ΑΠΟΨΕΙΣ

Κάνουν τον σταυρό τους όταν αρρωσταίνουν

Γράφει ο Διονύσης Βυθούλκας για το Βήμα

Το 2000 είχε γίνει μια σοβαρή προσπάθεια από την πλευρά της Πολιτείας για την ενίσχυση των Κέντρων Υγείας και των Περιφερειακών Ιατρείων των νησιών, και δη των ακριτικών.

Κάνουν τον σταυρό τους όταν αρρωσταίνουν | tovima.gr

Είχαν δοθεί κίνητρα στους γιατρούς, πολλοί εκ των οποίων δέχθηκαν να στελεχώσουν υγειονομικές μονάδες απομακρυσμένων περιοχών. Με το πέρασμα του χρόνου τα κίνητρα σταδιακά ατόνησαν μέχρις ότου καταργήθηκαν, θέσεις προκηρύσσονταν με το «σταγονόμετρο» και οι επικουρικοί γιατροί άρχισαν να καλύπτουν κενά μεγάλων νοσοκομείων αστικών πόλεων.

Σήμερα, 13 χρόνια μετά, πολλά νησιά, κυρίως μικρά και απομακρυσμένα, είναι υγειονομικώς ακάλυπτα. Οι νέοι γιατροί δεν τα επιλέγουν, καθώς φοβούνται ότι θα «εγκλωβιστούν» μακριά από τις επιστημονικές εξελίξεις, ενώ αρκετοί που προσφέρουν ήδη έργο σε ένα από αυτά έχουν κινήσει διαδικασίες αναζητώντας την τύχη τους αλλού, ακόμη και στο εξωτερικό. Πώς αντιδρούν οι κάτοικοι; Οι μεν γονείς μικρών παιδιών, που ζουν σε νησιά χωρίς παιδίατρο, με φόβο και ανασφάλεια, οι δε μεγαλύτεροι κάνουν την… προσευχή τους να μην τους χτυπήσει την πόρτα η αρρώστια ή να επιτρέπεται ο απόπλους όταν έλθει το κακό…Το θέμα ήρθε ξανά στο προσκήνιο πριν από περίπου δέκα ημέρες, μετά την καταγγελία των εκπροσώπων του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ) για την υγειονομική «γύμνια» της Πάτμου. Οι περίπου 3.500 μόνιμοι κάτοικοι έχουν μείνει με έναν γιατρό, παθολόγο, ο οποίος είχε υποβάλει προφορική παραίτηση. Στο νησί, το οποίο έχει τρία δρομολόγια την εβδομάδα για Πειραιά και τέσσερα για Ρόδο, δεν υπήρχε ούτε παιδίατρος.

«Την προηγούμενη εβδομάδα είχαν στην Πάτμο ένα σοβαρό περιστατικό πνευμονίας. Ο γιατρός ξενύχτησε στο πλάι του ασθενούς, μέχρις ότου μεταφέρθηκε το περιστατικό με ελικόπτερο στη Λέρο» αναφέρει ο κ. Λουκάς Λουκαΐδης, συνταξιούχος παιδίατρος. Ο κ. Λουκαΐδης μετέβη στο νησί μέσω του εθελοντικού ιατρείου της Ρόδου προκειμένου να προσφέρει τις υπηρεσίες του στα παιδιά της Πάτμου. «Είδα περισσότερα από 100 παιδιά. Το άγχος των γονιών είναι μεγάλο λόγω της έλλειψης παιδιάτρου» τονίζει.

Σύμφωνα με τον διοικητή της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ Πειραιώς και Αιγαίου) κ. Γιάννη Ευδοκιμίδη, εστάλησαν στο νησί δύο ειδικευμένοι γιατροί για λίγες ημέρες προκειμένου να συμβάλουν στην αποσυμφόρηση της κατάστασης. Παράλληλα, εστάλη αγροτικός γιατρός από τη Ρόδο και αναμένεται εντός των ημερών μια γενική γιατρός από την Τήλο. Να σημειωθεί ότι δεν υπήρχε διαθέσιμος αγροτικός γιατρός στην περιοχή ευθύνης του Νοσοκομείου της Λέρου όπου ανήκει η Πάτμος. «Επίσης», συνεχίζει ο κ. Ευδοκιμίδης, «διερευνώνται οι δυνατότητες τρόπου ένταξης συνταξιούχων γιατρών στο Σύστημα Υγείας για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες του πληθυσμού. Υπάρχει προσφορά από συνταξιούχους στα διάφορα νησιά».

Οπως σημειώνει ο διοικητής της 2ης ΥΠΕ, παραμένει το χρόνιο πρόβλημα της έλλειψης αγροτικών γιατρών στα νησιά. «Οι επανειλημμένες προκηρύξεις», τονίζει, «πολλές φορές είναι άγονες και γι’ αυτό η 2η ΥΠΕ προσπαθεί να διαμορφώσει ένα πλαίσιο κινήτρων για την προσέλκυση αγροτικών γιατρών, ιδίως στις περιοχές των νησιών που το καλοκαίρι πολλαπλασιάζουν τον πληθυσμό και τις αντίστοιχες ανάγκες τους».

Το ντόμινο των μετακινήσεων

Στην ίδια μοίρα με την Πάτμο βρίσκεται και η Τήλος, καθώς και η πλειονότητα των μικρών νησιών του Αιγαίου. Στην Τήλο των 700 κατοίκων υπάρχει μόνο μία γιατρός, η οποία – σύμφωνα με το σχέδιο – θα μετακινηθεί στην Πάτμο και η θέση της θα καλυφθεί από αγροτικό γιατρό. «Η ζωή για τους γιατρούς στα μικρά νησιά είναι σκληρή όταν δεν έχουν βοήθεια και μέσα. Οσοι επιλέξαμε αυτές τις θέσεις πριν από κάποια χρόνια το κάναμε για να προσφέρουμε έργο. Οταν όμως έρχεται στο ιατρείο ένα έμφραγμα και είσαι τελείως μόνος, χωρίς μέσα, όταν δεν μπορείς να πάρεις αναρρωτική άδεια, όταν ο μισθός έχει περικοπεί τόσο που δεν μπορείς καλά-καλά να ζήσεις, αρχίζουν τα προβλήματα» εξηγεί γιατρός μικρού αιγαιοπελαγίτικου νησιού.

Πάμε στη Σύμη, στο υπέροχο νησί των 3.000 μόνιμων κατοίκων που απέχει με το πλοίο από τη Ρόδο μιάμιση ώρα. Το 2000 είχε παιδίατρο, δύο γενικούς γιατρούς, έναν χειριστή ακτινολογικού μηχανήματος, μία μαία και οδηγούς ασθενοφόρου με σύμβαση. Τον Δεκέμβριο του 2011 οι συμβασιούχοι «απολύθηκαν» και οι θέσεις τους έμειναν κενές, ενώ η μαία και ο χειριστής ακτινολογικού μετατέθηκαν σε άλλες υγειονομικές μονάδες. Το καινούργιο φορητό ακτινολογικό μηχάνημα και ένα ακόμη, σταθερό, «αραχνιάζουν».
Σήμερα στο νησί υπάρχουν μία γενική γιατρός, ένας παθολόγος και τον τελευταίο μήνα ένας αγροτικός γιατρός ο οποίος θα μείνει ως τον Οκτώβριο. Οι γιατροί είναι υπεύθυνοι για την υγεία όχι μόνο των 3.000 μόνιμων κατοίκων αλλά και των τουριστών οι οποίοι από 1ης Απριλίου ως 9 Νοεμβρίου (αυτή είναι η τουριστική περίοδος του νησιού) «βουλιάζουν» καθημερινά τη Σύμη. Κατά την τουριστική περίοδο η Σύμη δέχεται καθημερινά 1.500 επισκέπτες από τη Ρόδο.

Με έναν αγροτικό στο Καστελόριζο

Χειρότερη είναι η εικόνα του Καστελόριζου και της Χάλκης. Στο μεν Καστελόριζο των 492 κατοίκων υπάρχει μόνο ένας αγροτικός γιατρός, αφού ο διευθυντής-γενικός γιατρός έχει αποσπαστεί στο Κέντρο Υγείας Βύρωνα. Χρέη οδηγού ασθενοφόρου εκτελεί υπάλληλος του δήμου. Στη δε Χάλκη (478 μόνιμοι κάτοικοι) υπάρχει, εκτός από τον αγροτικό γιατρό, και μία νοσηλεύτρια.

Λίγο καλύτερη είναι η κατάσταση στην Κάσο (1.084 μόνιμοι κάτοικοι), αφού το νησί διαθέτει εξειδικευμένο γιατρό-παθολόγο. «Δεν είναι δυνατόν ένα ολόκληρο νησί να διαθέτει μόνο έναν γιατρό. Ο γιατρός δεν θέλει μόνο να ξεκουραστεί, που κι αυτό είναι αναγκαίο. Πρέπει να πάει και σε ένα συνέδριο, να επιμορφωθεί. Με «παρατημένους», εξαθλιωμένους γιατρούς δεν κερδίζεις κάτι ως κράτος» σχολιάζει γιατρός μικρού νησιού.

«Εγκλωβισμένος» στην Ικαρία

Είκοσι μία αιτήσεις για να μετατεθεί σε νοσοκομείο της Αθήνας έχει κάνει γιατρός που εργάζεται την τελευταία 15ετία στο Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας της Ικαρίας, αλλά φωνή βοώντος εν τη ερήμω. «Η οικογένειά μου έχει σκορπίσει. Η σύζυγός μου εργάζεται σε νοσοκομείο της Αθήνας και η κόρη μου σπουδάζει. Εχουμε φθάσει στο σημείο να συναντιόμαστε κάθε Χριστούγεννα, Πάσχα και καλοκαίρι. Γι’ αυτό κυρίως έχω κάνει τόσες αιτήσεις για να μετατεθώ σε νοσοκομείο της Αττικής, αλλά δεν έχουν γίνει αποδεκτές» εξηγεί και προσθέτει: «Το κράτος πρέπει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να καλύψει το κενό. Ποιος θα καθήσει με ή χωρίς την οικογένειά του σε ένα απομακρυσμένο νησί χωρίς κίνητρα;».

Ολόκληρο ταξίδι για ένα στραμπούληγμα

Τέσσερις ώρες με το πλοίο της γραμμής και 30 ευρώ, μόνο για το εισιτήριό τους, χρειάζονται οι 2.000 κάτοικοι της Αμοργού κάθε φορά που τους συμβαίνει κάτι σε σχέση με την υγεία τους, όχι απαραιτήτως σοβαρό. Κι αυτό διότι το νησί διαθέτει μόνο έναν γενικό γιατρό, ο οποίος μετακόμισε εκεί πριν από λίγο καιρό μαζί με τη σύζυγό του, και δύο αγροτικούς. Οι κάτοικοι της Αμοργού δεν μπορούν να βγάλουν στο νησί τους ούτε μια απλή ακτινογραφία. Αν δηλαδή ένα παιδί στραμπουλήξει το πόδι του ενώ παίζει μπάσκετ ή ποδόσφαιρο πρέπει να ταξιδέψει με τους γονείς του ως τη Νάξο. Ως τη Νάξο αναγκάζονται να μεταβαίνουν κάθε δύο εβδομάδες και οι 100 ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή, προκειμένου να υποβάλλονται σε μία ειδική εξέταση (INR). Η εξέταση είναι απλή και φθηνή. Σε αυτούς όμως το κοστολόγιο ανεβαίνει, καθώς περιλαμβάνει και το εισιτήριό τους.

Καθεστώς μόνιμου στρες στην Κάρπαθο

Σε καθεστώς μόνιμου στρες ζουν οι γιατροί της Καρπάθου των 7.000 μόνιμων κατοίκων. Κάποιες βασικές ιατρικές ειδικότητες, όπως αυτή του παθολόγου, του καρδιολόγου, του παιδιάτρου, του γυναικολόγου και του χειρουργού, υπάρχουν στο νησί. Ωστόσο καλούνται να αντιμετωπίσουν σοβαρά περιστατικά, τα οποία χρειάζονται ολόκληρη ιατρική ομάδα. Ως εκ τούτου, συχνά διακομίζουν περιστατικά προς τα νοσοκομεία της Ρόδου, της Κρήτης, ακόμη και της Αθήνας.

Η Αστυπάλαια, με λιγότερους από 1.500 μόνιμους κατοίκους αυτή την εποχή, καλύπτεται από έναν γενικό γιατρό και δύο αγροτικούς γιατρούς. «Δύο είναι σήμερα. Πέρυσι βγάλαμε την καλοκαιρινή σεζόν χωρίς αγροτικό γιατρό» λέει ο δήμαρχος του νησιού Πανορμίτης Κονταράτος.

Αν και στο νησί υπάρχει νοσηλευτής και ασθενοφόρο, ο κ. Κονταράτος εμφανίζεται ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στις κατεστημένες δομές υγείας στη χώρα μας. «Στα σοβαρά περιστατικά γίνονται, όπως είναι λογικό, αεροδιακομιδές. Επειδή όμως και το νοσοκομείο της Ρόδου παρουσιάζει ελλείψεις σε προσωπικό, είναι συνηθισμένο φαινόμενο να υπάρχει και δεύτερη αεροπορική μετακίνηση προς την Αθήνα ή το Ηράκλειο». Κι εδώ, όπως και σχεδόν σε όλα τα νησιά, η έλλειψη παιδιάτρου είναι ίσως το κυριότερο πρόβλημα. «Καταλαβαίνω ότι τα οικονομικά του κράτους δεν είναι στα καλύτερά τους, όμως πολλά πράγματα θα μπορούσαν να γίνουν χωρίς να ξοδευτούν χρήματα. Είναι απαράδεκτο το 2013 να μιλάμε ακόμη για αγροτικούς γιατρούς. Θα έπρεπε κάθε γιατρός του ΕΣΥ να υποχρεώνεται να εργαστεί για έναν χρόνο σε κάποιο απομακρυσμένο μέρος. Εμείς το μόνο που είχαμε ήταν συστήματα τηλεϊατρικής που διαφημίστηκαν αλλά ποτέ δεν λειτούργησαν».
«Θέλω να προσφέρω, αλλά…»

Πριν από δύο εβδομάδες τρία σοβαρά περιστατικά έφυγαν από τη Σκιάθο για τα νοσοκομεία της Λάρισας και του Βόλου. Σύνηθες φαινόμενο για ένα νησί, λόγω των σοβαρών ελλείψεων σε εξειδικευμένους γιατρούς και νοσηλευτές. Το Κέντρο Υγείας του νησιού διαθέτει ακτινολογικό μηχάνημα, αλλά μόνο έναν ακτινολόγο, ο οποίος μπορεί να καλύψει τη μία από τις τρεις βάρδιες. Ετσι, αν κάποιος σπάσει το πόδι του βραδινές ώρες, θα μπει προληπτικά στον γύψο και το πρωί θα κάνει ακτινογραφία.

Ο γιατρός κ. Γεώργιος Ντόντος, ο οποίος εγκαταστάθηκε στο νησί πριν από έξι μήνες ρίχνοντας μαύρη πέτρα στην Αθήνα, εξηγεί ότι η «γκρίνια» πολλών νησιωτών συναδέλφων του προέρχεται από τον φόβο, καθώς θέλουν να προσφέρουν χωρίς να έχουν τα μέσα.

«Ο ερχομός μου στη Σκιάθο», τονίζει, «είναι επιλογή μου. Ολοι καταβάλλουμε καθημερινά υπεράνθρωπες προσπάθειες με κοινό γνώμονα τον πολίτη, προσπερνώντας την αδιαφορία των Αρχών».

Στον Βόλο για μια εξέταση ούρων

Το νησί της Αλοννήσου εξυπηρετείται αυτή τη στιγμή από έναν γιατρό Γενικής Ιατρικής και έναν αγροτικό γιατρό. Αυτό σημαίνει ότι πολλές φορές οι εφημερίες δεν καλύπτονται. «Κανονικά προβλέπονταν δύο θέσεις αγροτικού, ένας παιδίατρος και ένας οδοντίατρος» αναφέρει ο δήμαρχος του νησιού Πέτρος Βαφίνης. Μεγαλύτερο πρόβλημα είναι όμως η έλλειψη ενός παρασκευαστή, καθώς οι κάτοικοι του νησιού αναγκάζονται ακόμη και για μια απλή εξέταση ούρων ή αίματος να ταξιδέψουν ως τον Βόλο. Και βέβαια η έλλειψη παιδιάτρου, αφού εκτιμάται ότι στο νησί κατοικούν περίπου 200 παιδιά. Θα περίμενε κανείς ότι οι κενές θέσεις στο ιατρείο του νησιού ήταν αποτέλεσμα της οικονομικής συγκυρίας, όπως όμως εξηγεί ο δήμαρχος «η θέση του αγροτικού γιατρού, για παράδειγμα, έχει προκηρυχθεί, παραμένει όμως κενή καθώς δεν υπάρχει ενδιαφέρον. Κάτι που έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν». Ολα αυτά συμβαίνουν σε ένα νησί 2.500 κατοίκων, οι οποίοι στην κορύφωση της τουριστικής σεζόν τριπλασιάζονται.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: