετε.
Σημ. Εάν σας ενοχλεί το σκόρδο, αλλά σας αρέσει η γεύση του, μπορείτε να μη βάλετε καθόλου σκόρδο στη σαλάτα αλλά να αλείψετε με μια κομμένη σκελίδα τα τοιχώματα της σαλατιέρας.

Σαλάτα με κόκκινο λάχανο

laxano kokkino

Για 4 άτομα – Χρόνος προετοιμασίας 15΄ – 20΄

1 κινέζικο λάχανο

½ κόκκινο λάχανο

1 μήλο (σε φέτες ή κύβους)

½ ματσάκι μαϊντανό (ψιλοκομμένο)

4-5 κουτ. σούπας έξτρα παρθένο ελαιόλαδο

1 σκελίδα σκόρδο (λιωμένο)

αλάτι – πιπέρι λευκό

1 κουτ. σούπας ξίδι

Μια τραγανή και νόστιμη σαλάτα, με το μήλο να τη μεταμορφώνει από καθημερινή, συνηθισμένη σαλάτα, σε γιορτινή!

1. Καθαρίζετε τα λάχανα, τα ψιλοκόβετε, τα ξεπλένετε και τα αφήνετε να στραγγίσουν καλά σε σουρωτήρι.

2. Ρίχνετε τα λάχανα σε βαθύ μπολ ή σαλατιέρα και προσθέτετε το μαϊντανό και το μήλο κομμένο σε κύβους ή λεπτές φέτες.

3. Αναμιγνύετε σε βαθύ μπολ το λάδι, το ξίδι, το σκόρδο και το αλατοπίπερο. Περιχύνετε τη σαλάτα με το μείγμα.

4. Ανακατεύετε τη σαλάτα με τη σος και σερβίρετε αμέσως.

Σημ. Ταιριάζει ωραία με ψητά κρεατικά και πουλερικά. Ιδανικός ο συνδυασμός της με ρολό χοιρινό ή κοτόπουλο.

Λαχανοσαλάτα με τόνο

laxanosalata 2

Για 6 άτομα – Χρόνος προετοιμασίας 25΄
1 μικρό λάχανο
1 κονσέρβα τόνο (σε νερό)
1 φλιτζάνι του καφέ λάδι
4 κουτ. σούπας μαγιονέζα
2 αυγά
χυμό 1 λεμονιού
αλάτι – πιπέρι
Ιδανικός ο συνδυασμός του τόνου με το λάχανο, σε αυτήν τη νόστιμη και εύκολη σαλάτα λίγων θερμίδων.
1. Χωρίζετε τα φύλλα του λάχανου, τα πλένετε καλά και τα στραγγίζετε να φύγουν τα νερά.
2. Ψιλοκόβετε το λάχανο πάνω σε ξύλινη επιφάνεια.
3. Στραγγίζετε το νερό από την κονσέρβα τόνου και το βάζετε μέσα σε μπολ.
4. Ρίχνετε στο μπολ τη μαγιονέζα, το λάδι και το χυμό λεμονιού και τα χτυπάτε να ενοποιηθούν.
5. Βάζετε σε σαλατιέρα το λάχανο, το αλατίζετε και τοποθετείτε επάνω τον τόνο κομμένο σε μικρά κομμάτια.
6. Βράζετε τα 2 αυγά (σφιχτά).
7. Περιχύνετε τη σαλάτα με το μίγμα της μαγιονέζας και γαρνίρετε με τα βρασμένα αυγά, κομμένα στα τέσσερα.
Σημ. Εμπλουτίστε τη γεύση της σαλάτας σας με λίγο ψιλοκομμένο άνηθο ή, αν σας αρέσει η γεύση του σκόρδου, με μια σκελίδα λιωμένο σκόρδο.

Το μεγάλο μυστικό σας αποκαλύπτω τώρα για το μεθύσι. Ένας μεθυσμένος ξεμεθάει γρήγορα τρώγοντας άφθονο ωμό λάχανο. Αυτή η ιδιότητα του λάχανου οφείλεται στην φαινόλη που περιέχει, ουσία χρήσιμη για την αποτοξίνωση του οργανισμού. Το γνώριζαν και οι αρχαίοι μας πρόγονοι και έτρωγαν βραστό λάχανο πριν τα συμπόσια ως ασπίδα ενάντια στη μέθη.

… «Το πλήρωμά μου και εγώ σωθήκαμε από την φοβερή αρρώστεια του σκορβούτου γιατί και εγώ ο ίδιος και το πλήρωμα τρεφόμασταν με λάχανα τα οποία είχαμε φυτέψει σε κασσόνες μέσα στο πλοίο μου».
πλοίαρχος Τζέιμς Κουκ
(1728-1779)

Πακτωλός πολύτιμων αντιοξειδωτικών και αντικαρκινικών ουσιών κυριολεχτικά, οι συνθήκες ή καλύτερα «Ο καιρός φέρνει τα λάχανα …», κασόνια σαν του Κουκ δεν έχομε, τι λέτε για γλάστρες;

Πηγές:

  1. Εγκυκλοπαίδεια Βοτάνων
  2. 100 βότανα, 2000 θεραπείες/Κ. Μπαζαίος
  3. Μαρία Νιζάμη, Γεωπόνος Κ.Ε.Π.Π.Υ.Ε.Λ. Χίου, Msc Περιβάλλοντος.
  4. Το βιβλίο της Υγείας – Πώς να ζήσετε 100 χρόνια του Δρ. Ντροζ
  5. Συνταγές: «Χρυσές Συνταγές ενός Αιώνα», Νικ. Τσελεμεντές.

Τασσώ Γαΐλα
αρθρογράφος – ερευνήτρια

Advertisements

Τα Ικαριώτικα νέα δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s